Αν και βρισκόμαστε στο 3ο συνεχόμενο έτος μειωμένων βροχοπτώσεων και χιονοπτώσεων, στα Χανιά, σχεδόν στο σύνολό τους δεν παρουσιάστηκαν σημαντικά προβλήματα λειψυδρίας. Μόνο στην περιοχή της λίμνης της Αγυιάς (η λίμνη είναι ενταγμένη στο δίκτυο Natura 2000) εμφανίστηκαν πολύ σημαντικά προβλήματα από συνεχή μείωση της στάθμης της, με αποτέλεσμα η λίμνη να έχει σχεδόν στερέψει, με τεράστιες μακροπρόθεσμα οικολογικές συνέπειες.
Ολοι έχουμε διαπιστώσει τις δραματικές συνέπειες από την υπεράντληση, με φαραωνικές γεωτρήσεις από τον ΟΑΚ, κυρίως χάριν των συνεχώς αυξανόμενων αναγκών των ξενοδοχείων. Παράλληλα στη γύρω περιοχή, που αρδεύεται από τον ΤΟΕΒ Βαρυπέτρου, που είναι γη υψηλής παραγωγικότητας, στην οποία έχει γίνει αναδασμός και όπου τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει σημαντικές επενδύσεις στην ελπιδοφόρα καλλιέργεια των αβοκάντο, αλλά και άλλων μοντέρνων καλλιεργειών εσπεριδοειδών, όπως κόκκινα γκρέι, όψιμα ομφαλοφόρα πορτοκάλια, μανταρίνια κ.λπ., οι ποσότητες του νερού δεν επαρκούν για την άρδευση των καλλιεργειών, με άκρως αρνητικές συνέπειες τόσο στην αγροτική παραγωγή όσο και στο φυτικό κεφάλαιο. Σημειώνεται ότι οι εγκαταστάσεις του τοπικού ΤΟΕΒ που φτιάχτηκαν την περίοδο του αναδασμού είναι προσανατολισμένες στην παροχή άρδευσης με φυσική ροή, άρα και χαμηλού κόστους, και είναι άρρηκτα συνδεδεμένες με τον γειτονικό υγροβιότοπο χωρίς να προκαλούν βλάβη σε αυτόν.
Είναι από όλους αποδεκτή, στα λόγια αλλά και στα χαρτιά, η προτεραιότητα της γύρω περιοχής στην άρδευση έναντι οποιασδήποτε άλλης χρήσης, πλην ίσως της ύδρευσης της πόλης των Χανίων. Ενώ παλαιότερα πότιζαν 24/7, τώρα ποτίζουν 3 φορές τη βδομάδα από 2-3 ώρες τη φορά, ποσότητες που δεν επαρκούν. Από την εμπειρία που υπάρχει από άλλες περιοχές, π.χ. Θεσσαλία, Αργολίδα κ.λπ., ξέρουμε ότι η πτώση της στάθμης της λίμνης οφείλεται αποκλειστικά στην υπεράντληση από γειτονικές γεωτρήσεις και ότι η σωστή λύση είναι φράγματα και όχι γεωτρήσεις. Μάλιστα, στην περιοχή μας είναι τέτοια η έκταση της υπεράντλησης από τον ΟΑΚ που η πίεση και οι παροχές στα δίκτυά του είναι μεγαλύτερες από ποτέ. Παράλληλα, είναι ορατός ο κίνδυνος άμεσα να επιβληθεί, δίκαια, μεγάλο διαρκές πρόστιμο από την Ε.Ε. μέχρι να αρθούν οι συνέπειες, στη χώρα μας, της υπεράντλησης στη στάθμη της λίμνης της Αγυιάς και στο οικοσύστημά της.
Επίσης, όλοι παρακολουθούμε τις προθέσεις της κυβέρνησης για ιδιωτικοποίηση του νερού, μέσα από μια ενιαία αρχή ανά περιφέρεια αρχικά, πράγμα που θα οδηγήσει σε:
● αυξημένα τιμολόγια, ιδιαίτερα για την άρδευση, κάνοντάς την απαγορευτική, και
● όλους τους ΤΟΕΒ σε οικονομική ασφυξία, έτσι ώστε να «παρακαλούν» να ενταχθούν στον ενιαίο φορέα.
Είναι επιβεβλημένο λοιπόν να ληφθούν άμεσα μέτρα, όχι μόνο για να βγάλουμε τη σεζόν, αλλά μέτρα που θα επαναφέρουν πρώτα από όλα το οικοσύστημα της λίμνης στην πρότερη κατάσταση, αλλά και θα αποκαταστήσουν την αδικία που σήμερα υφίσταται η περιοχή γύρω από τη λίμνη στην άρδευσή της. Πρέπει, άμεσα:
● Να περιορίσει σημαντικά την υπεράντληση από τις γεωτρήσεις ο ΟΑΚ.
● Να δοθεί προτεραιότητα από τον ΟΑΚ στα φράγματα, μικρά και μεγάλα, έναντι των γεωτρήσεων.
● Να διαφοροποιηθεί η τιμολογιακή του πολιτική, ανάλογα με τον τελικό χρήστη. Δηλαδή να διατηρηθεί η σημερινή τιμή μόνο για την άρδευση και να αυξηθεί σημαντικά το τιμολόγιο για τις άλλες χρήσεις, ξενοδοχεία, πισίνες κ.λπ.
● Το χλωριωμένο, ακριβό νερό της ΔΕΥΑΧ να χρησιμοποιείται μόνο για ανάγκες των κατοίκων της πόλης των Χανίων. Ούτε άρδευση ούτε άλλες χρήσεις, διότι είναι οικονομικά ασύμφορο.
● Καθιέρωση της ανακύκλωσης του νερού, όπου είναι εφικτό.
● Θέσπιση υποχρεωτικής αφαλάτωσης που θα καλύπτει τις ανάγκες κάθε ξενοδοχείου.
● Καταπολέμηση της υδροκλοπής.
Αλλά και εμείς, ως ΤΟΕΒ, πρέπει να προσαρμοστούμε στις νέες συνθήκες άμεσα, πριν μας επιβάλουν είτε την πολύ ακριβή ευφυή γεωργία είτε την επικίνδυνη ελλειμματική άρδευση:
● Να απαγορεύσουμε τη χρήση άλλης μεθόδου άρδευσης πλην της στάγδην. Μπεκάκια, μακαρόνια, καταιωνιστήρες να απαγορευτούν.
● Το τιμολόγιο να είναι κλιμακωτό, ανάλογα με τις ανάγκες της κάθε καλλιέργειας. Οσοι υπερβαίνουν σε κατανάλωση τις ανάγκες, να πληρώνουν πολλαπλάσια τιμή άρδευσης.
● Να στείλουμε στον εισαγγελέα όσους ισχυρούς αντλούν με γεωτρήσεις από τον ΤΟΕΒ.
● Να καταπολεμήσουμε την υδροκλοπή.
Ποτέ δεν είναι αργά για να δώσουμε προτεραιότητα στο περιβάλλον, να αντισταθούμε στον υπερτουρισμό και στη μονοκαλλιέργειά του σε βάρος των υπόλοιπων παραγωγικών τομέων, συμπεριλαμβανομένου του πρωτογενούς τομέα.
*ΕΔΙΠ Πολυτεχνείου Κρήτης, παραγωγός
