Σας αναφέρω κατευθείαν και χωρίς περιστροφές το γεγονός και την είδηση για να μη χαθούμε: ο Μιχάλης Δέλτα των Στέρεο Νόβα εμπνεύστηκε από το έργο του περίφημου Takis (1925-2019) και έφτιαξε την «Πνοή» που 1ον) θα είναι και μουσική παράσταση η οποία θα παρουσιαστεί ζωντανά στο Αμφιθέατρο του Ιδρύματος Βασίλη & Ελίζας Γουλανδρή αλλά, 2ον), θα είναι και άλμπουμ, βινύλιο, που θα κυκλοφορήσει από τη «Μικρή Αρκτο». Το έργο που έγραψε ο Μιχάλης είναι μια πρωτότυπη μουσική δημιουργία με αφορμή τη μεγάλη αναδρομική έκθεση «Takis 1∞» που διοργανώνει το Ιδρυμα για την επέτειο των 100 ετών από τη γέννηση του καλλιτέχνη. Τρεις θα είναι οι συναυλίες του εκεί, στις 11 και στις 16 Οκτωβρίου, καθώς και την 1η Νοεμβρίου.
Το προηγούμενο Σάββατο λοιπόν βρεθήκαμε με τον Μιχάλη Δέλτα μέσα στο Ιδρυμα Βασίλη & Ελίζας Γουλανδρή στο Παγκράτι. Δώσαμε ραντεβού στις 12 το μεσημέρι εκεί ώστε να δούμε μαζί την έκθεση και να μιλήσουμε για την «Πνοή». Και όχι μόνο, εννοείται. Ηθελα να πούμε πολλά, οι Στέρεο Νόβα ήταν από τα αγαπημένα μου ονόματα τότε. Και πάντοτε πίστευα, προσωπική άποψη, ότι ο Δέλτα ήταν ο εγκέφαλος του γκρουπ. Οπότε καταλαβαίνετε ότι μετά αράξαμε στο cafe του μουσείου και μιλούσαμε για χίλια δυο. Μέχρι και ψυχοθεραπεία μού έκανε ο άνθρωπος.
Αναρωτηθήκαμε αρχικά αν πρέπει ο κόσμος, πριν έρθει στις συναυλίες, να έχει δει την έκθεση. «Οχι απαραιτήτως», απαντά ο Μιχάλης. «Αλλά δεν μπορώ να τα βάλω σαν σειρά. Μπορεί κάποιος να έρθει να παρακολουθήσει πρώτα το live και να εμπνευστεί και μετά να δει τα έργα. Ενδέχεται να γίνει και το αντίστροφο. Κάποιος να πάει πρώτα στην έκθεση και να έρθει στη συνέχεια να ακούσει και τη συναυλία. Στα visuals του live πάντως θα φαίνονται κάποια έργα του Τakis, αλλά με καλλιτεχνικό τρόπο».
Ο Takis μπήκε στον κόσμο του Μιχάλη από την εφηβεία του. «Από όταν ήρθα σε επαφή με το κίνημα της αρχιτεκτονικής Μπάουχαους, ήρθαν στο πεδίο μου ο Τakis και το έργο του. H αρχιτεκτονική δομή των έργων του αποτέλεσε μεγάλη επιρροή».
Οπότε, τώρα, η «Πνοή» μοιάζει σαν κάτι αναπόφευκτο, σαν κάτι που αργά ή γρήγορα θα ερχόταν. «Αρχικά πήρα τον κατάλογο, ήρθα σε επαφή με πολλά έργα που δεν τα θυμόμουν ή δεν τα ήξερα», εξηγεί. «Το ερέθισμα για να συνθέσω όλη αυτή την ιδέα ήταν ο τρόπος με τον οποίο δημιουργούσε. Τι υπήρχε πίσω από τις δημιουργίες του για τον ίδιο, ως ερέθισμα και σημείο αναφοράς; Και εκεί πάμε και σε άλλα πράγματα που δεν τα ξέρει ο κόσμος. Ο Τakis είχε σχέση με τον εσωτερισμό. Ηταν μύστης. Ηταν μέσα σε πολλά πράγματα εσωτερικών αναζητήσεων και το κατάλαβα γιατί και εγώ είμαι μέσα σε αυτό».
Και η έμπνευση; «Εμπνεύστηκα κυρίως από το ότι ο Τakis ήθελε μέσα από το έργο του να ενώσει το πάνω με το αόρατο, το κάτω με το αόρατο, το επίγειο με το ασύλληπτο. Και το λέει ο ίδιος αυτό και το λέει ευθαρσώς: “Είμαι μάγος, έχω σχέση με την ενέργεια, όπως δεν έχουν άλλοι”. Οπότε όλα αυτά πυροδότησαν ένα υλικό που προϋπήρχε στις σημειώσεις μου. Δεν μπορεί μέσα σε δυόμισι μήνες να φτιαχτούν 22 κομμάτια, μία ώρα και είκοσι λεπτά παράσταση».
