Οι χαρές και οι δυσκολίες της εγκυμοσύνης και της μητρότητας, όλες οι αλλαγές που φέρνει στη ζωή μιας γυναίκας αυτή η μοναδική εμπειρία, το άγχος και η περιέργεια μπροστά σε κάτι καινούργιο και συναρπαστικό είναι τα κλειδιά με τα οποία η Ελέσα Αντύπα ξεκλειδώνει μια ζωγραφική βιωματική, πλημμυρισμένη από συναισθηματικές εντάσεις, έννοιες, σύμβολα, χρώματα, αναφορές στην ιστορία της τέχνης.
Η δεύτερη ατομική έκθεση της 35χρονης ζωγράφου, η οποία διακρίνεται για το ιδιαίτερο εικαστικό της λεξιλόγιο, εγκαινιάστηκε στην Αίθουσα Τέχνης Αθηνών με τίτλο «Χείμαρροι ζωής». Εμπνεόμενη από την προσωπική εμπειρία της μητρότητας που επιδρά πολύτροπα στη ζωή της, η Αντύπα παρουσιάζει μια σειρά 20 ελαιογραφιών που συνδυάζουν τη ζωγραφική του βλέμματος με εικόνες σκηνοθετημένες από έναν σύνθετο ψυχισμό. Αποτυπώνοντας στον καμβά ή στο ξύλο τη σχέση γέννησης και φυσικής αναγέννησης, καθώς και μια αμφίδρομη σχέση ανάμεσα στο δέος της φύσης και το δέος της μητρότητας, δημιουργεί έργα που υπερβαίνουν το προσωπικό της βίωμα.
Η Ελέσα Αντύπα «είναι σαν να κοιτάζει τον εαυτό της από ψηλά, να παρατηρεί τη ζωή της και να τη ζωγραφίζει», επισημαίνει η επιμελήτρια της έκθεσης Ελισάβετ Πλέσσα στον δίγλωσσο κατάλογο (ελληνικά-αγγλικά) που τη συνοδεύει. Και ο θεατής δεν μπορεί να πάρει τα μάτια του από τους πίνακες (συμπληρώνουμε εμείς), καθώς θέλει να εξερευνήσει κάθε πινελιά, κάθε λεπτομέρεια, αλλά και να ξαναδεί την ολότητά τους στην έκφραση του προσώπου και του σώματος.
Να πώς περιγράφει, πιο συγκεκριμένα, τα έργα της Αντύπα η γνωστή ιστορικός τέχνης και επιμελήτρια: «Αντικρίζοντας την αλλαγή της ζωής της, η Αντύπα απεικονίζει την αλλαγή του σώματός της στη ματιά με την οποία περιεργάζεται η ζωγραφισμένη της μορφή το είδωλό της, μέσα σε αχνές ζώνες λευκού και γκρι που συγχέουν την πραγματικότητα με την αντανάκλασή της. Στη σκιά της όχθης του μεγάλου ποταμού, η ζωγράφος ατενίζει καθισμένη και παράδοξα ήρεμη την ορμή του αφρισμένου νερού, αφημένη στο δέος της φύσης και της μητρότητας. Πλάι στο ποτάμι που κυλά ερήμην της στα βράχια, εκείνη κοιμάται ανύποπτη, μέσα στη φύση αφύσικα, δίπλα στην ανεπίστρεπτη ροή του νερού και του χρόνου».
Και συνεχίζει: «Σε εσωτερικούς χώρους με κενό φόντο, η Αντύπα σφιχταγκαλιάζει την κόρη της: μονολιθική φιγούρα, με ενιαίο νοηματικό και φορμαλιστικό περίγραμμα, σε πρωταγωνιστικό μπλε ή κόκκινο, φέρει σαφείς αναφορές στη βυζαντινή και την αναγεννησιακή εικονογραφία, ενώ διαπνέεται από μια έντονη σκηνικότητα που οφείλεται στη δραματική χρήση του φωτός. Οταν όμως η εικόνα της ζωγράφου μεταφέρεται στο ύπαιθρο, ο θεατρικός φωτισμός δίνει τη θέση του στο διάχυτο φως των λουλουδιών που πλημμυρίζουν την επιφάνεια του καμβά με χρώμα και ύλη (…)».
