«Η πατριαρχία δεν μπορεί να ανατραπεί μόνο με το να έχουμε περισσότερες γυναίκες CEO»

Πτυχιούχος Ιστορίας από το Πανεπιστήμιο της Σορβόννης, με πτυχίο στη σύγχρονη λογοτεχνία και στις πολιτικές επιστήμες. Μέλος του εθνικού συντονισμού της Ανυπότακτης Γαλλίας και βουλεύτρια από το 2017, καθώς και μέλος της Επιτροπής Νομικών Υποθέσεων (με αρμοδιότητες σχετικά με τα δικαιώματα, τις ελευθερίες, τη δικαιοσύνη κ.λπ.) και της Επιτροπής Ευρωπαϊκών Υποθέσεων. Μεταξύ άλλων, η Ντανιέλ Ομπόνο αυτοπροσδιορίζεται ως αφρο-φεμινίστρια, οικοσοσιαλίστρια και κατά της παγκοσμιοποίησης. Συνδέει τον φεμινισμό με τους αγώνες για ισότητα, κοινωνική δικαιοσύνη και δικαιώματα μεταναστών και μεταναστριών και εργαζομένων, όπως αναφέρει και η Συνέλευση 8 Μάρτη που τη φιλοξενεί ως ομιλήτρια στο Φεμινιστικό Φεστιβάλ 2025, αυτό το Σαββατοκύριακο, στον κήπο του Παντείου Πανεπιστημίου.

● Τι θα θεωρούσατε μια ικανοποιητική λύση για το παλαιστινιακό ζήτημα σήμερα;

Αυτό που θα έβρισκα ικανοποιητικό θα ήταν να σταματήσει η γενοκτονία, να σταματήσουν οι ΗΠΑ να χρηματοδοτούν και να διευκολύνουν τη γενοκτονία και να μπορεί ο παλαιστινιακός λαός, και μόνο αυτός, να αποφασίζει και να καθορίζει τη μοίρα του και τον τρόπο που θα ανοικοδομηθεί το έθνος και το κράτος του. Είναι ο παλαιστινιακός λαός που θα πρέπει να μπορεί να αποφασίζει τι χρειάζεται και τι θέλει. Εμείς (σ.σ. ως Ανυπότακτη Γαλλία) υποστηρίζουμε τη λύση των δύο κρατών γιατί είναι η τελευταία συμφωνία μεταξύ της Παλαιστινιακής Αρχής και της κυβέρνησης του Ισραήλ και έχει συμφωνηθεί από τη διεθνή κοινότητα. Ωστόσο, η συμφωνία έχει υπογραφεί πολύ καιρό πριν. Αν σκεφτεί κανείς την καταστροφή που έχει επέλθει στα παλαιστινιακά εδάφη, με τη διχοτόμηση της Δυτικής Οχθης και την πλήρη καταστροφή της Γάζας, καταλαβαίνει κανείς ότι είναι ένα κράτος μη βιώσιμο πλέον.

Ως εκ τούτου, υποστηρίζω ότι οι Παλαιστίνιοι είναι αυτοί που θα πρέπει να αποφασίσουν για τη γη τους. Δεν πρέπει να αποφασίζει η Δύση για το πώς θα ζήσουν αυτοί οι άνθρωποι γιατί η καθοριστική παρέμβαση της Δύσης είναι αυτή που οδήγησε την κατάσταση στις τραγικές εικόνες που βλέπουμε καθημερινά. Είναι η Δύση που είχε αποικίσει την περιοχή και αποφάσιζε για τις τύχες των ανθρώπων. Τώρα, πρέπει να τους δώσουμε τη δυνατότητα να αποφασίσουν οι ίδιοι τη μοίρα τους.

«Αν θέλουμε να μιλήσουμε για φεμινισμό και δικαιώματα ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων στην Παλαιστίνη, πρέπει πρώτα να αντισταθούμε και να καταδικάσουμε τη γενοκτονία, την οποία διαπράττει το Ισραήλ όσο μιλάμε»

● Αρκετοί υποστηρίζουν το επιχείρημα «να πάτε να πείτε για φεμινισμό και δικαιώματα ΛΟΑΤΚΙ+ στη Γάζα». Τι απαντάτε σε αυτό;

