Το εργατικό κίνημα στην Παλαιστίνη έχει να αντιμετωπίσει πολλά εμπόδια, όπως την Κατοχή, τον διαχωρισμό μεταξύ Δυτικής Οχθης και Γάζας, την εξάρτηση από εξωτερική βοήθεια, τους περιορισμούς στην ελεύθερη μετακίνηση, την οικονομική αστάθεια, τη μεγάλη ανεργία, τις καθυστερήσεις στις πληρωμές των μισθών, την έλλειψη κοινωνικών ασφαλίσεων, την αδήλωτη εργασία κ.ά. Η αβεβαιότητα και οι πολεμικές εντάσεις εξαιτίας των κατοχικών πολιτικών, καθιστούν την εργασία επισφαλή και επηρεάζουν την ικανότητα για εργασία και τα δικαιώματα των εργαζομένων.
Από τον Οκτώβριο του 2023, η κατάσταση στη Γάζα έχει επιδεινωθεί δραματικά, με την ανεργία να φτάνει σε ιστορικά υψηλά επίπεδα και την οικονομία να καταρρέει. Ας δούμε τώρα με συγκεκριμένα στοιχεία ποιες είναι οι συνθήκες της εργατικής τάξης στη Γάζα:
Πριν από τον Οκτώβριο του 2023, το εργατικό δυναμικό στη Γάζα ήταν γύρω στα 900.000-1.000.000 άτομα και η ανεργία 45%-47%, δηλαδή 450.000 άνεργοι περίπου, όταν ο συνολικός πληθυσμός ανέρχονταν σε 2,1 εκατομμύρια κατοίκους. Μετά τον Οκτώβριο του 2023 χάθηκαν άλλες 192.000 θέσεις εργασίας, οι οποίες προστέθηκαν στο ήδη άνεργο εργατικό δυναμικό, συν τους νεοεισερχόμενους στην αγορά εργασίας που δεν μπορούν να εργαστούν. Ετσι, εκτιμάται ότι το ποσοστό ανεργίας έχει εκτιναχθεί κοντά στο 80%, ήτοι 700.000-800.000 άτομα. Περίπου 74% των νέων (15 έως 29 ετών), λόγω της καταστροφής των υποδομών, δεν έχουν πρόσβαση στην εκπαίδευση και δεν μπορούν να απασχοληθούν στην αγορά εργασίας.
Το ΑΕΠ, στη Λωρίδα της Γάζας έχει σχεδόν καταρρεύσει, με συνέπεια τη συρρίκνωση της οικονομικής δραστηριότητας κατά 83%. Περίπου 42.000 δημόσιοι υπάλληλοι στη Γάζα δεν έχουν πληρωθεί για ολόκληρους μήνες.
Πριν από την έναρξη των συγκρούσεων, το 2023, πολλοί Παλαιστίνιοι από τη Γάζα εργάζονταν στο Ισραήλ με άδειες. Επειτα από αυτή την ημερομηνία, οι άδειες αυτές ανακλήθηκαν ή σταμάτησαν να λειτουργούν, με αποτέλεσμα να μην πάρουν τους μισθούς που τους αναλογούσαν.
Τομείς όπως η βιομηχανία, η γεωργία, το εμπόριο, οι κατασκευές, τα νοσοκομεία, τα σχολεία κ.λπ. έχουν υποστεί καταστροφές από τις στρατιωτικές επιχειρήσεις του Ισραήλ. Αυτό σημαίνει ότι το εργατικό δυναμικό δεν μπορεί να εργαστεί εφόσον δεν υπάρχουν εργοστάσια ή εγκαταστάσεις σε λειτουργία. Κατά συνέπεια, πολλοί εργαζόμενοι και οι οικογένειές τους εξαρτώνται πλέον από ανθρωπιστική βοήθεια ως κύριο ή μοναδικό εισόδημα για να επιβιώσουν.
Τα συνδικάτα στη Γάζα έχουν δει τις δραστηριότητές τους να περιορίζονται δραματικά λόγω της καταστροφής, της ανεργίας και της δυσκολίας στην επικοινωνία και τη μετακίνηση. Επίσης, εξαιτίας της στρατιωτικής κατάστασης, πολλά συνδικάτα δεν έχουν πρόσβαση σε διεργασίες που θα καθορίσουν την ανασυγκρότηση της οικονομίας και την ανοικοδόμηση των υποδομών.
