Ενας σημαντικός τόπος για τη νεότερη Ιστορία της χώρας, το Ναύπλιο. Ενας ποιητής και σκηνοθέτης με 20ετή θητεία στο τιμόνι Δημοτικών Περιφερειακών Θεάτρων (Αγρίνιο, Σέρρες, Κομοτηνή, Καβάλα) αλλά και εμπειρία ως καλλιτεχνικός διευθυντής του Φεστιβάλ Φιλίππων, ο Θοδωρής Γκόνης.
Με τον τόπο δεν τον συνδέει μόνο το γεγονός ότι σε αυτόν ολοκλήρωσε τις γυμνασιακές σπουδές του, αλλά και το ότι πέρσι δημιούργησε ένα ολοκαίνουργιο φεστιβάλ, το Φεστιβάλ Ακροναυπλίας του Δήμου Ναυπλίου, αναδεικνύοντας όχι μόνο τα σπουδαία ιστορικά τοπόσημα μέσα από λόγιες αφηγήσεις γύρω από αυτά, αλλά και τη βαθιά σύνδεση του Ναυπλίου με την ελληνική Ιστορία και τις τέχνες.
Το Φεστιβάλ που πραγματοποιείται από την ερχόμενη Δευτέρα (18/8) και έως τις 31 Αυγούστου φιλοξενεί και φέτος σπουδαία ονόματα του θεάτρου, της μουσικής, των γραμμάτων και των τεχνών μέσα στο πολυσυλλεκτικό πρόγραμμά του –μεταξύ άλλων τους Ρένη Πιττακή, Παντελή Μπουκάλα, Σαβίνα Γιαννάτου, Μαρία Ζορμπά, Ελένη Ουζουνίδου, Αλέξανδρο Μελισσηνό.
Και σε αυτό το πρόγραμμα συναντούμε πολλές, ειδικά σχεδιασμένες, δράσεις τις οποίες καθορίζει η ιστορική σημασία του κάθε τοπόσημου, σε μια συνομιλία της μνήμης με τα μοναδικά μνημεία της περιοχής (θέατρο Ακροναυπλίας, Μετόχι της Μονής Ταλαντίου στο Αραχναίο, αρχαία Τίρυνθα, φρούριο Παλαμηδίου, πλατεία Δικαστικού Μεγάρου και Αγίου Σπυρίδωνα). Για δεύτερη χρονιά την αφίσα του ζωγραφίζει ψηφιακά ένας από τους σημαντικούς Ελληνες σκιτσογράφους, ο Δημήτρης Χαντζόπουλος.
«“Ταξίδευα”, έλειπα πολλά χρόνια, απουσίαζα από τις χαρές και τις λύπες και των δικών μου ανθρώπων αλλά και του τόπου μου, και το φεστιβάλ αυτό ήταν μια πρώτης τάξεως ευκαιρία, ο καλύτερος τρόπος, να τους επισκεφτώ και να επανορθώσω. Ελπίζω να τα καταφέρω», μας λέει ο Θοδωρής Γκόνης τον οποίο καλέσαμε να μας μιλήσει για την έμπνευσή του πίσω από την τωρινή του πρόκληση αλλά και να μας παρουσιάσει τις φετινές δράσεις του.
● Ποια συναισθήματα κρύβει η επιστροφή στον τόπο καταγωγής και ποια από αυτά αποτελούν πρώτη ύλη στη δημιουργικότητά σας;
Μπορεί να απουσίαζα σωματικά από το Ναύπλιο, αλλά πνευματικά ήμουν συχνά-πυκνά εκεί, τα τραγούδια, τα κείμενα, οι παραστάσεις είχαν την υπογραφή του τόπου μου. Είμαι από αυτούς που γερνάνε μαζί με τις πρώτες τους αγάπες, αν και ζηλεύω κάτι που γράφει ο Αγγελος Τερζάκης πάνω στο θέμα αυτό: «Μακαρίζω συχνά τους επιπόλαιους και τους άπιστους, αυτούς που δεν συνδέονται ποτέ βαθύτερα με πρόσωπα, πράγματα και τόπους, είναι αξιοζήλευτα ελαφρόκαρδοι και για τη ζωή καταβάλλουν ελάχιστο αντίτιμο».
