Οσο προχωρούν τα έργα στο πρώην αεροδρόμιο Ελληνικού, τόσο περισσότερο αποκαλύπτεται η εμβέλεια που θα έχουν οι περιβαλλοντικές και οικιστικές «βόμβες» που εγκαθίστανται μέσα στην «εμβληματική επένδυση». Το καζίνο με τα 200 τραπέζια και τους 2.000 «κουλοχέρηδες» και το θηριώδες mall με τα εκατοντάδες καταστήματα, στα οποία πρόσφατα προστέθηκαν και αγνώστου πλήθους «υπεραγορές», αποτελούν μόνο κορυφές του παγόβουνου που έρχεται να εξαφανίσει κάθε μορφής εμπορική δραστηριότητα «εκτός των τειχών» και να προσφέρει θυσίες στον νέο ναό του τζόγου.
Οι επίσημες αποφάσεις του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) μέσω του οποίου η κυβέρνηση αδειοδοτεί τις εγκαταστάσεις, αλλά και οι τροποποιήσεις που γίνονται χωρίς να δίνεται κάποια δημοσιότητα, αναδεικνύουν περίτρανα τις κρυφές πτυχές του μέλλοντος που χτίζεται στην «αθηναϊκή Ριβιέρα».
Οι όροι για 3 projects
Η «Εφ.Συν.» συγκέντρωσε και παρουσιάζει τα κρίσιμα σημεία αυτών των αποφάσεων σε σχέση με τρία συγκεκριμένα projects: 1) το καζίνο-ξενοδοχείο (Integrated Resort Complex – IRC), 2) το εμπορικό μεγαθήριο Ellinikon Mall, που έρχεται να πάρει τα ηνία από το Mall στο Μαρούσι και 3) το αθλητικό πάρκο (Ellinikon Sports Park) που υποτίθεται ότι έρχεται να καλύψει το κενό από την εξαφάνιση του αθλητικού κέντρου στον Αγιο Κοσμά, αλλά ήδη δέχεται «κούρεμα» στο περιεχόμενό του. Πρόκειται για τρεις από τις εγκαταστάσεις που κατασκευάζονται προκειμένου να προσελκύουν δεκάδες χιλιάδες εξωτερικούς επισκέπτες στον Μητροπολιτικό Πόλο Ελληνικού και να εξασφαλίζουν σημαντικά πρόσθετα έσοδα.
Ειδικά για το IRC, η διορθωμένη απόφαση Εγκρισης Περιβαλλοντικών Ορων (ΕΠΟ), που εκδόθηκε πολύ πρόσφατα, έρχεται να επιβεβαιώσει και τα πρόσφατα εκτενή δημοσιεύματα στην «Εφ.Συν.» που προέκυψαν από συνεργασία με τους Reporters United και το nema.media. «Το χώμα βάφτηκε μαύρο στο Ελληνικό» ήταν ο πρωτοσέλιδος τίτλος της «Εφ.Συν.» στις 4 Αυγούστου 2025 και το ρεπορτάζ αποκάλυπτε ότι το «μεγαλύτερο έργο αστικής ανάπλασης στην Ευρώπη» δεν έχει περιβαλλοντική παρακολούθηση, αφού η κυβέρνηση της Ν.Δ. επί 6 χρόνια δεν συστήνει την αρμόδια επιτροπή, ενώ η κατασκευαστική γνώριζε από το 2023 για την επιβάρυνση στα υπόγεια ύδατα, αλλά καταχώνιασε τη σχετική αναφορά στη σελίδα 597 της περιβαλλοντικής έκθεσης.
Σε σχέση με τα έργα για την κατασκευή του ξενοδοχείου-καζίνου από την κοινοπραξία ΤΕΡΝΑ-Hard Rock, η έρευνα αναφερόταν στα πηγάδια της περιοχής που βγάζουν πετρέλαιο με συγκεντρώσεις άκρως τοξικές και χιλιάδες φορές πάνω από τα όρια, σύμφωνα με δείγματα που αναλύθηκαν από το Πανεπιστήμιο Αιγαίου. Μάλιστα, το δημοσίευμα μετέφερε και επιστημονική εκτίμηση γεωλόγου, βάσει της οποίας οι βαθιές εκσκαφές που γίνονται εκεί απαιτούν άντληση τεράστιων ποσοτήτων υδάτων τα οποία πετιούνται στους αγωγούς ομβρίων και καταλήγουν στην θάλασσα.
