Τους αντικατέστησαν στα σχολεία την Κοινωνιολογία με το πλέξιμο, ώστε η σταυροβελονιά να τους κάνει πρακτικούς, δημιουργικούς, με σκυμμένο κεφάλι σαν να προετοιμάζονται για τον αλγόριθμο της μελλοντικής εργασίας (ενώ ο Μαρξ και ο Φουκό, δυστυχώς για την εξουσία, σε βάζουν να σκέφτεσαι και να κρίνεις).
H ψυχική δυσφορία όμως των εφήβων (δηλαδή λίγο πριν από τη βάσανο των εξετάσεων για να μπουν στα απαξιωμένα πλέον μονοπάτια για τα πτυχία τους) δεν φαίνεται σε μας τους μεγαλύτερους όχι επειδή θα πλέξουν, αλλά επειδή νομίζουμε ήδη εμείς ότι είναι αποχαυνωμένα στις οθόνες: επειδή σκρολάρουν ατελείωτα.
Τα παιδιά μας όμως γαλουχούνται σε κάτι άλλο με την παρατεταμένη παιγνιοποίηση των λογισμικών (gamification): επιθυμούν ανταγωνισμό, προσπέραση, κυριαρχία, libido, επικράτηση. Η γενιά της ντοπαμίνης «εθίζεται» σε συναλλακτικά παίγνια στρατηγικής επικράτησης πάνω σε άλλους – και εύκολα μετά θα κάνουν trading μετοχών και δεικτών, εύκολα θα μπαίνουν σε e-shops, εύκολα θα παράγουν για άλλους υπηρεσίες με κώδικα προγραμματισμού π.χ. και θα μπαίνουν «στη σειρά».
Το καθημερινό φαντασιακό των νέων είναι αποικιοποιημένο από νωρίς με τον ασυμβίβαστο βολονταρισμό του μικροαστού (ειδικά στις απολιτίκ κατηγορίες): «άμα θες, όλα τα μπορείς». Αλλά πίσω από αυτή τη δήθεν κινητήρια δύναμη, υπεισέρχεται το υπόκωφο μήνυμα «Ξεπέρασε τον άλλο, το μπορείς!». Σε challenge λοιπόν –διαβάστε το άρθρο του Ε. Αυδίκου – μας σπρώχνει όλους πλέον κάθε μέρα αυτή η υπερδομή, αυτό το συστημικό αυτόματο που γεννά και μεταδίδει –όχι σαν πανδημικός ιός αλλά σαν μεταστατικός καρκίνος– τη νοοτροπία του κοινωνικού δαρβινισμού. «Νίκησε τον άλλο για να ζήσεις». Μη γελάτε, μην το προσπεράσετε έτσι απλά: τα power video games και τα challenges με ώρες ατελείωτες ώστε να δείξει ο χρήστης έφηβος αντοχές και «ανδρισμό», πειθαρχία και θάρρος, για νίκη και αποτέλεσμα, είναι κάτι σαν το πρώτο μεταφορντικό εργοστασιακό κίνητρο ξεπεράσματος των ορίων του μελλοντικού εργάτη.
Είναι το πρώτο πειθαρχικό πλαίσιο υπερπαραγωγικής προσαρμογής και εντατικοποίησης της απόδοσης: «για να ζήσεις και να κερδίσεις, προσπέρασε, τρέξε έξυπνα και άσε τους άλλους πίσω σου να φάνε την σκόνη σου» Μέχρι που γίνεται ο έφηβος ενήλικας, επιστήμονας, επαγγελματίας, οικογενειάρχης και τελικά βλέπει (έστω το μεγαλύτερο μέρος αυτών) ότι τον προσπερνούν οι χαμηλοί μισθοί, οι μικρές αμοιβές από την αγορά, η ακρίβεια και όλα τα κομματόσκυλα που πήραν από το Δημόσιο αναθέσεις και από τον ΟΠΕΚΕΠΕ τα τζάμπα λεφτά (όλων μας). Και τότε θυμάται μερικούς που τους είχε δει στη ΔΑΠ (κυρίως σε αυτήν) έτοιμους από τότε να λανσαριστούν για κρατικές θέσεις, να χτίζουν βιογραφικό με λεφτά του μπαμπά και να μοστράρουν σήμερα χωρίς ίχνος φόβου για εδώλιο (εάν παρανομήσουν).
Ε, αυτό το challenge δεν κατάλαβαν νωρίς στη ζωή τους ότι είναι το μοναδικό που τελικά «αποδίδει» για να αφήσεις τους άλλους πίσω και να χωθείς στο κρατικό χρήμα, με κάθε ρόλο, σε κάθε πόστο, με κάθε τρόπο. Αλλιώς, μένεις ένας από τους πολλούς που εσαεί θα βρίσκονται σε ένα άγονο challenge (με τον εαυτό σου), με ανόθευτους κανόνες, αλλά με λίγους νικητές. Δεν χωράνε όλοι στο δήθεν απλό καθημερινό challenge του βίου και της αγοράς, ώστε να μαζέψουν λεφτά και να έχουν υγεία. Αυτά δεν φτάνουν μάλλον για όλους, στο αληθινό video game της ζωής…
