Τα κύματα ζέστης, η ξηρασία και οι πλημμύρες, που σηματοδότησαν και το φετινό καλοκαίρι, προκάλεσαν απώλειες ύψους 43 δισεκατομμυρίων ευρώ στην ευρωπαϊκή οικονομία, σύμφωνα με μελέτη οικονομολόγων που δόθηκε σήμερα στη δημοσιότητα. Στην έκθεση υπογραμμίζεται πως αυτά τα άμεσα κόστη δεν είναι παρά η αρχή, καθώς έως το 2029 αναμένεται να αυξηθούν στα 126 δισ.
Η μελέτη, υπό τη διεύθυνση της Σεχρίς Ουσμάν του πανεπιστημίου του Μανχάιμ (Γερμανία), ενώ δύο συντάκτες της είναι στελέχη της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, βασίζεται τόσο στα μετεωρολογικά δεδομένα όσο και σε οικονομικά μοντέλα εκτίμησης των ζημιών που προκαλούνται από τα ακραία μετεωρολογικά φαινόμενα, τα οποία έχουν καταστεί συχνότερα και πιο έντονα εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής.
Η μεγαλύτερη ζημιά προκλήθηκε στην Κύπρο, την Ελλάδα, τη Μάλτα και τη Βουλγαρία – καθεμία από τις οποίες υπέστη βραχυπρόθεσμες απώλειες άνω του 1% της Ακαθάριστης Προστιθέμενης Αξίας (ΑΠΑ) του 2024, ενός μέτρου παρόμοιου με το ΑΕΠ. Ακολούθησαν άλλες μεσογειακές χώρες, όπως η Ισπανία, η Ιταλία και η Πορτογαλία.
Οι οικονομολόγοι από το Πανεπιστήμιο του Μάνχαϊμ και την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα χαρακτήρισαν τα αποτελέσματα «συντηρητικά» επειδή δεν λαμβάνονται υπόψη οι πρωτοφανείς πυρκαγιές που κατέστρεψαν τη νότια Ευρώπη τον περασμένο μήνα ή τα ακραία καιρικά φαινόμενα που πλήττουν αυτές τις χώρες αυτή τη στιγμή.
Η Σεχρίς Ουσμάν δήλωσε ότι «το πραγματικό κόστος των ακραίων καιρικών φαινομένων έρχεται στην επιφάνεια αργά, επειδή αυτά τα γεγονότα επηρεάζουν ζωές και μέσα διαβίωσης μέσω ενός ευρέος φάσματος καναλιών που εκτείνονται πέρα από τον αρχικό αντίκτυπο».
Οι μελέτες υποδηλώνουν ότι η κλιματική αλλαγή καθιστά τις πυρκαγιές 40 φορές πιο πιθανές στην Ισπανία και την Πορτογαλία και 10 φορές πιο πιθανές στην Ελλάδα και την Τουρκία. Ο αριθμός των νεκρών από τον καταστροφικό καύσωνα του Ιουνίου εκτιμάται ότι έχει τριπλασιαστεί σε 12 μεγάλες πόλεις λόγω της ρύπανσης που θερμαίνει τον πλανήτη.
Οι έμμεσες επιπτώσεις
Οι επιστήμονες αγωνίζονται να υπολογίσουν τον βαθμό στον οποίο η παγκόσμια θέρμανση έχει επιδεινωθεί μετά τη δημοσίευση ακραίων καιρικών φαινομένων αυτό το καλοκαίρι.
Ενώ οι περισσότερες έρευνες σχετικά με το οικονομικό κόστος της κλιματικής αλλαγής εξετάζουν τις άμεσες επιπτώσεις, όπως οι καταστροφές περιουσιακών στοιχείων ή οι ασφαλισμένες απώλειες, οι συγγραφείς της νέας μελέτης χρησιμοποίησαν ιστορικές σχέσεις μεταξύ του απότομου καιρού και της παραγωγής της οικονομίας για να εξηγήσουν τις επιπτώσεις, όπως οι περιορισμένες ώρες που μπορούν να εργαστούν οι κατασκευαστές κατά τη διάρκεια καύσωνα ή η διακοπή των χρόνων μετακίνησης μετά από ζημιές που προκαλούνται από πλημμύρες στους σιδηροδρόμους.
Επικεφαλής οικονομολόγος για το κλίμα στην Παγκόσμια Τράπεζα, ο οποίος δεν συμμετείχε στη μελέτη, δήλωσε ότι επιβεβαίωσε ότι οι ευρύτερες οικονομικές επιπτώσεις των ακραίων καιρικών φαινομένων διαρκούν περισσότερο από ό,τι φαντάζονται οι άνθρωποι.
Οικονομολόγος στην Εθνική Τράπεζα του Βελγίου, ο οποίος δεν συμμετείχε στη μελέτη, δήλωσε ότι η διαταραχή της εφοδιαστικής αλυσίδας ήταν ένα από τα σημαντικότερα «κρυφά κόστη» που συνήθως δεν υπολογίζονταν. Μια μελέτη που συνυπέγραψε σχετικά με το κόστος των καταστροφικών πλημμυρών στο Βέλγιο το 2021 διαπίστωσε ότι οι πωλήσεις σε μεταποιητικές εταιρείες μακριά από την καταστροφή μειώθηκαν απότομα όταν είχαν μακροχρόνιους προμηθευτές στις ζώνες των πλημμυρών.
Η αγνόηση τέτοιων επιπτώσεων θα μπορούσε να υποεκτιμήσει τις ζημιές έως και 30%, δήλωσε ο Bijnen.
«Φυσικά, τέτοιες εκτιμήσεις συνοδεύονται από αβεβαιότητα, καθώς βασίζονται σε ιστορικούς μέσους όρους και δεν μπορούν ακόμη να αποτυπώσουν πλήρως τα σύνθετα γεγονότα», πρόσθεσε. «Αλλά το μεγάλο μήνυμα είναι σαφές: τα ακραία καιρικά φαινόμενα αφήνουν ήδη ένα σημαντικό οικονομικό αποτύπωμα και οι έμμεσες επιπτώσεις μπορεί να είναι εξίσου καταστροφικές με την άμεση καταστροφή».