Οι εκπομπές ρύπων
Περίπου 30 από τις 37 σελίδες της νέας απόφασης του ΥΠΕΝ αφορούν όρους και προϋποθέσεις για την προστασία του περιβάλλοντος και όρια για τις εκπομπές ρύπων στην ατμόσφαιρα, στα ύδατα, στο έδαφος, στάθμες θορύβου και δονήσεων που δεν πρέπει να ξεπερνιούνται. Σημειωτέον ότι αυτή η απόφαση εκδόθηκε στις 27/5/25 και η αρχική τον Αύγουστο του 2024, όμως τα εγκαίνια του έργου έγιναν με κάθε επισημότητα πριν από τα Χριστούγεννα του 2023 με τη συμμετοχή πλήθους υπουργών, του Αντώνη Ρέμου και του αφεντικού τής Hard Rock, Τζιμ Αλεν, που υποσχέθηκε ταχύρρυθμα σεμινάρια Black-jack σε νέους που θα ήθελαν να κάνουν καριέρα στο μελλοντικό καζίνο.
Πάντως, η απόφαση ορίζει ότι πριν από την έναρξη των εργασιών κατασκευής πρέπει να εξειδικευτεί το Σχέδιο Περιβαλλοντικής Διαχείρισης Κατασκευής και ότι «από τις δαπάνες για την κατασκευή και λειτουργία του Εργου, πρέπει να εξασφαλίζονται κατά προτεραιότητα αυτές που αφορούν στα έργα προστασίας του περιβάλλοντος τα οποία απαιτούνται για την πλήρη τήρηση των περιβαλλοντικών όρων». Επιπλέον:
● Ζητά βέλτιστη επεξεργασία και διαχείριση τυχόν ρυπασμένων υπόγειων υδάτων ή γενικά των υπόγειων και θαλάσσιων υδάτων, που θα αντλούνται κατά τις εκσκαφές.
● Ζητά να ληφθούν όλα τα απαραίτητα μέτρα για την αποφυγή διαβρώσεων και εκπλύσεων υλικών.
● Απαγορεύει κάθε διαφυγή ρύπων και ανάμιξή τους με τα όμβρια ύδατα.
● Ζητά να τηρείται αρχείο χημικών αναλύσεων για πλήθος παραμέτρων [αρσενικό, μόλυβδος, κάδμιο, υδράργυρος, κοβάλτιο, μαγγάνιο, χρώμιο, μολυβδένιο, ψευδάργυρος, χαλκός, νικέλιο, ολικοί υδρογονάνθρακες (TPH), λίπη, έλαια (oil and grease, mineral οil), ολικά αιωρούμενα στερεά, θολερότητα, θερμοκρασία, pH], το οποίο να κοινοποιείται στη Διεύθυνση Υδάτων της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αττικής.
● Απαγορεύει τη ρύπανση των επιφανειακών και υπόγειων υδάτων από κάθε είδους λάδια, καύσιμα, κ.λπ. Στο πλαίσιο της έρευνας, που δημοσιεύτηκε στην «Εφ.Συν.» στις 4/8/2025, ζητήθηκαν αλλά δεν δόθηκαν από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση οι μετρήσεις ρύπων από το πρόγραμμα παρακολούθησης των ετών 2022, 2023, 2024 και 2025. Απουσίαζαν επίσης οι εκθέσεις προόδου των εργασιών απορρύπανσης των εταιρειών Intergeo και Antipollution.
Το καζίνο
Πάντως, η απόφαση του ΥΠΕΝ θέτει και όρια που ακόμη δεν μπορεί να ελεγχθεί η τήρησή τους, όπως:
● Για τη λειτουργία του καζίνου, να χρησιμοποιούνται σύγχρονες και λιγότερο ενεργοβόρες παιγνιομηχανές και λοιπός εξοπλισμός και να εφαρμόζονται αυτοματισμοί για τη μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης.
● Για τις πτήσεις ελικοπτέρων από και προς την εγκατάσταση, «να καταβληθεί προσπάθεια ώστε οι πτήσεις να διεξάγονται εκτός ωρών κοινής ησυχίας, με την εξαίρεση επειγουσών περιπτώσεων».
Ενα κυρίαρχο στοιχείο για τον τρόπο με τον οποίο εξελίσσονται τα έργα στον Μητροπολιτικό Πόλο του Ελληνικού είναι ο πανίσχυρος επικοινωνιακός μηχανισμός της Lamda Development που έχει τη δύναμη να εξωραΐζει τις κατασκευές, αποκρύπτοντας κάθε ενοχλητικό στοιχείο. Δεν λείπουν όμως και οι αντίστροφες περιπτώσεις όπου δεδομένα εμφανίζονται μεγαλύτερα από εκείνα των επίσημων κρατικών εγκρίσεων.
