Αποστάσεις από τη νέα διαδικασία που θεσμοθέτησε το υπουργείο Πολιτισμού για την υποψηφιότητα της ελληνικής ταινίας που θα προταθεί στα βραβεία Οσκαρ κρατάει η Ελληνική Ακαδημία Κινηματογράφου (ΕΑΚ). Μετά το μέγα φιάσκο που προκλήθηκε πέρυσι -και εξέθεσε διεθνώς τη χώρα- με ευθύνη του υπουργείου Πολιτισμού και του καθ’ ύλην αρμόδιου για θέματα σύγχρονου πολιτισμού, του υφυπουργού Ιάσονα Φωτήλα, ανακοινώθηκε πριν από μερικές ημέρες η θεσμοθέτηση νέας διαδικασίας. Θα συμμετέχει 11μελής επιτροπή, η οποία θα συστήνεται από ισάριθμους εκπροσώπους φορέων και συνδικαλιστικών σωματείων, ανάμεσά τους και η ΕΑΚ.
Η ανακοίνωση της ΕΑΚ αναφέρεται στη συνάντηση που είχαν πέρυσι μέλη της, μετά την κρίση και τις εντάσεις, με τον υφυπουργό Πολιτισμού και δόθηκαν από πλευράς του «…ρητές -πλην προφορικές- διαβεβαιώσεις πως σύντομα θα άλλαζε η διαδικασία επιλογής προκειμένου στον πυρήνα της να έχει εκπροσώπους της ΕΑΚ, αναγνωρίζοντάς την ως τον εφάμιλλο εθνικό φορέα της Αμερικανικής Ακαδημίας Κινηματογράφου και, ως εκ τούτου, τον πλέον κατάλληλο να αναλάβει τη διαδικασία, πρακτική άλλωστε που ακολουθείται από πλήθος χωρών».
Στις 16 Απριλίου 2025 η ΕΑΚ κατέθεσε εμπεριστατωμένη πρόταση για «σύσταση εννεαμελούς επιτροπής η οποία θα απαρτίζεται από πέντε μέλη της ΕΑΚ διαφορετικών ειδικοτήτων καθώς και εκπρόσωπο του ΥΠΠΟ, του Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, του ΕΚΚΟΜΕΔ και του Τμήματος Κινηματογράφου του ΑΠΘ» και εξηγεί ότι το σκεπτικό για την εκπροσώπηση διαφορετικών φορέων και ειδικοτήτων του κινηματογράφου αποτελούσε «εγγύηση πολυφωνίας αλλά και αμεροληψίας. Παρά τις επανειλημμένες κρούσεις στον Υφυπουργό, δεν λάβαμε ποτέ επίσημη απάντηση, θετική ή αρνητική. Αντ’ αυτού, βρεθήκαμε προ τετελεσμένου, διαβάζοντας την ανακοίνωση της νέας διαδικασίας μέσα από τον Τύπο».
Πρόταση
Η διαφορά με τη δική της πρόταση είναι ότι «η επιτροπή που προτείνεται από το ΥΠΠΟ έχει ως κορμό εκπροσώπους συνδικαλιστικών σωματείων της χώρας» και εξηγεί: «Η επιλογή των σωματείων αποτελεί από μόνη της μια πολιτική πράξη κάθε άλλο παρά ουδέτερη. Στον κινηματογραφικό κλάδο δραστηριοποιούνται πολλά σωματεία, συχνά εκπροσωπώντας τον ίδιο κλάδο, το καθένα με τη δική του συνδικαλιστική διαδρομή και το δικό του ιστορικό στη σχέση του με το κράτος αλλά και την κινηματογραφική κοινότητα. Με ποια κριτήρια το ΥΠΠΟ επέλεξε τα συγκεκριμένα σωματεία έναντι άλλων; Γιατί, για παράδειγμα, να απουσιάζει από την επιτροπή εκπρόσωπος της Ενωσης Ντοκιμαντέρ; Γιατί να απουσιάζει εκπρόσωπος του Σωματείου Ελλήνων Μοντέρ Blink, μέλος του οποίου είναι ο μοντέρ Γιώργος Μαυροψαρίδης, δύο φορές υποψήφιος για Οσκαρ Μοντάζ;
»Τα κριτήρια επιλογής των σωματείων που εκπροσωπούνται στη νέα επιτροπή αποτελούν τη μία όψη του προβλήματος. Η άλλη αφορά την ουσία του ρόλου τους. Τα σωματεία ως στόχο έχουν να υπηρετούν τις διεκδικήσεις επιχειρηματιών, εταιρειών παραγωγής ή εργαζομένων συγκεκριμένων κλάδων. Για τον λόγο αυτό, βρίσκονται εξ ορισμού σε διαρκή συναλλαγή με το κράτος ενώ τα συμφέροντά τους είναι πολύ συχνά αλληλοσυγκρουόμενα. Ταυτόχρονα, η ανάδειξη του ελληνικού σινεμά ως σύνολο, ως αφήγημα, διαχρονικά και οικουμενικά, δεν είναι στον πυρήνα των καταστατικών τους στόχων.
Ολοι οι κλάδοι
»Αντίθετα, αυτός είναι ο λόγος ύπαρξης της Ελληνικής Ακαδημίας Κινηματογράφου: η προάσπιση, προώθηση και ανάδειξη του Ελληνικού Κινηματογράφου. Γι’ αυτό στα μέλη της συνυπάρχουν όλοι οι εργασιακοί κλάδοι του κινηματογράφου -ηθοποιοί, σκηνοθέτες, παραγωγοί, καλλιτεχνικοί συντελεστές, θεωρητικοί, κριτικοί- με κριτήρια ένταξης πολύ πιο αυστηρά από αυτά που θέτουν στα υποψήφια μέλη τους τα σωματεία […]
»Οι παροικούντες την Ιερουσαλήμ γνωρίζουν καλά πως η παρουσία εκπροσώπων συνδικαλιστικών φορέων σε επιτροπές γνωμοδότησης είναι φαινόμενο κάθε άλλο παρά καινοφανές στα ελληνικά κινηματογραφικά πρακτικά […]. Η θωράκιση των γνωμοδοτικών επιτροπών από την παρουσία συνδικαλιστικών φορέων είχε και έχει ως στόχο τη θωράκιση των διαδικασιών από τυχόν πολιτικές παρεμβάσεις. Αυτή είναι η ουσία του ζητήματος με τη νέα επιτροπή που φέρνει το ΥΠΠΟ. Αυτός είναι ο λόγος που ως Ελληνική Ακαδημία Κινηματογράφου έχουμε σοβαρότατους λόγους να ανησυχούμε με αυτή την παλινδρόμηση» αναφέρει και σχολιάζει τη δυσχερή σχέση της κινηματογραφικής κοινότητας με την ελληνική πολιτεία, «την οποία έχει προκαλέσει η συγχώνευση ΕΚΚ και ΕΚΟΜΕ. Οσο παραμένουν άλυτα τα μείζονα προβλήματα που έφερε η σύσταση του ΕΚΚΟΜΕΔ το μέλλον των Ελλήνων κινηματογραφιστών είναι κάθε άλλο παρά ευοίωνο».
Τέλος, δεσμεύεται ότι θα δώσει το «παρών» στη νέα επιτροπή, τη σύσταση της οποίας αναγνωρίζει «μόνο ως μια έκτακτη, μεταβατική λύση προς μια επόμενη νομοθετική ρύθμιση που θα θωρακίσει ουσιαστικά την επιτροπή από παρεμβάσεις κάθε τύπου και θα διαφυλάξει τις αρχές της πολυφωνίας και της αμεροληψίας».
