Με την εξωτερική πολιτική δεν παίζει κανείς. Οι παρεξηγήσεις και τα «ατυχήματα» είναι συχνά στις διεθνείς σχέσεις. Δεν ξέρεις ποτέ πώς θα αντιδράσει ο άλλος, «φίλος» ή εχθρός. Θα σε αντιμετωπίσει ως παίκτη αποφασισμένο ή ως παίκτη δεδομένο προς πάσα χρήση και εκμετάλλευση; Ιδού πάντως μερικές σκέψεις:
«Ελλάς-Γαλλία-Συμμαχία» ήταν το σύνθημα της δεκαετίας του 1970 στη χώρα μας. Το επανέφερε η παρούσα κυβέρνηση υπογράφουσα με τη Γαλλία το 2021 αμυντική συμφωνία, η οποία μάλιστα προβλέπει και αμοιβαία στρατιωτική συνδρομή. Υπονόησε τότε η κυβέρνηση ότι η συμφωνία αυτή, περισσότερο και από την αγορά γαλλικών όπλων αξίας 7 δισ. ευρώ, σημαίνει ότι οι Γάλλοι θα μας συνδράμουν σε περίπτωση πολέμου Ελλάδας – Τουρκίας. (Και ότι εμείς θα τους συνδράμουμε στο Σαχέλ – όπως πρότειναν κάποιοι του άτυπου φιλο-γαλλικού κόμματος;) Μέχρι που προ ημερών ο Γάλλος πρόεδρος πρότεινε την αποστολή τουρκικών δυνάμεων ως ειρηνευτικών στην Ουκρανία. Και αφού, προ μηνών, υπήρξε το επεισόδιο με αφορμή την πώληση γαλλο-βρετανο-ιταλικών πυραύλων Meteor στην Τουρκία. Από την άλλη, ας το πούμε προς το φιλο-γαλλικό κόμμα που λειτούργησε το 2021 ως ατζέντης γαλλικών συμφερόντων: ποντάραμε σε μια χώρα τη στιγμή που άρχιζε την άτακτη φυγή της από τις πρώην αποικίες της στο Σαχέλ. (Λόγος του αντιρωσισμού της.)
«Ελλάς-Ισραήλ-Συμμαχία». Πρόσφατο δόγμα της εξωτερικής μας πολιτικής. Η ισραηλινή υπεροπλία, το ισχυρό ισραηλινο-αμερικανικό λόμπι και οι τεταμένες σχέσεις Ισραήλ – Τουρκίας είναι για την κυβέρνησή μας επαρκές επιχείρημα για να συνάψουμε στρατηγική συμμαχία με τη χώρα αυτή. Και εδώ υπάρχει μια αμυντική συμφωνία 1,5 δισ. ευρώ, για την αγορά ισραηλινών όπλων, αλλά και παραχώρηση στο Ισραήλ της διοίκησης του διεθνούς αεροπορικού εκπαιδευτικού κέντρου στην Καλαμάτα. Εναντι αυτού, ο ελληνικός εναέριος χώρος διατίθεται στην ισραηλινή αεροπορία. Τις μέρες αυτές όμως τίθεται το ζήτημα της συμμαχίας με ένα κράτος που διαπράττει γενοκτονία. Αυτή η σχέση μάς εκθέτει, διότι εμείς υποτίθεται ότι είμαστε κατά της εισβολής και κατοχής ξένων εδαφών και κατά των εποικισμών. Σε αυτά όμως επιδίδεται το Ισραήλ – και εμείς αντιφάσκουμε, εφ’ όσον άλλα λέμε στο Ουκρανικό. Αν βάλουμε στην εξίσωση και το «ιδιωτικό» ισραηλινό κατασκοπευτικό Predator, τα πράγματα σκοτεινιάζουν. Και εσχάτως τον πλήρη ισραηλινό έλεγχο της ΕΛΒΟ.
