Ενα μικρό… θαύμα αποτυπώνεται στις οικονομικές καταστάσεις του 2024 τις οποίες δημοσίευσε η ΣΤΑΣΥ (Σταθερές Συγκοινωνίες) για τη λειτουργία των μέσων μεταφοράς που διαχειρίζεται (μετρό – τραμ) στην Αττική. Και αν δεν υπήρχαν εκείνοι οι «μίζεροι» που διαμαρτύρονται για το στριμωξίδι μέσα στους συρμούς, θα μπορούσαμε άνετα να μιλήσουμε για το πλήθος που χόρτασε με δύο ψάρια και πέντε άρτους ή κατάφερε να αυξήσει τις επιβιβάσεις κατά 16 εκατομμύρια την ώρα που τα δρομολόγια μειώνονταν κατά 37 χιλιάδες.
Ολο και χειρότερα
Εκατομμύρια επιβάτες που μετακινούνται καθημερινά με τον ηλεκτρικό σιδηρόδρομο (γραμμή 1) και το μετρό (γραμμές 2 και 3) βιώνουν μια επιδεινούμενη κατάσταση με δρομολόγια που εκτελούνται αραιότερα, ιδιαίτερα στις ώρες αιχμής. Την ώρα που οι ανάγκες μετακίνησης αυξάνονται καθώς όλο και λιγότεροι μπορούν να χρησιμοποιήσουν Ι.Χ. αυτοκίνητο λόγω ακρίβειας και συμφόρησης στους δρόμους και ενώ πληθαίνουν οι τουρίστες που επισκέπτονται την Αθήνα και ψάχνουν έναν πολιτισμένο τρόπο μεταφοράς, η έλλειψη συρμών και προσωπικού έχει καταδικάσει τα μέσα σταθερής τροχιάς σε συνεχή υπερφόρτωση.
Η «Εφ.Συν.» έχει επισημάνει με πολλές αφορμές το πρόβλημα, αλλά οι Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις που δημοσίευσε επίσημα η εταιρεία ΣΤΑΣΥ, η οποία διαχειρίζεται τα μέσα σταθερής τροχιάς, ήρθε να περιγράψει το πρόβλημα με συγκεκριμένους αριθμούς, ανατρέποντας πλήρως τη «μαγική εικόνα» που δημιουργούν με τις καθημερινές τους εμφανίσεις οι κυβερνητικοί αξιωματούχοι. Αναλυτικότερα τα επίσημα στοιχεία δείχνουν ότι:
● Μέσα στο 2024 εκτελέστηκαν στις 3 γραμμές μετρό και το τραμ συνολικά 488.697 δρομολόγια, ενώ το 2023 είχαν εκτελεστεί 525.759 δρομολόγια. Με άλλα λόγια χάθηκαν συνολικά 37.062 δρομολόγια μέσα σε ένα έτος, δηλαδή 100 δρομολόγια την ημέρα κατά μέσον όρο!
● Οι απώλειες δρομολογίων χαρακτηρίζουν όλα τα μέσα, όπως προκύπτει από τις κατανομές. Στη γραμμή 1 (Πειραιάς-Κηφισιά), που έχει και το μεγαλύτερο πρόβλημα λόγω παλαιότητας συρμών, εκτελέστηκαν 96.455 δρομολόγια το 2024 έναντι 102.442 το 2023. Δηλαδή εδώ χάθηκαν 6.000 δρομολόγια ή 6 την ημέρα. Στις γραμμές 2 και 3 (Ελληνικό-Ανθούπολη, Αεροδρόμιο-Δημ.Θέατρο Πειραιά) εκτελέστηκαν το 2024 254.166 δρομολόγια έναντι 270.578 το 2023.
Ακόμη μεγαλύτερες σε ποσοστό είναι οι απώλειες στις γραμμές του τραμ, όπου το 2024 εκτελέστηκαν 138.076 δρομολόγια έναντι 152.739 το 2023. Ειδικά όμως για το τραμ οι απώλειες ερμηνεύονται και από έργα που εκτελούνταν το περσινό έτος.
● Ενώ όμως τα δρομολόγια ήταν μειωμένα παντού, οι επιβιβάσεις αυξήθηκαν συνολικά κατά 7,6% φτάνοντας το 2024 πάνω από τα 254 εκατομμύρια έναντι 236 εκατομμυρίων το 2023.