Είναι σημαντικό να αποκαλύψουμε και να καταδικάσουμε όλες τις μορφές κρυφού και έμμεσου ρατσισμού και σεξισμού που εκφράζουν αυτού του τύπου τα επιχειρήματα. Είναι ένα ρατσιστικό, αντιφεμινιστικό και ομοφοβικό επιχείρημα. Στον παλαιστινιακό λαό συμπεριλαμβάνονται γυναίκες, ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα, άνθρωποι που έχουν μεγάλη ιστορία κινημάτων απελευθέρωσης και χειραφέτησης. Είναι άνθρωποι που έχουν ζήσει και ευημερήσει για αιώνες, πολύ πριν από την ευρωπαϊκή αποικιοκρατία. Είναι βαθιά ρατσιστικό επιχείρημα γιατί διαγράφει την ίδια την ύπαρξη και τη διαφορετικότητα των Παλαιστινίων, μεταξύ των οποίων είναι και γυναίκες και ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα κ.λπ. Αυτοί οι άνθρωποι ζουν και σφαγιάζονται καθημερινά. Αν θέλουμε να μιλήσουμε για φεμινισμό και δικαιώματα ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων πρέπει πρώτα να αντισταθούμε και να καταδικάσουμε τη γενοκτονία, την οποία διαπράττει το Ισραήλ όσο μιλάμε. Το να υποστηρίζουμε τα δικαιώματα αυτά σημαίνει να υποστηρίζουμε ενεργά ότι πρέπει να μπει ένα άμεσο τέλος στη γενοκτονία.

● Στις μέρες μας είναι συχνή, αν όχι η mainstream, η «νεοφιλελεύθερη» αντίληψη του φεμινισμού. Πώς μπορεί κατά τη γνώμη σας να γίνει ο intersectional (διαθεματικός/διατομεακός) φεμινισμός το κύριο πρόταγμα;

Χρειάζεται να αφουγκραστούμε τον κόσμο και ιδιαίτερα τις γυναίκες που πλήττονται και στοχοποιούνται περισσότερο. Τις έγχρωμες γυναίκες, τις μαύρες γυναίκες, τις μετανάστριες. Ο νεοφιλελεύθερος φεμινισμός περιστρέφεται πολύ γύρω από την Ευρώπη και είναι ταξικός, απευθυνόμενος στις ανώτερες κοινωνικά τάξεις. Η ιδέα ότι ο σεξισμός και η πατριαρχία θα λυθούν και θα ανατραπούν μόνο με το να έχουμε περισσότερες γυναίκες CEO ή σε υψηλά αξιώματα είναι λάθος.

«Στο τωρινό κίνημα, το “bloquons tout”, ο στόχος ήταν ένας: να μπλοκαριστεί όλη η χώρα. Ο κόσμος συνειδητοποίησε ότι πρέπει να “παγώσει” όλη η χώρα για να υπάρξει πραγματική αλλαγή. Οτι έχουμε ως πολίτες, ως εργάτες και ως εργαζόμενοι τη δύναμη να κάνουμε ένα βήμα παραπάνω από το να διαδηλώσουμε»

Ο καλύτερος τρόπος για να ανατρέψουμε την πατριαρχία, τον σεξισμό και το σύστημα που τα τροφοδοτεί είναι με το να επικεντρωθούν η Αριστερά και τα κοινωνικά κινήματα στις αλληλένδετες καταπιέσεις που βιώνουν οι γυναίκες. Παραδείγματος χάριν, όταν είχαμε γυναίκα πρωθυπουργό (την Ελιζαμπέτ Μπορν, 2022-2024), οι μετανάστριες, οι μουσουλμάνες, οι έγχρωμες γυναίκες κ.λπ. εξακολουθούσαν να υποφέρουν από τις νεοφιλελεύθερες πολιτικές. Πρέπει να εστιάσουμε στα ίδια τα θύματα αυτών των πολιτικών για να δείξουμε ότι ο φεμινισμός πρέπει να είναι διατομεακός, πρέπει να λαμβάνει υπόψη του τις υλικές συνθήκες εντός των οποίων οι γυναίκες ζουν και αντιμετωπίζουν σεξισμό και να αναδείξουμε και τον ρόλο που παίζουν ο ίδιος ο καπιταλισμός και ο ρατσισμός σε αυτό το σύστημα καταπίεσης.

● Τι σημαίνει το «bloquons tout» για εσάς; Τι διαστάσεις θεωρείτε ότι μπορεί να πάρει ως κίνημα;

Θεωρώ ότι είναι ένα πολύ ενδιαφέρον κίνημα γιατί προέκυψε πολύ αυθόρμητα. Ξεκίνησε από το διαδίκτυο μέσα από συζητήσεις σχετικά με τις πολιτικές λιτότητας που ήθελε να εφαρμόσει η προηγούμενη κυβέρνηση (του Φρανσουά Μπαϊρού). Οι πολίτες ξεκίνησαν να γίνονται ολοένα και πιο εξαγριωμένοι με αυτές τις προτεινόμενες πολιτικές. Θεωρώ ότι το κίνημα «bloquons tout» («μπλοκάρουμε τα πάντα») είναι μια έκφραση αντίστασης στη λιτότητα. Είναι ένα πολύ εντυπωσιακό κίνημα διότι πριν καν συμβεί στις 10 Σεπτέμβρη, είχε καταφέρει να ρίξει την κυβέρνηση Μπαϊρού.

