Μαθήματα ζωής από έναν πιγκουίνο*

Στο Μπουένος Αϊρες του 1976, ο Βρετανός Τομ Μισέλ προσλαμβάνεται από ένα ιδιωτικό κολέγιο ως καθηγητής Αγγλικών. Είναι η χρονιά κατά την οποία ο στρατηγός Χόρχε Ραφαέλ Βιδέλα θα ανατρέψει την Πρόεδρο Ιζαμπέλ Περόν, κάνοντας ένα αιματηρό πραξικόπημα και επιβάλλοντας μια χούντα από τις σκληρότερες της Λατινικής Αμερικής: άνθρωποι βασανίζονται, γυναίκες βιάζονται και εχθροί του καθεστώτος ρίχνονται από πτήσεις στη θάλασσα για να σκοτωθούν. Οι εξαφανισμένοι υπολογίζονται σε 30.000 και ποτέ δεν βρέθηκαν. Η χούντα που επιβλήθηκε ήταν αμερικανόπνευστη σε αγαστή συνεργασία με τον κακόφημο υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ Χένρι Κίσινγκερ.

Η ταινία που σκηνοθέτησε ο Πίτερ Κατανέο «Μαθήματα από έναν πιγκουίνο» («The pengouin lessons») περιγράφει όλο αυτό το σκηνικό, έχοντας ως πρωταγωνιστή τον καθηγητή και έναν… πιγκουίνο. Η συνάντησή τους έγινε σε μια παραλία μολυσμένη από διαρροή πετρελαίου. Ο πιγκουίνος βρίσκεται παγιδευμένος μέσα στο πετρέλαιο, με την τύχη του προδιαγεγραμμένη: τον περιμένει ο θάνατος.

Ο καθηγητής συνοδεύει μια κυρία που είχε γνωρίσει νωρίτερα σε ένα πάρτι. Εκείνη βλέπει κίνηση μέσα στα πετρέλαια και επιμένει να σώσουν τον παγιδευμένο πιγκουίνο. Ο Τομ Μισέλ, στη δύση της καριέρας του και πλέον ηλικιωμένος, έχοντας αποκτήσει τον κυνισμό που συνήθως αποκτούμε από τα χαστούκια της ζωής, αρνείται και λέει: «Αφού έτσι κι αλλιώς θα πεθάνει». Για να λάβει την απάντηση: «Γι’ αυτό είμαστε άνθρωποι. Για να αναλαμβάνουμε την ευθύνη απέναντι στον πλανήτη».

Τελικά ο πιγκουίνος σώζεται και στο ξενοδοχείο οι δυο τους τον βάζουν στην μπανιέρα και τον καθαρίζουν από τα υπολείμματα πετρελαίου. Αργότερα στην ταινία ο καθηγητής ομολογεί την αλήθεια γιατί έσωσε τον πιγκουίνο: «Για να εντυπωσιάσω μια γυναίκα με την οποία ήθελα να κάνω σεξ». Μην ξέροντας τι να κάνει με τον πιγκουίνο, ο Τομ Μισέλ τον υιοθετεί και τον φιλοξενεί στο σπίτι του ως κατοικίδιο (pet). Στη συνέχεια δοκιμάζει να τον πάρει και στο κολέγιο όπου διδάσκει Αγγλικά σε παιδιά της αργεντίνικης ελίτ, όλα τους μεγαλωμένα με την αλαζονεία του πλούτου και κακομαθημένα.

Αυτό που κατορθώνει ο πιγκουίνος στην τάξη του καθηγητή είναι ένα μικρό θαύμα: «οι μικροί τύραννοι» θα μεταμορφωθούν σταδιακά μέσα από τη διδασκαλία της (ρομαντικής) ποίησης Σέλεϊ, Γούντσουγουορθ κ.λπ., στην οποία τους μυεί ο Τομ Μισέλ σε εκστατικά πλάσματα που ξαφνικά ανακάλυψαν την άλλη πλευρά της ζωής.

Στο μεταξύ, η ταινία, μέσα από συγκλονιστικές σκηνές του πολιτικού περιβάλλοντος λογοκρισίας και απαγωγών, περιγράφει το κλίμα στις πρώτες ημέρες της χούντας. Ο καθηγητής γίνεται μάρτυρας της αρπαγής της εγγονής της καθαρίστριάς του, της Σοφίας και ενώ αυτή τον καλεί με το όνομά του από τον φόβο του αυτός καταπίνει τη γλώσσα του, προφανώς φοβούμενος μην έχει την ίδια τύχη.

Το φιλμ έχει έναν έντονα οικολογικό χαρακτήρα, ο οποίος αναδεικνύει τις ευθύνες μας για την κλιματική αλλαγή, αλλά περιέχει και μέρος της Ιστορίας της Αργεντινής, με τις «Μητέρες της Πλατείας του Μαΐου» (Madres de Plaza de Mayo), κίνημα μητέρων από την Αργεντινή που αγωνίζονται για να βρουν τα παιδιά τους, τα οποία είχαν εξαφανιστεί κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής δικτατορίας (1976-1983). Κάθε Πέμπτη, διαδήλωναν μέχρι πρόσφατα στην πλατεία Μαΐου στο Μπουένος Αϊρες, ζητώντας δικαιοσύνη και υπενθυμίζοντας την τραγωδία της «απαγωγής» χιλιάδων ανθρώπων.

*Προβάλλεται στο cosmote tv