Δεν ξεχνιέται και εύκολα. Αναφερόμαστε στο περσινό φιάσκο του ΥΠΠΟ σχετικά με την επιλογή της ελληνικής ταινίας που θα στέλναμε ως υποψήφια για το Οσκαρ Ξενόγλωσσης Ταινίας (φυσικά περνάει και από την Αμερικανική Ακαδημία για να βγουν οι τελικές υποψηφιότητες). Πέρυσι είχε οριστεί μία επιτροπή για να επιλέξει ανάμεσα σε 23 ταινίες, ωστόσο ενώ είχαν σταλεί τα σχετικά link, εν τέλει όμως δεν συνέχισε το έργο της, καθώς δεν είχε βγει σχετική απόφαση του υφυπουργού Σύγχρονου Πολιτισμού κ. Φωτήλα για τα πρόσωπα που την αποτελούσαν.
Πράγματι το Τμήμα Κινηματογραφίας και Οπτικοακουστικών Μέσων του ΥΠΠΟ απηύθυνε πρόσκληση συμμετοχής στη γνωμοδοτική επιτροπή στα μέλη της Ελληνικής Ακαδημίας Κινηματογράφου σκηνοθέτη Βασίλη Κεκάτο (που είχαν θέσει ως πρόεδρο της επιτροπής, ο οποίος είχε λάβει μεν το Χρυσό Φοίνικα για τη μικρού μήκους ταινία του «Η απόσταση ανάμεσα στον ουρανό κι εμάς», αλλά δεν είχε κάνει ακόμη την πρώτη του μεγάλου μήκους), την κριτικό κινηματογράφου Λήδα Γαλανού, την ηθοποιό Κόρα Καρβούνη, καθώς και στη σεναριογράφο Κάλλια Παπαδάκη, πρόσκληση την οποία και οι τέσσερις αποδέχθηκαν.
Ολα είχαν γίνει πολύ βιαστικά και προφανώς αυτή θα ήταν και η δικαιολογία προς τον υφυπουργό για το ότι όλα προχώρησαν δίχως την υπογραφή του. Οπότε, αμέσως μετά την αποστολή των συνδέσμων των ταινιών, εστάλη νέο μήνυμα που τους γνωστοποιούσε πως «Εκ παραδρομής σάς ανακοινώθηκε η συμμετοχή σας στην Επιτροπή». Η συνέχεια είναι επίσης γνωστή: όλοι οι υποψήφιοι απέσυραν τις ταινίες τους, εκτός από τη «Φόνισσα» της Εύας Νάθενα, κάνοντας λόγο για «ανεύθυνους και πρόχειρους χειρισμοί εκ μέρους του ΥΠ.ΠΟ.» που «εγείρουν ερωτήματα και εύλογες υπόνοιες για τη στόχευση τέτοιων ενεργειών».
Ολα αυτά τα αναφέρουμε πάλι, καθώς είναι σημαντικά για τις αλλαγές που έχουν συμβεί. Πριν από πέντε μέρες (το ΦΕΚ εκδόθηκε στις 10/7/2025) αποφασίστηκε από τον υφυπουργό Πολιτισμού ποια θα είναι η Επιτροπή που θα αναλάβει το έργο της επιλογής της ελληνικής ταινίας που θα σταλεί στην Αμερικάνικη Ακαδημία (AMPAS), πληρώντας φυσικά τις προϋποθέσεις που τίθενται την ίδια. Πλέον (το ΦΕΚ ισχύει από φέτος) τα μέλη της επιτροπής αυξάνονται στα έντεκα και προέρχονται σχεδόν από όλους τους χώρους της κινηματογραφικής παραγωγής – με έμφαση σε αυτό το «σχεδόν», που θα εξηγήσουμε παρακάτω.
