Eκατοντάδες ανυποψίαστοι ασφαλισμένοι, που μπορεί να ανέρχονται και στους 1.300, θύματα του κυκλώματος επίορκων υπαλλήλων που δρούσε στο ΙΚΑ Καλλιθέας και αποκαλύφθηκε το 2012, έκπληκτοι διαπιστώνουν ο ένας μετά τον άλλον ότι ο τραπεζικός τους λογαριασμός αδειάζει από κατασχέσεις ποσών που κάνει το ΚΕΑΟ. Χωρίς να έχουν την παραμικρή ευθύνη για την υπεξαίρεση που υπέστη το ΙΚΑ Καλλιθέας (ποσού άνω των 11 εκατ. ευρώ) από κύκλωμα υπαλλήλων και η οποία είχε αποκαλυφθεί το 2012.
Δεκατρία χρόνια μετά, αυτά τα θύματα, των οποίων τα προσωπικά στοιχεία είχαν υποκλαπεί, βιώνουν την αδιανόητη συνθήκη να θεωρούνται αυτοί υπεύθυνοι -κι όχι ο ΕΦΚΑ που δεν τους προφύλαξε- και να υποχρεούνται σε καταβολή «αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών» δεκάδων χιλιάδων ευρώ!
Το σκάνδαλο
Θύματα ενός βραδυκίνητου μηχανισμού, όπως ο ΕΦΚΑ, που δεν μπόρεσε 13 χρόνια μετά την αποκάλυψη του σκανδάλου να ξεκαθαρίσει ποιοι από τους ασφαλισμένους του είχαν γνώση και συμμετοχή στην απάτη και ποιοι όχι -αν και γι’ αυτό υπάρχουν δικαστικές αποφάσεις- αλλά και μιας διάταξης του νόμου Κατρούγκαλου -που φυσικά δεν άλλαξε η κυβέρνηση Μητσοτάκη- αναζητούν το δίκιο τους την ώρα που δέχονται καταλογισμό για πρόστιμα από το ΚΕΑΟ.
Το σκάνδαλο, η «υπόθεση Μπουραζάνη» -από το όνομα της αρχηγού του κυκλώματος, η οποία καταδικάστηκε πρωτόδικα σε 24 χρόνια φυλάκιση- αποκαλύφθηκε από τις εισαγγελικές αρχές το 2012. Ηταν μια τρανταχτή υπόθεση υπεξαίρεσης από υπαλλήλους του τότε ΙΚΑ Καλλιθέας που αφορούσε την εκτεταμένη απάτη που διέπρατταν εγκρίνοντας και εισπράττοντας παροχές στο όνομα ασφαλισμένων χωρίς οι τελευταίοι να έχουν ιδέα. Το κύκλωμα των υπαλλήλων χρησιμοποιούσε τα ΑΜΚΑ και τα προσωπικά τους στοιχεία, εκδίδοντας χιλιάδες αποφάσεις για επιδόματα ασθένειας, έξοδα περίθαλψης, ακόμη και επίδομα εγκυμοσύνης σε… άρρενες.
Αρχικά, η υπερχρέωση των ανυποψίαστων πολιτών έγινε αντιληπτή από έναν συνταξιούχο. Στο όνομά του είχαν εκδοθεί 32 αποφάσεις παροχών που αφορούσαν επιδόματα ασθένειας και έξοδα περίθαλψης τα οποία παράνομα είχε εισπράξει το κύκλωμα. Ο συνταξιούχος προσέφυγε στο Διοικητικό Πρωτοδικείο Αθηνών το οποίο (Απ. 7498/2025) έκρινε ότι δεν είχε καμία ωφέλεια από τα πλαστά επιδόματα και ακύρωσε τον καταλογισμό των προστίμων.
