Κωνσταντίνος Καβάφης: Ίσως το φως νάναι μια νέα τυραννία.
Ποιος ξέρει τι καινούργια πράγματα θα δείξει.
Αλμπέρ Καμύ: Η αλήθεια, και το φως, τυφλώνουν.
Ησίοδος, Ασπίς Ηρακλέους, 57 – 76.
Ὃς καὶ Κύκνον ἔπεφνεν, Ἀρητιάδην μεγάθυμον.
εὗρε γὰρ ἐν τεμένει ἑκατηβόλου Ἀπόλλωνος
αὐτὸν καὶ πατέρα ὃν Ἄρη᾽, ἄατον πολέμοιο,
60τεύχεσι λαμπομένους σέλας ὣς πυρὸς αἰθομένοιο,
ἑσταότ᾽ ἐν δίφρῳ· χθόνα δ᾽ ἔκτυπον ὠκέες ἵπποι
νύσσοντες χηλῇσι, κόνις δέ σφ᾽ ἀμφιδεδήει
κοπτομένη πλεκτοῖσιν ὑφ᾽ ἅρμασι καὶ ποσὶν ἵππων·
ἅρματα δ᾽ εὐποίητα καὶ ἄντυγες ἀμφαράβιζον
65ἵππων ἱεμένων. κεχάρητο δὲ Κύκνος ἀμύμων,
ἐλπόμενος Διὸς υἱὸν ἀρήιον ἡνίοχόν τε
χαλκῷ δῃώσειν καὶ ἀπὸ κλυτὰ τεύχεα δύσειν.
ἀλλά οἱ εὐχωλέων οὐκ ἔκλυε Φοῖβος Ἀπόλλων·
αὐτὸς γάρ οἱ ἐπῶρσε βίην Ἡρακληείην.
70πᾶν δ᾽ ἄλσος καὶ βωμὸς Ἀπόλλωνος Παγασαίου
λάμπεν ὑπαὶ δεινοῖο θεοῦ τευχέων τε καὶ αὐτοῦ,
πῦρ δ᾽ ὣς ὀφθαλμῶν ἀπελάμπετο. τίς κεν ἐκείνου
ἔτλη θνητὸς ἐὼν κατεναντίον ὁρμηθῆναι
πλήν γ᾽ Ἡρακλῆος καὶ κυδαλίμου Ἰολάου;
75[κείνων γὰρ μεγάλη τε βίη καὶ χεῖρες ἄαπτοι
ἐξ ὤμων ἐπέφυκον ἐπὶ στιβαροῖσι μέλεσσιν.]
Ελεύθερη απόδοση. Ησίοδος, Ασπίς Ηρακλέους, 57 – 76.
57. Ο Ηρακλής φόνευσε τον Κύκνο τον γενναίο γιο του θεού Άρη.
Τους βρήκε, πατέρα και γιο, έξω από τον ναό του τοξότη Απόλλωνα
60 να είναι πάνοπλοι με αστραφτερά όπλα και θώρακες, που έλαμπαν σαν τη φλόγα της φωτιάς. Ήταν όρθιοι στο πολεμικό άρμα τους. Οι οπλές των γρήγορων αλόγων του άρματος χτυπούσαν στο χώμα και αντιλαλούσε ο ήχος τους τριγύρω. Σύννεφο σκόνης σηκωνόταν από τα πόδια των αλόγων και τους τροχούς του άρματος. Χαιρόταν μ` όλα αυτά ο ατρόμητος Κύκνος και ήταν έτοιμος να σκοτώσει τον Ηρακλή και τον ηνίοχο του και να τους πάρει τα ξακουστά τους ανίκητα όπλα. Αυτήν την ευχή έκανε στον Φοίβο Απόλλωνα μα εκείνος δεν εισάκουσε τις παρακλήσεις του Κύκνου, αντίθετα μάλιστα εμψύχωσε τον αδάμαστο Ηρακλή να επιτεθεί ακάθεκτος και πάνοπλος εναντίον του Κύκνου.
70. Ο βωμός και το ιερό άλσος του Απόλλωνος Παγασαίου στραφτάλιζαν από την παρουσία του πάμφωτου οπλισμένου Απόλλωνα που από τα μάτια του έβγαινε φλογερό θείο πυρ. Κανείς θνητός δε θα τολμούσε αυτό που τόλμησε ο Ηρακλής και ο σύντροφος του Ιόλαος, που είχαν θεϊκή, τεράστια δύναμη στα ανίκητα χέρια τους.
Περίληψη 57 -76 : Ο Ησίοδος μας μιλά για τη μάχη του Ηρακλή και του φημισμένου πολεμιστή Κύκνου γιου του θεού του πολέμου Άρη.
Σημειώσεις, λεξιλόγιο
57. έπεφνεν < έπεφνον <φένω =φονεύω.
60. τεῦχος, τεύχεος, το. <τεύχω. Κυρίως απαντάται στον πληθυντικό, τεύχεα: εργαλεία, όργανα, πολεμικά όργανα, όπλα, θώρακες.
61. δίφρος, ὁ. Χώρος του άρματος, πάνω στον οποίο μπορούσαν να σταθούν δύο, ο οδηγός (ἡνίοχος) και ο πολεμιστής (παραιβάτης). Το πολεμικό άρμα, ταξιδιωτικό άρμα. Κάθισμα, εδώλιο, σκαμνί.
64. ἄντυξ, άντυγος, ἡ. Η άκρη κυκλικής ασπίδας, ράβδος γύρω από την προμετωπίδα του άρματος, γύρος του δίφρου.
74. κυδάλιμος, <κῦδος. Ένδοξος, φημισμένος, εκπληκτικός, τιμημένος, αγλαός.
1*. Αρχιτέκτων. Ιστορικός Αρχιτεκτονικής. Ιστορικός Τέχνης.
2*. Στους αγαπημένους Ιωάννα – Μαρίνα, Ειρήνη, Κωνσταντίνο, Νίκο, Μπάμπη.