Η θητεία τους είναι ετήσια και με απόφαση του/της υπουργού Πολιτισμού θα είναι: ένας/μία εκπρόσωπος του ΕΚΚΟΜΕΔ με τον αναπληρωτή του, ένας/μία εκπρόσωπος του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης με τον αναπληρωτή του, ένας/μία εκπρόσωπος του Ελληνικού Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Λος Αντζελες με τον αναπληρωτή του, ένας/μία εκπρόσωπος της Ενωσης Σκηνοθετών – Παραγωγών Ελληνικού Κινηματογράφου με τον αναπληρωτή του, ένας/μία εκπρόσωπος της Εταιρείας Ελλήνων Σκηνοθετών με τον αναπληρωτή του, ένας/μία εκπρόσωπος του Σωματείου Ελλήνων Ηθοποιών με τον αναπληρωτή του, ένας/μία εκπρόσωπος της Ενωσης Τεχνικών Ελληνικού Κινηματογράφου και Τηλεόρασης – Οπτικοακουστικού Τομέα με τον αναπληρωτή του, ένας/μία εκπρόσωπος της Ελληνικής Ακαδημίας Κινηματογράφου με τον αναπληρωτή του, ένας/μία εκπρόσωπος του Συνδέσμου Ανεξάρτητων Παραγωγών Οπτικοακουστικών Εργων με τον αναπληρωτή του, ένας/μία εκπρόσωπος της Ενωσης Παραγωγών Εργων Επικοινωνίας (PACT) με τον αναπληρωτή του, ένας/μία εκπρόσωπος της Ενωσης Σεναριογράφων Ελλάδας με τον αναπληρωτή του.
Διαβάζοντας τα παραπάνω, παρατηρούμε πως υπάρχουν τρεις εκπρόσωποι παραγωγών, εκ των οποίων η PACT προέρχεται από τον χώρο της διαφήμισης. Ταυτόχρονα, διαβάζοντας ακριβώς τους κανονισμούς της Αμερικανικής Ακαδημίας, είναι σαφές: η ταινία πρέπει να έχει βγει τουλάχιστον για 7 ημέρες (μία εβδομάδα) στα σινεμά έναντι εισιτηρίου και δεν υπάρχει καμία υποχρέωση να έχει βγει σε φεστιβάλ. Δηλαδή, δεν τους ενδιαφέρει η φεστιβαλική πορεία μιας ταινίας αλλά το να έχει βγει κανονικά στις αίθουσες, δηλαδή να έχει πάρει διανομή και να έχει παιχτεί. Οπότε καταλήγουμε εύλογα στα ερωτήματα: Γιατί δεν υπάρχει ούτε ένας/μία εκπρόσωπος των διανομέων, ούτε ένας/μία εκπρόσωπος των αιθουσαρχών; Ειδικά τη στιγμή που υπάρχουν τρεις από τους παραγωγούς; Επίσης, γιατί υπάρχει εκπροσώπηση του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης; Φυσικά πρόκειται για ένα σημαντικότατο θεσμό, ωστόσο ένα φεστιβάλ δεν παράγει ταινίες. Αναπαράγει. Οπότε γιατί να υπάρχει αυτή η εκπροσώπηση, ειδικά όταν ο κανονισμός δεν λαμβάνει υπόψη του την προβολή ταινίας στα Φεστιβάλ;
«Οι αλλαγές που έγιναν είναι προς τη σωστή κατεύθυνση πλέον» μας απαντά η κ. Ιφιγένεια Βλαχογιάννη, αιθουσάρχης, διανομέας, γεν. γραμματέας της ΚΕΒΕ (Κινηματογραφική Ενωση Βορείου Ελλάδος, από τις πλέον δραστήριες), πρ. αντιπρόεδρος του ΕΚΚ και μέλος της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Κινηματογράφου και του Europa Cinemas Network. «Ειδικά σε σχέση με τα όσα είχαν γίνει πέρυσι, είναι σίγουρα ένα πολύ καλό βήμα. Κινείται σε σωστά πλαίσια. Ωστόσο, η Αμερικανική Ακαδημία έχει ως βασικό κριτήριο η ταινία να έχει λάβει διανομή. Αρα είναι άμεσα συνυφασμένη με την αίθουσα η επιλογή της ταινίας. Πρέπει να έχει λάβει διανομή και να έχει παιχτεί κιόλας σε αίθουσα. Οχι σε φεστιβάλ, που είναι ένα τελείως ανεξάρτητο κομμάτι. Η Ακαδημία και οι κανόνες της είναι σαφείς. Εχουμε υπερεκπροσώπηση τριών σωματείων παραγωγών εκ των οποίων το ένα είναι διαφημιστικών σποτ. Φυσικά θα έπρεπε και πρέπει να υπάρχει εκπροσώπηση από έναν διανομέα και έναν αιθουσάρχη. Το άμεσο επακόλουθο της ταινίας είναι η κινηματογραφική αίθουσα – εκεί βρίσκει τον δρόμο της» μας λέει.