Ο Μιχάλης συγκινήθηκε με τα παιδικά τραύματα του Τakis, από την περίοδο της Κατοχής. «Μετουσίωσε όλα αυτά, τον φόβο, τον πόνο, όλη αυτή τη φρίκη του πολέμου, σε έργα, φτιάχνοντάς τα με εξαρτήματα από υπολείμματα πολεμικού εξοπλισμού του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Πήγαινε και τα αγόραζε. Το λέω και ανατριχιάζω. Με συγκινεί αφάνταστα η αλχημιστική του δύναμη. Ηταν πράγματι το έργο του άμεσα συνδεδεμένο με συχνότητες και δονήσεις».
Γι’ αυτό και δεν φοβήθηκε (ο Μιχάλης) την «ανάθεση έργου», αν μπορούμε να την πούμε έτσι. «Εγώ είμαι ένας άνθρωπος που έχω σχέση με το μη ορατό και το λέω και στα βιβλία μου και δημόσια. Οταν πήγα στην Ανδρο, συνδέθηκα με τον Τakis, συνομίλησα μαζί του μένοντας στο αρχοντικό του Γουλανδρή. Ξέρω ότι με επέλεξε γιατί είμαι ο μόνος που μπορούσε να φέρει στο φως πράγματα που άλλοι δεν θέλουν, δεν τολμάνε, τους είναι αδιάφορα».
Κάπου εκεί τελείωσε και η συζήτησή μας για την «Πνοή». Και «πιάσαμε» τα άλλα, τωρινά και παλιότερα, μουσικά και όχι μόνο. Σας το είπα και πιο πάνω, περάσαμε και σε φάση ψυχοθεραπείας. Είναι ωραίος άνθρωπος ο Μιχάλης, ομολογώ με εξέπληξε. Και παρ’ όλο που είμαστε ένα μικρό χωριό, τόσα χρόνια δεν είχε τύχει να γνωριστούμε από κοντά. Οπότε λέγαμε, λέγαμε, λέγαμε… Θα σας αποκαλύψω μόνο δυο λόγια που μου είπε για τους Στέρεο Νόβα: «Είμαι ένας ταπεινός υπηρέτης της μουσικής μου. Και ξέρεις τι είμαι; Στέρεο Νόβα ακόμα. Δηλαδή δεν έφυγα από εκεί. Η κοσμοθεωρία μου. Η θέση μου. Οι Στέρεο Νόβα δεν είναι παρελθόν, είναι πάντα. Η ιστορία είναι μέσα μου, είναι το αίμα μου. Είναι κάτι το οποίο δεν έχει χρόνο παρελθοντικό, τωρινό ή μελλοντικό».
Δυο λόγια για την έκθεση: Τα Μαγνητικά Πεδία, η βάση της έκθεσης «Takis 1∞» που παρουσιάζεται ήδη από τον Ιούνιο και έως τις 2 Νοεμβρίου στο Μουσείο του Ιδρύματος Β&Ε Γουλανδρή (Ερατοσθένους 13) στην Αθήνα, αποτελεί μια ανασκόπηση της μακράς και εξαιρετικά γόνιμης σχέσης του Takis με τα μαγνητικά πεδία – μια σχέση-σταθμό στη διαδρομή του, που ξεκίνησε το 1959. Ξεκινώντας από τα πρώτα του Τηλεγλυπτά και φτάνοντας μέχρι τα τελευταία Μαγνητικά Πεδία του το 2018, η διαδρομή περιλαμβάνει το αλησμόνητο δρώμενο Το αδύνατον – Ανθρωπος στο Διάστημα, τους Τηλεπίνακες, τα Τηλεφώτα, τα Magnetron, το Μαγνητικό Πουθενά, τους Μαγνητικούς Τοίχους, τους Μαγνητικούς Πίνακες, τις Ηλεκτρομαγνητικές Σφαίρες, καθώς και τα περίφημα Μουσικά.
ℹ️ «Πνοή» | Αμφιθέατρο Ιδρύματος Βασίλη & Ελίζας Γουλανδρή. 11, 16 Οκτωβρίου & 1 Νοεμβρίου, 20.00. Διάρκεια παράστασης: 80’. Εισιτήριο: 20 €. Εισιτήριο για B&E Members: 16 €. Στο live συμμετέχουν ο τσελίστας Σταύρος Παργινός, ο πιανίστας Μένιος Γούναρης, η σοπράνο Σοφία Καρβουνά, ο εικαστικός και σκηνογράφος Ανδρέας Γεωργιάδης, ο οποίος επιμελείται καλλιτεχνικά το οπτικό περιεχόμενο. Στην παράσταση θα ακουστούν αποσπάσματα ποιημάτων του συγγραφέα Ευγένιου Γιαρένη.
