Συχνά, αν όχι πάντα, πολλά ουσιαστικά στοιχεία των οικονομικών εκθέσεων διαφεύγουν την προσοχή ή υποβαθμίζεται η σημασία τους.
Επιπλέον, στις οικονομικές εκθέσεις θεσμικών φορέων τα φώτα της δημοσιότητας κερδίζουν οι προβλέψεις για τα βασικά μακρο-μεγέθη: ρυθμοί αύξησης του ΑΕΠ, πληθωρισμός κ.λπ. Ετσι, πολλά ουσιαστικά στοιχεία και ζητήματα περνούν «κάτω από τα ραντάρ». Αφορμή γι’ αυτούς τους προβληματισμούς μάς έδωσε η δημοσιοποίηση χθες της ενδιάμεσης έκθεσης της Τραπέζης της Ελλάδος (ΤτΕ). Από την έκθεση προβλήθηκαν κατεξοχήν οι προβλέψεις και εκτιμήσεις για τους ρυθμούς αύξησης του ΑΕΠ, τον πληθωρισμό και τα θεμελιώδη των τραπεζών. Ομως η έκθεση βρίθει και άλλων στοιχείων, που, αν και ουσιαστικά, δεν προβλήθηκαν αναλόγως.
Ενα μικρό απάνθισμα τριών εξ αυτών αναδεικνύουμε στη συνέχεια.
Υποτιμημένες όψεις
1. Μισθοί, παραγωγικότητα, ανταγωνιστικότητα
Χαράς ευαγγέλια! Η έκθεση διαπιστώνει ότι: «Οπως προκύπτει από τα πλέον πρόσφατα στοιχεία των εθνικών λογαριασμών, το πρώτο εννεάμηνο του 2025 καταγράφηκε σημαντική επιβράδυνση στην αύξηση του κόστους εργασίας, ενώ η παραγωγικότητα της εργασίας παρέμεινε στα ίδια επίπεδα.
Κατά συνέπεια, ο ρυθμός ανόδου του μοναδιαίου κόστους εργασίας υποχώρησε και κινήθηκε σε χαμηλότερο επίπεδο στην Ελλάδα σε σύγκριση με τον μέσο όρο της Ευρωζώνης».
Ζήτημα πρώτο, λοιπόν, ο ρυθμός αύξησης του μοναδιαίου κόστους εργασίας είναι χαμηλότερος του μέσου ευρωπαϊκού όρου.
Ζήτημα δεύτερο, η κερδοφορία των επιχειρήσεων διατηρήθηκε σε υψηλά επίπεδα: «Με βάση τα έως τώρα διαθέσιμα στοιχεία β’ τριμήνου 2025, η κερδοφορία των ελληνικών μη χρηματοπιστωτικών επιχειρήσεων διατηρήθηκε σε υψηλά επίπεδα σε σύγκριση με την προ πανδημίας περίοδο».
Ζήτημα τρίτο, παρ’ όλα αυτά, η παραγωγικότητα της εργασίας έμεινε στάσιμη και η ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας επιδεινώθηκε ελαφρά.
Συμπέρασμα: Ούτε το χαμηλό κόστος εργασίας ούτε τα υψηλά κέρδη επαρκούν ώστε να έχουμε αύξηση της ανταγωνιστικότητας.
Υποθέτουμε ότι η έκθεση θα έπρεπε να μας εξηγήσει γιατί.
2. Αύξηση κατώτατου και «πακέτο» ΔΕΘ: μηδέν εις το πηλίκον
Σε αυτό το σημείο, η έκθεση λέει: Η ιδιωτική κατανάλωση παραμένει η βασική συνιστώσα της αύξησης του ΑΕΠ, αυτή στηρίζεται στη μείωση της ανεργίας, στην αύξηση του κατώτατου μισθού και στα κυβερνητικά μέτρα στήριξης, αλλά «η άνοδος της καταναλωτικής ζήτησης, παρά τη μείωση της αγοραστικής δύναμης των νοικοκυριών συνεπεία του πληθωρισμού, είχε ως αποτέλεσμα τη μείωση των αποταμιεύσεων των νοικοκυριών. Ο μέσος όρος του ποσοστού αποταμίευσης των νοικοκυριών (που ορίζεται ως η ακαθάριστη αποταμίευση προς το ακαθάριστο διαθέσιμο εισόδημα) για κυλιόμενο διάστημα τεσσάρων τριμήνων καταδεικνύει ότι τα υψηλά ποσοστά αποταμίευσης που παρατηρήθηκαν την περίοδο της πανδημίας (4,6% το 2021) μειώθηκαν στο διάστημα 2022-25 και επανήλθαν στα προ πανδημίας επίπεδα».
Εν ολίγοις η κατανάλωση αυξήθηκε επειδή τα νοικοκυριά «βάζουν χέρι στις αποταμιεύσεις τους», ενώ η αύξηση του κατώτατου και τα κυβερνητικά μέτρα στήριξης στάθηκαν ικανά να αυξήσουν το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα μόλις κατά 1% – με βάση τον επίσημο πληθωρισμό, που δεν αποδίδει το πραγματικό ύψος των αυξήσεων στα αγαθά και τις υπηρεσίες που απαρτίζουν το «καλάθι του νοικοκυριού». Η ανεπάρκεια του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή να αποδώσει το πραγματικό μέτρο της ακρίβειας αποκαλύπτεται στο παρατιθέμενο γράφημα για την ιδιωτική κατανάλωση και την εμπιστοσύνη των καταναλωτών: η μεταξύ τους απόκλιση μετά το 2023 είναι θεαματική.
3. Τιμές ακινήτων
Οι τιμές των οικιστικών ακινήτων συνεχίζουν να αυξάνονται και έχουν ξεπεράσει πλέον τα επίπεδα του 2007, καταγράφοντας αύξηση 50 εκατοστιαίων μονάδων σε σχέση με το 2018! Το γ’ τρίμηνο του 2025 οι τιμές των διαμερισμάτων αυξήθηκαν (σε ονομαστικούς όρους) κατά 7,3%, έναντι 9,7% την αντίστοιχη περσινή περίοδο.
Πού καταγράφονται τα υψηλότερα ποσοστά αύξησης; Στη Θεσσαλονίκη. Πέρυσι η κυβέρνηση απαγόρευσε νέες εγγραφές διαμερισμάτων στις πλατφόρμες βραχυχρόνιας ενοικίασης (Airbnb, Booking κ.λπ.) στους τρεις κεντρικούς δήμους της Αθήνας και άφησε τη Θεσσαλονίκη, αλλά και τις άλλες μεγάλες πόλεις και τη λοιπή χώρα, να προσεγγίσουν τα δικά τους επίπεδα κορεσμού (Θεσσαλονίκη αύξηση 9,7%, άλλες μεγάλες πόλεις 8,5% και λοιπές περιοχές της χώρας 8,9%)…
Οι μπίζνες να προχωρούν καλά και ας υποφέρουν οι ενοικιαστές…