Δυσχερής έλεγχος
Αλλά κάθε μέρα εμφανίζονταν και νέες περιπτώσεις. Αλαλιασμένοι πολίτες αναζητούν τρόπο να διεκδικήσουν τα χρήματα που τους δεσμεύει ο ΕΦΚΑ χωρίς λόγο. Σε κάποιους από αυτούς στάλθηκαν επιστολές από τον ΕΦΚΑ που ποτέ δεν έφτασαν στα χέρια τους. Αλλοι θεωρούνται ένοχοι γιατί δεν βρέθηκε η διεύθυνση κατοικίας τους ή γιατί το ταχυδρομείο ουδέποτε τους επέδωσε τη συστημένη επιστολή.
Πού βασίζεται, όμως, αυτός ο παραλογισμός; Ποιος φταίει που ο ΕΦΚΑ, ενώ δεν μπορεί να αυτοπροστατευτεί, αναγκάζει τους ασφαλισμένους να αποδείξουν ότι δεν είναι… ελέφαντες; Kαταρχάς, ο παραλογισμός εκπορεύεται από τη διάταξη του νόμου 4187/2016 (άρθρο 103, παρ.1), βάσει του οποίου ο πολίτης έχει την υποχρέωση επιστροφής των ποσών, ανεξάρτητα από το εάν έχει ο ίδιος την ευθύνη ή όχι.
Ο ΕΦΚΑ αδυνατεί να βρει εάν οι συγκεκριμένοι έχουν ευθύνη, γιατί πρέπει να εξετάσει μία προς μία τις παροχές που έχει ο κάθε ασφαλισμένος. Καθώς όμως ο κάθε ασφαλισμένος έχει δεκάδες αποφάσεις για παροχές, ο έλεγχος είναι δυσχερής, όπως παραδέχτηκε η υφυπουργός Κοινωνικής Ασφάλισης, Αννα Ευθυμίου, απαντώντας σε ερώτηση που κατέθεσε στη Βουλή ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ Π. Χρηστίδης.
Ο καταλογισμός
Εδώ δεν υπάρχει ψηφιακός ΕΦΚΑ. Ολα είναι χειρόγραφα. Αρα ο προϊστάμενος που κάνει τον καταλογισμό, το μόνο που δύναται να πράξει είναι να τηρήσει τον νόμο. Τι απομένει στον άτυχο πολίτη που του καταλογίζονται ευθύνες για ένα έγκλημα που δεν έχει πράξει; «Να προσφύγει στην τοπική διοικητική επιτροπή, τη μόνη αρμόδια να κρίνει αν είχε γνώση της απάτης», απαντά η υφυπουργός. Φανταστείτε λοιπόν πόσο γρήγορα αυτή η επιτροπή θα εξετάσει χιλιάδες αποδείξεις που αντιστοιχούν σε 1.300 ασφαλισμένους. Χάος!
Πάντως στις 21/10/25 ο διοικητής του ΕΦΚΑ επιχείρησε να δώσει διέξοδο στο πρόβλημα με τη σύσταση ακόμη μίας «ομάδας εργασίας κατόπιν προανακριτικής παραγγελίας». Η ομάδα έχει έναν συντονιστή και τρία μέλη και αποσκοπεί στον εντοπισμό των αποδείξεων καταβολών, προκειμένου να γίνει συμπληρωματική έκθεση ελέγχου για το τοπικό κατάστημα ΙΚΑ-ΕΤΑΜ Καλλιθέας, που σήμερα είναι η Α’ τοπική διεύθυνση ΕΦΚΑ Νότιου Τομέα Αθήνας.
Πότε θα ξεκαθαριστεί η κατάσταση; Πότε θα αποδεσμευτούν τα χρήματα των ανθρώπων; Oυδείς γνωρίζει. Η υπουργός Νίκη Κεραμέως τηρεί σιγήν ιχθύος. Η υφυπουργός δηλώνει αδυναμία. Γι’ αυτό τον λόγο ετοιμάζονται ομαδικές αγωγές κατά του ΕΦΚΑ.