«Ελλάς-Ουκρανία-Συμμαχία». Δύο μόνο Ευρωπαίοι πολιτικοί δήλωσαν «Είμαστε σε πόλεμο με τη Ρωσία!»: ο Ελληνας πρωθυπουργός (στο Bloomberg, Σεπτ. 2022) και η Γερμανίδα πρώην ΥΠΕΞ Αναλένα Μπέρμποκ. Φιλοξενήσαμε στη Βουλή τον Ουκρανό πρόεδρο μαζί με δύο στρατιώτες του «Τάγματος Αζόφ», γνωστού για τα ναζιστικά σύμβολα και αισθήματα. Δεν στείλαμε ακόμη εκστρατευτικό σώμα στην Οδησσό, όπως μοιραία έκανε ο μακρινός θείος του Κυριάκου Μητσοτάκη, Ελευθέριος Βενιζέλος, το 1919. Στείλαμε όμως ό,τι όπλα μπορούσαμε, αφαιρώντας τα από τα νησιά μας (TOR-M1, οχήματα κ.λπ.) προς ικανοποίηση Ερντογάν! (Τα προς αντικατάσταση αυτών σταθμεύουν ακόμη στον Εβρο.) Διαθέσαμε την Αλεξανδρούπολη για την προώθηση της δυτικής στρατιωτικής βοήθειας στην Ουκρανία. Θεωρήσαμε τον Ρώσο πρόεδρο αποσυνάγωγο μέχρι που είδαμε τα κόκκινα χαλιά στην Αλάσκα. Οσο για τα επιχειρήματα εναντίον της Ρωσίας «λόγω Κύπρου», θα ήταν ειλικρινή αν λέγαμε τα ίδια και για το Ισραήλ.
Θα μπορούσαμε να συνεχίσουμε με άλλες τρανταχτές αστοχίες της εξωτερικής μας πολιτικής. «Ελλάς-Χαφτάρ-Συμμαχία», «Ελλάς-Σαουδαραβία-Συμμαχία», «Ελλάς-Μπάιντεν-Συμμαχία» κ.λπ. Στην πρώτη περίπτωση ο ηγέτης της ανατολικής Λιβύης άλλαξε στρατόπεδο χωρίς να μας ρωτήσει. Στη δεύτερη περίπτωση, υπάρχει μια πρώτη πρόκληση της παράταιρης συμμαχίας μεταξύ μιας χώρας που λέει ότι υπερασπίζεται τα ανθρώπινα δικαιώματα και μιας χώρας που τα παραβιάζει όλα συλλήβδην. Μια δεύτερη πρόκληση αφορά την αποστολή, από το 2021, μιας ελληνικής πυροβολαρχίας Patriot για τη φύλαξη της Aramco. Γεγονός που αποδυναμώνει την άμυνά μας (χωρίς βεβαίως την έγκριση των Ελλήνων φορολογουμένων που πλήρωσαν το όπλο) και βάζει στο στόχαστρο των Χούθι και του Ιράν την ελληνική ναυτιλία στην περιοχή. Στη δε τρίτη περίπτωση, ο Τραμπ εκδικείται. Η εικόνα του πρωθυπουργού μας να ακολουθεί κατά πόδας τον Τραμπ και να κάνει πως συνομιλεί μαζί του, ενώ ο Τραμπ τον αγνοεί παντελώς, είναι ενδεικτική της έλλειψης σοβαρότητας εκ μέρους μας.
Ομως, η μεγαλύτερη αστοχία μας συνίσταται σε αυτά που δεν κάνουμε. Απόντες, παρά τους δεσμούς με όλους τους λαούς της περιοχής μας. Για λόγους θρησκευτικούς και γεωπολιτικούς θα έπρεπε να είμαστε παρόντες στο καυτό μέτωπο της Ουκρανίας ως ουδέτεροι και αξιόπιστοι διαμεσολαβητές. Ορθόδοξοι ανάμεσα σε ορθόδοξους, κάποια κοινή γλώσσα την έχουμε. (Παρά τον διχαστικό ρόλο του Πατριαρχείου μας.) Αντί ημών, πανταχού παρούσα η Τουρκία. Απέναντι στους χιλιάδες Τούρκους διπλωμάτες, που βρίσκονται σε όλες τις γωνιές της γης, εμείς παρατάσσουμε 500 κακοπληρωμένους διπλωμάτες, που ελλείψει διοικητικού προσωπικού δουλεύουν γραμματειακά, παραμελώντας την υψηλή και πολυδιάστατη διπλωματία. Τα Ελληνοτουρκικά, αν δεν θέλουμε να είναι θέμα πολέμου, πρέπει να είναι θέμα διπλωματικού εκτοπίσματος.
* Οικονομολόγος-διεθνολόγος PhD
-320x213.jpg)