Για παράδειγμα, στον επίσημο ιστότοπο της επένδυσης (theellinikon.com.gr), η εγκατάσταση του καζίνου περιγράφεται με νούμερα μεγαλύτερα από εκείνα των επίσημων κρατικών εγκρίσεων. «Αξιοποιώντας την εμπειρία της Hard Rock International, παγκόσμιου ηγέτη στο gaming, η εν λόγω ανάπτυξη θα φιλοξενεί ένα καζίνο συνολικής επιφάνειας σχεδόν 15.000 τ.μ., που θα διαθέτει 200 τραπέζια και 2.000 παιγνιομηχανές», καμαρώνει η Lamda. Ομως, η έγκριση του ΥΠΕΝ μιλά για 180 τραπέζια και 1.500 παιγνιομηχανές με το καζίνο να απλώνεται σε συνολικό εμβαδόν 13.694,23 τ.μ. Κατά τα λοιπά:
● Η συνολική επιτρεπόμενη δόμηση στο IRC (Ξενοδοχείο 5 αστέρων, Καζίνο διεθνών απαιτήσεων, Εκθεσιακό και Συνεδριακό Κέντρο υψηλών προδιαγραφών, Χώροι Ψυχαγωγίας / Αθλησης / Συνάθροισης κοινού, εστιατόρια, café, bar, συγκρότημα SPA – Πισίνας και καταστήματα λιανικής πώλησης) φθάνει τα 168.000 τετραγωνικά μέτρα (η δόμηση στο Mall στο Μαρούσι είναι 71.240 τ.μ.)
Η ψηλότερη «βεράντα»
● Το ξενοδοχείο 5 αστέρων θα έχει 900 δωμάτια και 200 σουίτες με συνολική δυναμικότητα 2.920 κλίνες. Η Lamda συμπληρώνει στη δική της παρουσίαση ότι τα 900 δωμάτια θα είναι «King & Queen size» και θα προσφέρουν «μοναδική θέα στη θάλασσα, αλλά και στην Αθήνα έως τον Παρθενώνα».
● Για το εκθεσιακό-συνεδριακό κέντρο, η κρατική έγκριση αναφέρει συνολικό εμβαδό 17.087,52 τετραγωνικών μέτρων αλλά η Lamda το ανεβάζει στα 23.000 τ.μ.
● Περιλαμβάνεται Αμφιθέατρο Αθλητικών και Πολιτιστικών Εκδηλώσεων μέγιστης δυναμικότητας 4.002 ατόμων και εξωτερικός υπαίθριος χώρος εκδηλώσεων μέγιστης δυναμικότητος 10.000 όρθιων ατόμων. Εδώ, η Lamda προτιμά πιο συντηρητικό νούμερο, λέγοντας ότι έχει σχεδιαστεί για να ψυχαγωγεί κοινό 3.000 ατόμων.
● Καταστήματα Εστίασης εμβαδού 8.310,24 τ.μ.
● Συγκρότημα SPA και Πισίνες 1oυ ορόφου, εμβαδού 3.590,87 τ.μ.
● Καταστήματα Λιανικής Πώλησης, εμβαδού 470,85 τ.μ.
● Χώροι Γραφείων, εμβαδού 2.336,15 τ.μ.
● Χώρος περιοδικών εκθέσεων και πολιτιστικών εκδηλώσεων, εμβαδού 414,78 τ.μ.
● Στεγασμένοι Χώροι Στάθμευσης 1.280 Ι.Χ. οχημάτων
● Υπαίθριοι Χώροι Στάθμευσης 1.131 οχημάτων, 50 λεωφορείων και 134 θέσεων μηχανών.
Η Lamda προσθέτει υπερηφάνως ότι το έργο «θα περιλαμβάνει την υψηλότερη βεράντα στην Αθήνα, ενώ η πισίνα στον τελευταίο (41ο) όροφο θα συμπληρώνεται από μπαρ, το Rock Spa® και το Body Rock Fitness». Μερικά ακόμη στοιχεία για τη μελλοντική λειτουργία με βάση την ΕΠΟ:
● Η εκτίμηση της ετήσιας κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας είναι 42 εκατομμύρια κιλοβατώρες (42 GWh). Από 1.994 φωτοβολταϊκά πάνελ αναμένεται ετήσια παραγωγή 1,47 Gwh.