● Θα κάνετε έναν μικρό απολογισμό της περσινής, πρώτης χρονιάς του Φεστιβάλ;
Εγκαινιάσαμε τόπους, απλωθήκαμε μέσα στην πόλη του Ναυπλίου, ξανοιχτήκαμε και έξω από αυτήν, μίλησε η γεωγραφία του τόπου καθαρά και ξάστερα, ακούστηκαν κείμενα κλασικά για την ιστορία της πόλης, συμμετείχαν καλλιτέχνες πρώτης γραμμής, όπως η Ρένη Πιττακή, η Καρυοφυλλιά Καραμπέτη, ο Ακύλλας Καραζήσης, η Ολια Λαζαρίδου, η Κόρα Καρβούνη, η Χριστίνα Μαξούρη, ο Φώτης Σιώτας, η Μαρία Παπαγεωργίου, η Νεφέλη Φασούλη και άλλοι. Ισως από τις πιο συγκινητικές στιγμές του περσινού φεστιβάλ ήταν όταν κάτοικοι της πόλης αφηγήθηκαν ιστορίες. Ηταν ένα πραγματικό ραντεβού καλλιτεχνών και κοινού.
● Υπάρχει κάποια διαφορά σε αυτό το εγχείρημα από τα προηγούμενα φεστιβάλ που υπήρξατε καλλιτεχνικός διευθυντής;
Δεν βλέπω καμία ουσιαστική διαφορά… Το ρεπερτόριο το κρατούσε γενναιόδωρα στα χέρια του ο τόπος, η γεωγραφία και οι ιστορίες του, όπως πάντα.
● Από τα χρόνια σας στην Καβάλα που «κατεβάσατε» το θέατρο μέσα στην πόλη, συνδέετε τους τόπους με τα έργα. Μιλήστε μας για αυτή τη χειρονομία. Πιστεύετε στην αισθητική δύναμη του χώρου ως αυτόνομη ιστορία, στις φωνές που κουβαλάει από το παρελθόν, στην ενέργεια της μνήμης;
Αυτές είναι οι υπογραφές του Θεού. Οι αλάνθαστες αποτυπώσεις. Αλλά και τα λόγια των ποιητών που έγραψαν για την πόλη. «Ολες τις νύχτες μπορείς να ανεβαίνεις τις σκάλες των Ενετών» ή «Κι έτσι τ’ Ανάπλι το παλιό των βόγγων των αρμάτων ζει με όλων των αιμάτων τον ποταμό…»
● Τόσο με τη δική σας παράσταση όσο και με εκείνη του Παντελή Μπουκάλα ο Ιωάννης Καποδίστριας έχει φέτος την «τιμητική» του στο φεστιβάλ…
Αν πρέπει να πούμε όλη την αλήθεια, ο Καποδίστριας για μένα, για ένα παιδί που έχει μεγαλώσει στο Ναύπλιο, δεν είναι μόνο ο αγιασμένος βίος του και το δραματικό του τέλος, δεν είναι μόνο το άγαλμά του, η εκκλησία του Αγίου Σπυρίδωνα και το καδραρισμένο εποστρακισμένο βλήμα, δεν είναι οι Μαυρομιχαλαίοι, οι φονιάδες του, δεν είναι ο πρώτος φοίνικας που φύτεψε, είναι και όλοι αυτοί οι άνθρωποι της πόλης που γυρνούσαν και ζούσαν γύρω από όλα αυτά, είναι οι παρελάσεις μας μπροστά του, οι συμμαθητές μου, οι φίλοι και γνωστοί, οι «τρελοί» της πόλης, ο Σάββας με το ποδήλατό του, με το τελάρο στη σκάρα και την καραμπίνα στον ώμο του να τριγυρνάει γύρω από το άγαλμά του και όλους εμάς να τον επευφημούμε, οι αποθήκες με τα κρασιά απέναντι ακριβώς από την είσοδο της εκκλησίας του Αγίου Σπυρίδωνα, απ’ οπού έπαιρνα κρασί για το εστιατόριο που δούλευα μικρός.
Από τις δυο παραστάσεις που παρουσιάζουμε, η πρώτη είναι ένα σπουδαίο κείμενο του Παντελή Μπουκάλα –παραγγελία του φεστιβάλ–, μια ανεύρετη επιστολή του Ιωάννη Καποδίστρια σε άγνωστο πατριώτη, με τη σπουδαία ηθοποιό Ρένη Πιττακή μαζί με τον μουσικό Αλέκο Βρέτο σε σκηνοθεσία Ελπίδας Σκούφαλου στην πλατεία του Αγίου Σπυρίδωνα (31/8).