Παρόμοια μας απάντησαν και η κ. Ειρήνη Σουγανίδου, πρ. πρόεδρος Σωματείου Διανομέων, καθώς και ο κ. Καλφακάκος που είναι ο νυν πρόεδρος (και οι δύο εργάζονται σε εταιρείες παραγωγής). Η πρώτη μας είπε πως:
«Είμαι πάντα υπέρ της συμπερίληψης: η συμμετοχή κάποιου διανομέα, αιθουσάρχη, θα συμπλήρωνε το παζλ των ειδικοτήτων που συμπεριλαμβάνονται στον κύκλο ζωής μιας ταινίας. Μπορεί η δουλειά ενός διανομέα να μη θεωρείται καλλιτεχνική δουλειά, αλλά εμείς αποφασίζουμε και με καλλιτεχνικά κριτήρια ποιες από τις ταινίες θα παιχτούν στο ελληνικό κοινό, ακόμα κι αν είμαστε το τελευταίο κομμάτι στη διαμόρφωση μιας καλλιτεχνικής πρότασης. Είναι πολύ μεγάλη η εμπειρία μας στο εσωτερικό αλλά και στο εξωτερικό, δηλαδή μπορούμε να καταλάβουμε αν πληροί τα κριτήρια μια ταινία. Μόνο θετική θα ήταν και η δική μας συμμετοχή σε αυτή την 11μελή επιτροπή, που ορθώς έγινε».
Οσο για τον κ. Καλφακάκο, δήλωσε: «Ναι, θα μπορούσε να είναι ένα μέλος από το Σωματείο των Διανομέων. Θα ήταν πιο πλήρης η σύνθεση και θα έπρεπε να είναι και από τους αιθουσάρχες, γιατί εκεί καταλήγουν οι ταινίες μας. Εκπρόσωπος του Φεστιβάλ δεν βλέπω κανέναν λόγο να υπάρχει στην επιτροπή, όσο σημαντικό κι αν είναι το Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης. Συνήθως τους διανομείς μάς θυμούνται οι παραγωγοί μόνο όταν θέλουν χρήματα ή όταν προσπαθούν να βγει η ταινία και να κλείσουν τη χρηματοδότηση. Αλλά εν προκειμένω, ναι, θα έπρεπε και από τους δύο κλάδους να υπάρχει… Πάντως δεν νομίζω η ταινία μας “Υπάρχω” να είναι υποψήφια – ακριβώς γιατί έχει κάνει πολλά εισιτήρια» καταλήγει χαμογελώντας.
Το σίγουρο είναι πως η νέα 11 μελής επιτροπή είναι πράγματι ένα θετικό βήμα, ωστόσο υπάρχουν ακόμα περιθώρια βελτίωσης ώστε να συμπληρωθεί πραγματικά το «παζλ» ή, κινηματογραφικά μιλώντας, το τελικό καρέ.