Τα λουλούδια έχουν κομβικό ρόλο σε αυτή την ενότητα έργων. Βλέπουμε τη ζωγράφο να αναπαύεται ανάμεσα σε συστάδες λουλουδιών «σαν κοιμωμένη Περσεφόνη στην αγκαλιά της γης που ολάνθιστη την περιμένει να ξυπνήσει προαναγγέλλοντας την ανάσταση, την ανα-γέννηση της ζωής, την άνοιξη που έχει ήδη έρθει», επισημαίνει η Ελισάβετ Πλέσσα. Τα λουλούδια κατακλύζουν «και ένα γυναικείο φόρεμα που τους παραχωρεί το κόκκινό του –ρύση, ροή και γονιμότητα– ενώ, αλλού, μητέρα και παιδί κατέρχονται σαν μία μορφή το λουλουδιασμένο ρυάκι μιας στενόμακρης ζωγραφιάς».
Οι σπουδές στην τέχνη δεν ήταν η πρώτη επιλογή της Ελέσας Αντύπα, η οποία ζει και εργάζεται στην Αθήνα. Πρώτα πήρε το πτυχίο της στην Ψυχολογία από το Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών και στη συνέχεια διδάχθηκε ζωγραφική στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών με καθηγητές τον Αγγελο Αντωνόπουλο και τον Πάνο Χαραλάμπους (2013-2018). Παράλληλα παρακολούθησε μαθήματα ζωγραφικής στην Ομάδα Τέχνης «Σημείο» με δασκάλους τον Γιώργο Ρόρρη και την Κάλλια Τριανταφύλλου (2015-2019). Η πρώτη της έκθεση, το 2021, ήταν πάλι στην Αίθουσα Τέχνης Αθηνών, ενώ έχει πάρει μέρος σε αρκετές ομαδικές: Art Athίνα 2022, «Οι Γυναίκες στην Επανάσταση – Η Επανάσταση των Γυναικών», Μουσείο της Πόλεως των Αθηνών (2022), «Θυμάμαι», έκθεση στο πλαίσιο ημερίδας για τη Νόσο του Alzheimer, Κέντρο Πολιτισμού Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος (2017) κ.ά.
Στη νέα της έκθεση «Μέσα από ευδιάκριτους συμβολισμούς και αναφορές στην αρχαιοελληνική μυθολογία, αλλά και στους τρόπους του Friedrich, του Courbet, των Προραφαηλιτών, η Αντύπα αντιπαραβάλλει τη ρεαλιστική απόδοση της ανθρώπινης μορφής με αφαιρετικά πεδία χρώματος και υφής που υποδύονται μεγαλειώδεις βράχους, ορμητικά ποτάμια και ρέματα λουλουδιών», τονίζει η Ελισάβετ Πλέσσα.
Εν κατακλείδι: «Κατορθώνοντας να ενώσει στα έργα της το περιεχόμενο με τη φόρμα, την έννοια με την ύλη, την όψη με την αφή, εν τέλει τη φύση με την τέχνη, οι χείμαρροι των εικόνων της γίνονται χείμαρροι ζωής που κυλούν παράλληλα με τη δική της. Η μητρότητά της παύει να είναι μια προσωπική ιστορία, είναι μια ιστορία της ζωγραφικής».
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ: Αίθουσα Τέχνης Αθηνών, Γλύκωνος 4, Αθήνα, τηλ. 21 0721 3938. Διάρκεια έως 17 Ιανουαρίου 2026. Ωρες λειτουργίας: Τρ.-Πέμπ.-Παρ. 11.00-14.30 & 18.00-21.00. Τετ. και Σάββ. 11.00-14.30. Κυριακή και Δευτέρα κλειστά.