Η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά δύσκολη για την εργατική τάξη στη Γάζα. Η ασφάλεια και η σταθερότητα παραμένουν ζητούμενο. Η πλήρης αποκατάσταση απαιτεί ειρήνη, πολιτική σταθερότητα και αποκατάσταση των υποδομών.
Η διεθνιστική αλληλεγγύη και η ενίσχυση των συνδικάτων και των οργανώσεων εργαζομένων του παλαιστινιακού λαού ως φορέων διεκδίκησης, ώστε να έχουν πρόσβαση σε νομική προστασία, σε διεθνή δίκτυα και να μπορούν να οργανώνονται χωρίς φόβο, αλλά και στην προοπτική να ζήσουν σε μια δημοκρατική και ελεύθερη Παλαιστίνη, θα πρέπει να θεωρείται ως κάτι απολύτως απαραίτητο, αναγκαίο και θεμελιώδες. Διότι είναι μέσα στις αρχές των συνδικάτων «Η προώθηση της αλληλεγγύης και της κοινής δράσης με τους εργαζόμενους και τους συνδικαλιστές των άλλων χωρών» (άρθρο 3, παράγραφος 9β, του Καταστατικού της ΓΣΕΕ, Αθήνα 2004, σελ. 9). Οπως επίσης είναι μέσα στις αρχές των συνδικάτων η «παροχή βοήθειας στους εργαζόμενους εκείνους που καταπιεστικά-αντιλαϊκά καθεστώτα έχουν αποστερήσει από τα συνδικαλιστικά και ατομικά τους δικαιώματα», καθώς και η «ανάπτυξη αλληλεγγύης προς τους εργαζόμενους των υποανάπτυκτων οικονομικά χωρών» (άρθρο 4, παράγραφος 7, του Καταστατικού της ΓΣΕΕ, ο.π., σελ. 11).
Υπό αυτό το πρίσμα, το Εργατικό Κέντρο Μεσολογγίου, ήδη από τις 7 Αυγούστου 2025, έχει πάρει απόφαση –με αφορμή και τα 200 χρόνια από την Εξοδο του Μεσολογγίου, το 2026– θεωρώντας ότι η Γάζα και γενικά η Παλαιστίνη είναι το Μεσολόγγι της εποχής μας, να προβεί, στο πλαίσιο μιας ενέργειας διεθνιστικής εργατικής αλληλεγγύης και φόρου τιμής στις αξίες της δικαιοσύνης, της αξιοπρέπειας, της αντίστασης και της ελευθερίας, «σε μια συμβολική πράξη αδελφοποίησης» με αντίστοιχη παλαιστινιακή συνδικαλιστική οργάνωση. Οπως επισημαίνει η ανακοίνωση του Εργατικού Κέντρου, «Η ιστορία του Μεσολογγίου είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τις πλέον εμβληματικές πολιορκίες στην παγκόσμια ιστορία, την περίοδο 1822-1826». Γι’ αυτό, μαζί με την προσπάθεια να επιτευχθεί η αδελφοποίηση, επιδιώκει ταυτόχρονα αυτή «να αποκτήσει περιεχόμενο με κοινές πρωτοβουλίες ανθρωπιστικής αλληλεγγύης, συμβολικές ενέργειες, ανταλλαγές ή ακόμα και με μια απλή αναγνώριση της κοινής μας στάσης απέναντι στην αδικία». Η ιδιαίτερα επιτυχημένη εκδήλωση, που διοργάνωσε το Εργατικό Κέντρο, μαζί με άλλους φορείς της πόλης, στις 8-10-2025, για την αγωνιζόμενη Παλαιστίνη, αποτελεί την έμπρακτη επιβεβαίωση ότι στάθηκε στη σωστή πλευρά της Ιστορίας.
♦ Το παρόν κείμενο αποτέλεσε ομιλία σε εκδήλωση του Εργατικού Κέντρου Μεσολογγίου, στις 8-10-2025, στο Μεσολόγγι, για την αγωνιζόμενη Παλαιστίνη.
*Επιστημονικός συνεργάτης ΙΝΕ-ΓΣΕΕ