● Οι επιβιβάσεις αυξήθηκαν και παρά το γεγονός ότι μειώθηκαν τα διανυθέντα οχηματοχιλιόμετρα, που το 2024 ξεπέρασαν ελαφρά τα 51 εκατομμύρια, ενώ το 2023 ήταν 53,3 εκατομμύρια.
● Οταν όμως αυξάνονται οι επιβιβάσεις, αυξάνονται και τα έσοδα από πωλήσεις εισιτηρίων και καρτών. Είναι μάλιστα χαρακτηριστικό ότι ενώ οι επιβιβάσεις αυξάνονται κατά 7,6%, τα έσοδα από κάρτες και εισιτήρια αυξάνονται κατά 12% και ενώ το 2023 ήταν 80,07 εκατομμύρια ευρώ, το 2024 έφτασαν τα 89,7 εκατομμύρια.
● Το στοιχείο όμως που πρέπει να ενθουσιάσει ιδιαιτέρως τους κλασικούς του νεοφιλελευθερισμού είναι ότι μέσα από αυτή τη «σαρδελοποίηση» σε συρμούς και αποβάθρες αυξήθηκαν κατά σχεδόν 30% (!) τα Εσοδα Πωλήσεων ανά Επιβίβαση από 0,55 ευρώ το 2023 στα 0,71 ευρώ το 2024. Τα έσοδα αυτά υπολογίζονται αφού προσμετρηθεί το σύνολο των εσόδων για τη ΣΤΑΣΥ. Αυτά έφτασαν το 2023 στα 181,1 εκατομμύρια ευρώ έναντι 129,4 το 2023, καθώς πέρσι προστέθηκε το έσοδο από μια σύμβαση με τον ΟΑΣΑ ύψους 57 εκατομμυρίων ευρώ.
● Το εντυπωσιακό είναι ότι όλα τα παραπάνω δεν αποδίδονται σε έκτακτες βλάβες ή απώλειες δρομολογίων λόγω ασθενείας προσωπικού. Οι ακυρώσεις δρομολογίων στις ώρες αιχμής έμειναν πέρσι -όπως και το 2023- κάτω από το 2%. Ο αριθμός βλαβών ανά 10.000 διανυθέντα χιλιόμετρα έμεινε περίπου ίδιος (0,36 το 2024 έναντι 0,34 το 2023).
Με άλλα λόγια ήταν λιγότερα τα δρομολόγια που ήταν προγραμματισμένα να εκτελεστούν λόγω ελλείψεων σε συρμούς και προσωπικό αλλά και των καθυστερήσεων λόγω βραδυπορειών, ιδιαίτερα στη γραμμή 1. Η κατάσταση ήταν γνωστή εκ των προτέρων και η κυβέρνηση απλώς την άφησε να εξελιχθεί χωρίς να ενισχύσει το σύστημα με τροχαίο υλικό, οδηγούς και τεχνικούς.
Κουβέντα από Ταχιάο για την πρόοδο των έργων του μετρό
Καμία ουσιαστική είδηση για το μέλλον της γραμμής 4 (Αλσος Βεΐκου-Γουδή) αλλά και για τις επεκτάσεις της γραμμής 2 προς Ιλιον και Γλυφάδα δεν είχε να συνεισφέρει ο υφυπουργός Μεταφορών, παρότι ρωτήθηκε στο συνέδριο ITC
«Μετρό, μετρό και μετρό». Με την επανάληψη της ίδιας λέξης τρεις φορές απάντησε ο υφυπουργός Μεταφορών, Νίκος Ταχιάος, όταν ρωτήθηκε χθες στο συνέδριο ITC για Υποδομές-Μεταφορές τι θα ζητούσε για να αντιμετωπιστεί το κυκλοφοριακό πρόβλημα στην Αττική. Την ίδια στιγμή όμως τόσο ο ίδιος όσο και η υπόλοιπη ηγεσία του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών δεν είχαν να προσφέρουν καμία ουσιαστική είδηση για νέα έργα μετρό, ενώ άδηλο παραμένει το μέλλον και για τη γραμμή 4 (Αλσος Βεΐκου-Γουδή) που εκτελείται με τεράστιες εμπλοκές στους σταθμούς Εξάρχεια, Ευαγγελισμός και Γουδή.