● Η υδροδότηση θα γίνεται από την ΕΥΔΑΠ, που έχει δηλώσει ότι γενικότερα για την νέα πόλη στο Ελληνικό πρέπει να φτιάξει νέο αγωγό μεταφοράς από το διυλιστήριο της στο Γαλάτσι, σκάβοντας βαθιά την οδό Δροσοπούλου, τα Εξάρχεια και τη Βουλιαγμένης. Η συνολική ημερήσια κατανάλωση αιχμής για την κάλυψη των αναγκών ύδρευσης εκτιμάται σε 1.650 κυβικά μέτρα. Ωστόσο, προβλέπεται παραγωγή υγρών αποβλήτων 940 κ.μ. ημερησίως.
●Θα παράγονται 7,94 τόνοι σκουπιδιών την ημέρα. Υπενθυμίζεται ότι στην αρχική ΕΠΟ του 2019 προβλεπόταν εγκατάσταση επεξεργασίας μέσα στον χώρο της «πρότυπης πόλης». Στην ΕΠΟ αναφέρεται μόνον ότι μέχρι να γίνει αυτό, τα απόβλητα θα καταλήγουν εκτός επένδυσης.
Ellinikon Mall: τριπλάσιο από το Mall στο Μαρούσι
Το νέο mall στην οδό Βουλιαγμένης θα είναι κομμάτι του Commercial Hub, που θα εγκατασταθεί στο μεγαλύτερο οικοδομικό τετράγωνο του Μητροπολιτικού Πόλου, συνολικής έκτασης 148 στρεμμάτων. Στην αρχική Εγκριση Περιβαλλοντικών Ορων (Ιούλιος 2023) περιλάμβανε Εμπορικό Κέντρο, Γραφεία και Εμπορικά Καταστήματα. Ομως στην τροποποίησή της (Μάρτιος 2025), οι χώροι Γραφείων αντικαταστάθηκαν από «Υπεραγορές» (super markets) που προστίθενται στα εκατοντάδες άλλα καταστήματα.
Ο συνολικός όγκος της εγκατάστασης ξεπερνά το 1 εκατομμύριο κυβικά μέτρα (1,028 εκατ. κ.μ.), δηλαδή είναι τριπλάσιος του Mall στο Μαρούσι (351,4 χιλιάδες κ.μ.) το οποίο έφτιαξε επίσης η Lamda μετά τους Ολυμπιακούς του 2004 και νομιμοποιήθηκε το 2021. Ανάμεσα στις δύο ΕΠΟ, εξαφανίζονται σχεδόν 10.000 τ.μ. συνολικής υποχρεωτικής φύτευσης, η οποία από 39.695 τ.μ. το 2023, πέφτει το 2025 στα 30.254 τ.μ. Στην αρχική ΕΠΟ αναφέρονταν συγκεκριμένα 611 δέντρα στο γήπεδο και 737 δέντρα στα προκήπια, αλλά στην τροποποίηση δεν υπάρχει ρητή αναφορά. Η συνολική δόμηση στις ΕΠΟ είναι 185.448 τ.μ., ωστόσο στην παρουσίαση του Ellinikon Mall, στο επίσημο σάιτ της Lamda, ο δομημένος χώρος του συρρικνώνεται στα 100.000 τετραγωνικά μέτρα. Ισως για να μην τρομάξει η γειτονιά…
Από την έκταση αυτή, τα 27.483 ήταν στην αρχική ΕΠΟ γραφεία. Τα γραφεία εξαφανίζονται από την τροποποίηση, τα 14.250 τ.μ. γίνονται «υπεραγορά» και τα υπόλοιπα πρόσθετες εμπορικές χρήσεις. Προβλέπονται 3.960 θέσεις στάθμευσης αυτοκινήτων χωρίς να εξηγείται πώς θα φθάνει ώς εδώ αυτός ο όγκος κυκλοφορίας. Υπερδιπλασιάζεται η χωρητικότητα σε θεατές (από 840 σε 1.765) των αιθουσών θεάτρου, κινηματογράφου και συναυλιών.
Τελικά, πόσα καταστήματα θα βρίσκονται στο «μεγαλύτερο εμπορικό συγκρότημα της Ελλάδας και ένα από τα μεγαλύτερα στη Νότια Ευρώπη». Η Lamda μιλά για «πάνω από 340», αλλά ο αριθμός μοιάζει μικρός σε σχέση με τον όγκο του κτιρίου.
-320x213.jpg)
