Μια εξαιρετικά βαρύνουσας σημασίας απόφαση προς την κατεύθυνση της εξυγίανσης του θεσμού των Ενεργειακών Κοινοτήτων (ΕΚΟΙΝ), Ενεργειακών Κοινοτήτων Πολιτών (ΕΚΠ) και των Κοινοτήτων Ανανεώσιμης Ενέργειας (ΚΑΕ) ανακοινώθηκε από τη Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ) με αφορμή την περίπτωση των Ακαρνανικών ορέων.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, η ΡΑΑΕΥ προέβη σε ερμηνεία των σχετικών προβλέψεων της νομοθεσίας προκειμένου να αντιμετωπιστεί το ζήτημα της ιδιοκτησιακής συγκέντρωσης που έχει ανακύψει κατά το στάδιο της αδειοδοτικής διαδικασίας των ΕΚΟΙΝ και οδηγεί σε κατάχρηση των δικαιωμάτων που απορρέουν από τις διατάξεις της νομοθεσίας για τις Ενεργειακές Κοινότητες.
Η εκτεταμένη και αναλυτική ανακοίνωση της ΡΑΑΕΥ δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνειών σχετικά με τις περιπτώσεις κατάχρησης του θεσμού των ΕΚΟΙΝ και τα κυριότερα σημεία της μπορούν να συνοψιστούν στα εξής:
1. Επισημαίνεται με τον πλέον κατηγορηματικό τρόπο πως η ιδιοκτησιακή συγκέντρωση σε ΕΚΟΙΝ, ΕΚΠ και ΚΑΕ αντίκειται στον συνεταιριστικό τους χαρακτήρα και αποκλείει στην πράξη τον μη κερδοσκοπικό τους χαρακτήρα (τον οποίο προβλέπει σαφώς η νομοθεσία γι’ αυτά τα σχήματα) και υποκρύπτει εμπορική εκμετάλλευσή τους.
2. Διαπιστώνεται ότι η συγκέντρωση του ελέγχου στο ίδιο φυσικό πρόσωπο ή σε έναν περιορισμένο κύκλο φυσικών προσώπων παραβιάζει τον συνεταιριστικό χαρακτήρα και την πολυσυμμετοχικότητα των ΕΚΠ και των ΚΑΕ, δεν πληροί τις απαιτήσεις περί ανεξαρτησίας και πολυφωνίας των μελών, στοχεύει καταχρηστικά στην απόκτηση προνομίων που προορίζονται για συλλογικά σχήματα με κοινωνικό όφελος και έρχεται σε σύγκρουση με το πνεύμα της ευρωπαϊκής νομοθεσίας για τις ενεργειακές κοινότητες.
3. Καθίσταται σαφές πως η ορθή ερμηνεία και εφαρμογή του νομοθετικού πλαισίου οδηγεί στην προσέγγιση κατά την οποία τα νομικά πρόσωπα που μετέχουν στις προαναφερόμενες ενεργειακές κοινότητες είναι ανεξάρτητα μεταξύ τους, υπό την έννοια ότι δεν συνδέονται μέσω φυσικού ή νομικού προσώπου που μετέχει άμεσα ή έμμεσα στη διοίκησή τους ή κατέχει ποσοστό συμμετοχής, ανεξαρτήτως ύψους, ως μέτοχος, εταίρος ή μέλος νομικού προσώπου.
4. Η ΡΑΑΕΥ καταλήγει σε κατηγορηματική διατύπωση πως η ίδια δύναται να ελέγχει το ιδιοκτησιακό καθεστώς των ΕΚΟΙΝ, είτε με δική της πρωτοβουλία είτε κατόπιν καταγγελίας, και -σε περίπτωση μη πλήρωσης της προϋπόθεσης ανεξαρτησίας των μελών τους- να προβαίνει ακόμα και σε ανάκληση Βεβαιώσεων/Αδειών Παραγωγής.
Το έρεισμα για να προβεί η ΡΑΑΕΥ σε αυτή τη σημαντική απόφαση αποτέλεσε η κοινή παρέμβαση-καταγγελία 22 περιβαλλοντικών οργανώσεων τον περασμένο Απρίλιο για κατάχρηση του θεσμικού πλαισίου από τις ΕΚΟΙΝ που αποτελούν φορείς εκμετάλλευσης 15 αιολικών σταθμών στα Ακαρνανικά όρη («Ζητούν ανάκληση των αδειών για τα αιολικά στα Ακαρνανικά», «Εφ.Συν.», 11/4/2025).
Στη συγκεκριμένη υπόθεση, που έφερε στο προσκήνιο η Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, διαπιστώθηκε και ιδιοκτησιακή συγκέντρωση και προφανής μη τήρηση της συνθήκης περί ανεξαρτησίας των μελών των ΕΚΟΙΝ, εφόσον σχεδόν τα μισά μέλη κάθε ΕΚΟΙΝ είναι μονοπρόσωπες εταιρείες που ελέγχονται ιδιοκτησιακά από τον ίδιο οικονομικό φορέα («Επιχειρηματικός κολοσσός κρύβεται πίσω από ενεργειακές κοινότητες», «Εφ.Συν.», 4/4/2025).
Ξεκάθαρο πλαίσιο
Αν και η συγκεκριμένη παρέκκλιση από τη νομοθεσία είχε επανειλημμένα επισημανθεί, δεν υπήρχε μέχρι σήμερα οποιαδήποτε ενέργεια από τη Διοίκηση προκειμένου να αποσαφηνιστεί το σχετικό νομοθετικό πλαίσιο, κάτι που πλέον γίνεται με ξεκάθαρο τρόπο («Σιγή ιχθύος για το σκάνδαλο στα Ακαρνανικά», «Εφ.Συν.», 13/5/2025).
Οι 22 περιβαλλοντικές οργανώσεις χαιρετίζουν την ανακοίνωση της ΡΑΑΕΥ, την οποία θεωρούν απαραίτητο και θεμελιώδες βήμα για την εξυγίανση του χώρου και την ανάδειξη των πραγματικών ΕΚΟΙΝ. «Στο επόμενο στάδιο, αναμένουμε αφενός την εφαρμογή της απόφασης, αρχής γενομένης από την υπόθεση των ΕΚΟΙΝ στα Ακαρνανικά όρη, αφετέρου σχετικές πρωτοβουλίες από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, όπως την παροχή συγκεκριμένων κατευθύνσεων προς όλες τις εμπλεκόμενες στην αδειοδότηση έργων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας υπηρεσίες, για την επισήμανση τέτοιων καταχρηστικών περιπτώσεων».
-320x213.jpg)