Η γραμμή 4 είναι το μεγαλύτερο δημόσιο έργο που εκτελείται αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα με προϋπολογισμό που ξεπερνά τα 1,3 δισεκατομμύρια ευρώ. Βάσει της σύμβασης που υπεγράφη το 2021, θα έπρεπε να τελειώσει το 2029 και η κατασκευάστρια ΑΒΑΞ έχει ήδη εισπράξει 57 εκατομμύρια ευρώ επειδή δήλωσε πως δεν θα καθυστερήσει.
Εδώ και πάνω από έναν χρόνο η κυβέρνηση ζητά από την κατασκευάστρια να δώσει νέο χρονοδιάγραμμα, αλλά ο κ. Ταχιάος δήλωσε χθες πως «δεν υπάρχει εικόνα», ενώ από πληροφορίες που κυκλοφορούν γίνεται λόγος για καθυστερήσεις άνω των 2 ετών και παράδοση «στις αρχές της δεκαετίας του ‘30».
Εντύπωση προκαλούν πάντως οι λεκτικές παρεμβάσεις του υφυπουργού Ταχιάου σχετικά με τις αντιδράσεις που έχουν μπλοκάρει το έργο ειδικά στα Εξάρχεια. Οταν το έργο ξεκινούσε, μετά το 2020, η κυβέρνηση ποτέ δεν δίσταζε να καταγγείλει τους κατοίκους των Εξαρχείων που αντιδρούσαν για την καταστροφή της πλατείας και από το καλοκαίρι του 2022 έστειλε τα ΜΑΤ και ύψωσε λαμαρίνες για να προχωρήσουν οι εργασίες.
Προχθές ο κ. Ταχιάος μίλησε για την ανάγκη συναινετικών λύσεων και είπε πως δεν είναι λογικό να εκτελούνται δημόσια έργα με τη συνδρομή της αστυνομίας! Χθες προχώρησε λίγο ακόμη και είπε πως για το μπλοκάρισμα δεν ευθύνονται οι προσφυγές, αλλά οι αποφάσεις «κατώτατων δικαστηρίων» που διέταξαν να μετακινηθούν οι λαμαρίνες του εργοταξίου.
Υπενθυμίζεται ότι έπειτα από προσφυγές κατοίκων το Πρωτοδικείο της Αθήνας απεφάνθη ότι πρέπει να μετακινηθούν οι λαμαρίνες που είχαν καταλάβει το μεγαλύτερο πλάτος της οδού Θεμιστοκλέους, με το σκεπτικό ότι δεν έμενε χώρος για τη διαφυγή των πολιτών από τις γύρω πολυκατοικίες σε περίπτωση σεισμού – φωτιάς αλλά και για την προσέγγιση ασθενοφόρων και πυροσβεστικών αντλιών.
Η επέκταση της γραμμής 2 προς Ιλιον και προς Γλυφάδα εξαγγέλλεται εδώ και χρόνια χωρίς όμως ουσιαστική πρόοδο. Παγωμένος παραμένει ο διαγωνισμός για την επέκταση προς Ιλιον, ενώ για την επέκταση προς Νότο το μόνο που προχωρά είναι οι μελέτες.
Ειδικά για το δεύτερο έργο οι πιέσεις είναι αφόρητες από τους επενδυτές του Μητροπολιτικού Πόλου Ελληνικού. Οι μετακινήσεις χιλιάδων πολιτών προς τα mall, το καζίνο, τα ξενοδοχεία που ήδη χτίζονται εκεί θα προκαλέσουν εφιαλτική κατάσταση στους δρόμους.
Οι μεγάλες κατασκευαστικές εταιρείες πιέζουν ταυτόχρονα για την κατασκευή υπόγειας σήραγγας που θα ενώνει την περιφερειακή Υμηττού με τη Βουλιαγμένης. Εχουν υποβάλει και συγκεκριμένη «Πρότυπη πρόταση» βάσει του σχετικού νόμου που προώθησε η κυβέρνηση Μητσοτάκη από το έτος 2020 για «έργα κατά παραγγελία των εργολάβων». Αντίστοιχες «πρότυπες προτάσεις» έχουν υποβληθεί για τη σύνδεση Ελευσίνας-Οινοφύτων και επέκταση της Αττικής Οδού προς Λαύριο, αλλά η κυβέρνηση δηλώνει πως δεν θα ληφθεί απόφαση αν δεν βρεθεί χρηματοδοτικό εργαλείο.