Οπως είπε ο ίδιος ο Μπαϊρού, ο λόγος που ζήτησε ψήφο εμπιστοσύνης από την Εθνοσυνέλευση ήταν οι εκκλήσεις για δράση που είχαν ξεκινήσει διαδικτυακά. Ο Μπαϊρού έχασε την ψήφο εμπιστοσύνης. Εμείς (σ.σ. ως Ανυπότακτη Γαλλία) υποστηρίξαμε αυτή την κίνηση γιατί θεωρούμε ότι ο κόσμος έχει δίκαια αιτήματα. Τα συνδικάτα ξεκίνησαν να την υποστηρίζουν επίσης. Ο Μπαϊρού κατάλαβε ότι θα χρειαζόταν να αντιμετωπίσει ένα τεράστιο κύμα αντιπολίτευσης, αλλά και διαμάχης με τον κόσμο στον δρόμο. Το κίνημα, κατά έναν τρόπο, πριν καν ξεκινήσει, είχε ήδη νικήσει. Η ατζέντα λιτότητας του Μπαϊρού «πάγωσε».

Κανείς δεν ήξερε ποια θα ήταν η μορφή αυτού του κινήματος, δεν είναι ένα κλασικό κοινωνικό κίνημα, δεν είχε διοργανωθεί από τα συνδικάτα ή από πολιτικά κόμματα, δεν ξέραμε τι να περιμένουμε. Αυτό που είδαμε είναι ότι ο κόσμος συνειδητοποίησε τι έλειπε από το προηγούμενο κίνημα (το κίνημα κατά της μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος), όπου εκατομμύρια άνθρωποι διαδήλωσαν αλλά η κυβέρνηση αδιαφόρησε. Στο τωρινό κίνημα, το «bloquons tout», ο στόχος ήταν ένας: να μπλοκαριστεί όλη η χώρα.

Ο κόσμος συνειδητοποίησε ότι πρέπει να «παγώσει» όλη η χώρα για να υπάρξει πραγματική αλλαγή. Οτι έχουμε ως πολίτες, ως εργάτες και ως εργαζόμενοι τη δύναμη να κάνουμε ένα βήμα παραπάνω από το να διαδηλώσουμε. Τα σωματεία εργαζομένων στήριξαν το κίνημα και έτσι, ενώ στις 10 Σεπτέμβρη ήταν περίπου 500.000 άτομα στους δρόμους, μια βδομάδα αργότερα πάνω από 1 εκατομμύριο κόσμου ήταν στους δρόμους, εκ των οποίων πολλοί ήταν νέοι. Το κίνημα δείχνει την ωριμότητα των Γάλλων πολιτών γιατί καταλαβαίνουν ότι για να έχουμε πολιτική αλλαγή πρέπει να επιφέρουμε πλήγμα στα κέρδη των καπιταλιστών, μπλοκάροντας τα πάντα. Ο λόγος που ο Μακρόν έχει επιβάλει όλες αυτές τις πολιτικές (μέσω των πρωθυπουργών που διορίζει) είναι για να εξυπηρετήσει τους πλούσιους. Πρέπει να χρησιμοποιήσουμε τη δύναμή μας ως εργάτες για να επιφέρουμε αλλαγή και για να αντιμετωπίσουμε τις προκλήσεις που θα έρθουν.

● Τι θεωρείτε ότι είναι μια διέξοδος από τη διαρκή εναλλαγή πρωθυπουργών και την παρεμβατικότητα Μακρόν;

Είμαστε σε μια φάση κρίσης. Το να διορίζει συνεχώς ο Μακρόν διαφορετικούς πρωθυπουργούς δεν θα λύσει την κατάσταση. Οποιον πρωθυπουργό και να διορίσει, αυτός θα συνεχίσει να εφαρμόζει τις ίδιες πολιτικές λιτότητας. Είναι ο κόσμος που πρέπει να αποφασίσει αν θέλει να συνεχίσει αυτή η κατάσταση. Γι’ αυτό λέμε ως Ανυπότακτη Γαλλία ότι χρειάζονται άμεσα προεδρικές εκλογές, γιατί τώρα αυτός που δημιουργεί το χάος είναι ο Εμανουέλ Μακρόν. Δεν άκουσε τον κόσμο και εξακολουθεί να μην τον ακούει. Αυτός πρέπει να απομακρυνθεί γιατί αυτός είναι που δημιουργεί την κρίση. Εμείς προτείνουμε μια άλλη πολιτική, μια προοδευτική και ριζοσπαστική ατζέντα, μακριά από την πολιτική της λιτότητας και των περικοπών.