Η άλλη παράσταση που εντάσσεται στο Ολη η Ελλάδα ένας Πολιτισμός –θα κάνει πρεμιέρα στο Παλαμήδι–, με τίτλο «Ove vai? Conte Nano, ove vai?» και υπότιτλο «Το λεμονοπεριβόλι του Δαμαλά», μας μεταφέρει στη Γ’ Εθνική Συνέλευση των Ελλήνων στην Τροιζήνα, όπου μέσα σε έναν κήπο από λεμονόδεντρα στο περιβόλι του Δαμαλά, τρώγοντας ωμά κουκιά και πετώντας ο ένας στον άλλον λεμόνια, οι Ελληνες σύνεδροι συνεδριάζουν, ερίζουν και αποφασίζουν για το μέλλον του Εθνους, για τον ερχομό του Κόμη Ιωάννη Καποδίστρια. Δύο ηθοποιοί, η Ελένη Ουζουνίδου και η Ρωξάνη Καρφή και πέντε μουσικοί, Δήμητρα Τσαγκαράκη, Πέτρος Χρηστάκης, Αντιγόνη Πάππου, Εκτορας Ρέμσακ και Παύλος Κόρδης, δημιουργούν ένα σπονδυλωτό θέαμα, μια «μουσικοθεατρική Βαβυλωνία» και μας μεταφέρουν στην ταραγμένη εποχή του Καποδίστρια με άξονα τα κείμενα που στηρίζονται σε αυθεντικά γραπτά και διαλόγους της εποχής εκείνης, αλλά και σε πρωτότυπα κείμενα και τραγούδια που έγραψα και επιμελήθηκα μαζί με την Αγγελική Παπαγιαννοπούλου. Τη σκηνογραφία της παράστασης έχει αναλάβει ο Ανδρέας Γεωργιάδης. Είχα καιρό να νιώσω τόση χαρά και ευχαρίστηση σε μια συνεργασία και τους ευχαριστώ πολύ για τη συνάντηση αυτή (25-26/8, Φρούριο Παλαμηδίου).
Το πρόγραμμα του δεύτερου Φεστιβάλ Ακροναυπλίας περιλαμβάνει ακόμα:
18/8 – Στον αύλειο χώρο της Μονής Ταλαντίου ο καθηγητής γλωσσολογίας του ΕΚΠΑ Νίκος Παντελίδης θα μιλήσει για την αρβανίτικη διάλεκτο και τις άλλες τοπικές διαλέκτους του νομού Αργολίδος. Θα ακολουθήσει συναυλία με τραγούδια αρβανίτικα και ελληνικά από τον Παναγιώτη Λάλεζα και το συγκρότημά του. Θα πάρουν μέρος και θα μιλήσουν πολίτες του χωριού, καθώς και ο Λεωνίδας Εμπειρίκος και ο Θανάσης Μωραΐτης.
19/8 – Στην αρχαία Τίρυνθα θα γίνει μια μοναδική μουσική συνάντηση της Σαβίνας Γιαννάτου με τον πιανίστα Σπύρο Μάνεση.
21/8 – Στο θέατρο Ακροναυπλίας, θεατρικό αναλόγιο της νουβέλας του Θοδωρή Γκόνη «Κάποια στιγμή θα μάθετε ποιος είμαι (στην άγνωστη πρωινή κολυμβήτρια της Αρβανιτιάς)» σε σκηνοθετική επιμέλεια της Μαρίας Ζορμπά.
27/8 – Πλαπούτα και Συγγρού γωνία, πλατεία Δικαστικού Μεγάρου (οικία του προέδρου της αντιβασιλείας Αρμανσμπεργκ) συναυλία με μουσικές και τραγούδια των αρχών του 19ου αιώνα.
29 και 30/8 – Στον Σιδηροδρομικό Σταθμό Ναυπλίου η παιδική παράσταση, σε συνεργασία με την Εθνική Λυρική Σκηνή, «Ο Καραγκιόζης Ριγολέτος – θέατρο Οπερατικών Σκιών»
