Κρατώ ένα πολυκαιρισμένο χαρτόνι δώδεκα επί δεκαεφτά εκατοστά. Ο χρόνος έχει αλλάξει το χρώμα του, γιατί παρέμεινε για δεκαετίες σ’ έναν τοίχο στο πατρογονικό σπίτι. Πάλι καλά που σώθηκε και δεν ενσωματώθηκε με τον σοβά. Πάνω και κάτω έχει τρύπες από τις πινέζες που το κρατούσαν στον τοίχο. Εικονίζει ένα άλογο, το οποίο στέκεται περήφανο μπροστά σ’ έναν φράχτη. Δεν είναι ζωγραφιά ή φωτογραφία· αλλά ένα παιδικό χειροτέχνημα. Το έφτιαξα στην πρώτη τάξη του δημοτικού.
Ο κάθε μαθητής είχε πάρει – διαλέξει ένα γράμμα το οποίο συνοδευόταν με το αντίστοιχο θέμα. Το δικό μου ήταν το «γιώτα». Ετσι, στο χαρτόνι υπάρχει το περίγραμμα του αλόγου και τα δύο «γιώτα», το πεζό «ι» και το κεφαλαίο «Ι». Στο κάτω μέρος υπάρχει η λέξη «Ιππος» και μερικές πράσινες πινελιές σαν γρασίδι. Εμείς οι μικροί μαθητές και μαθήτριες, με βελόνα και χρωματιστές κλωστές κεντήσαμε το θέμα του χαρτονιού. Εγώ του αλόγου, της λέξης «Ιππος», τα δύο γράμματα, το γρασίδι και τον φράχτη.
Το θυμήθηκα με τις νέες ανακοινώσεις του υπουργείου Παιδείας για νέες δραστηριότητες και δεξιότητες. Αυτές θα περιλαμβάνουν κέντημα, πλέξιμο, αγγειοπλαστική κ.ά. Χαριτολογώντας λέμε ότι μετά την ανακάλυψη του τροχού τίποτα δεν είναι νέο. Σχεδόν όλα υπάρχουν από χρόνια. Μόνο που επανερχόμαστε κάθε τόσο, όταν τα έχουμε παραμελήσει και ξεχάσει. Τους αλλάζουμε όνομα, δίνουμε έναν καλό τίτλο, βάζουμε μια επιτροπή να κάνει τις ανακοινώσεις και, πάνω απ’ όλα, χρησιμοποιούμε καλό περιτύλιγμα.
Μου χαμογελά το άλογο, ο ίππος μου. Μάλλον θυμάται πώς προσπαθούσα να περάσω, με τα παιδικά μου δάχτυλα, τις κλωστές στη βελόνα και μετά να τρυπήσω πάνω – κάτω το χαρτόνι, έτσι ώστε να κεντήσω το θέμα. Κάπου υπήρχαν καλαθάκια, φτιαγμένα από χόρτο. Αυτά δεν άντεξαν στον χρόνο. Το ίδιο και τα λίγα γύψινα που κάναμε. Σαν καλούπια σχεδίων χρησιμοποιούσαμε πιατάκια του γλυκού. Το αντιπροσωπευτικότερο ήταν ένα κλαδάκι κερασιάς με φύλλα. Μετά, όταν στέγνωνε ο γύψος, τα χρωματίζαμε με νερομπογιές. Τότε πήραμε τα πρώτα τσίγκινα πολύχρωμα κουτάκια με τα ορθογώνια χρωματιστά πλακάκια και το μικρό πινέλο.
Κανείς δεν μας είπε ότι κάναμε κάτι πρωτοποριακό, σημαντικό παιδαγωγικά. Δεν ήταν ενταγμένο σε βαρύγδουπο πρόγραμμα. Απλά κάναμε χειροτεχνία, για χρόνια και χρόνια. Μέχρι που κάποιοι φωστήρες έβγαλαν αυτή τη δραστηριότητα από το σχολικό πρόγραμμα. Βέβαια αρκετοί δάσκαλοι μέχρι και τώρα δείχνουν στους μαθητές τους παλιούς, όμορφους δημιουργικούς δρόμους. Ενίοτε κατηγορούνται ότι παραβιάζουν το σχολικό πρόγραμμα. Αλλοτε τους απέλυαν. Η μήπως υπάρχει και σήμερα στο μυαλό των διοικούντων με τη θρυλούμενη αξιολόγηση;
Ο χάρτινος, κεντημένος ίππος τρέχει μέσα στις δεκαετίες, αντέχει αλλαγές, νέες μεθόδους και κυρίως τις ονομαζόμενες μεταρρυθμίσεις, παραμερίζοντας και προσπερνώντας τους εμπνευστές τους.
