«Χωριό μου όμορφο με τις ραχούλες και τις ρεματιές,/που ‘χεις πεύκα και πλατάνια κι ευωδιάζουν οι πλαγιές»… Πιθανότατα με αυτό το δημοτικό τραγουδάκι -εκτός κι αν προτιμούν κάτι από το καλτ συγκρότημα των Village People- οι εκδρομείς του Αυγούστου οδεύουν στα αγαπημένα τους χωριά, στους τόπους των παιδικών τους χρόνων, των ανέφελων καλοκαιριών. Tο χωριό είναι μονόδρομος για όσους έχουν εκεί πατρογονικά σπίτια, αφού τα βαλάντια δεν φτάνουν για κάτι πιο «εξωτικό» – το επιβεβαιώνει και η ΕΛΣΤΑΤ. Γίνεται αναγκαστικά ιδανικός προορισμός, όπως ακριβώς το έχει φωτογραφίσει ο Ελβετός Βόλφγκανγκ Μπερνάουερ στο βραβευμένο του λεύκωμα «Το ελληνικό χωριό μου» (εκδ. Πατάκη).
Τα παραδοσιακά καφενεία, τα παλιά παντοπωλεία, οι φούρνοι με τις νοστιμιές, οι φιλικές γιαγιάδες, οι μουστακαλήδες παππούδες είναι εκεί για να υποδεχτούν τους Αθηναίους, στα χωριά που ερημώνουν – ιδιαίτερα τα ορεινά. Τα σχολεία κλείνουν, τα σπίτια κλειδώνονται, περίθαλψη ανύπαρκτη… Οι νέοι φεύγουν αναζητώντας καλύτερες σπουδές και δουλειές, ευκαιρίες και προοπτικές στις πόλεις. Δυστυχώς είναι ελάχιστα τα μέτρα και τα κίνητρα από την πολιτεία για επιστροφή στην ύπαιθρο. Οι κοινωνίες δεν έχουν τα αντανακλαστικά για προσφορές σε σπίτια και εργασία σε τοπικές επιχειρήσεις που θα μπορούσαν να προσελκύσουν νεαρά ζευγάρια. Η οικονομική κρίση και η πανδημία του Covid ανάγκασαν κάποιους να επιστρέψουν στις πατρογονικές εστίες και να ασχοληθούν με αγροτική παραγωγή και κτηνοτροφία, ωστόσο δεν έγραψαν όλοι success story, καθώς ήρθαν αντιμέτωποι με γραφειοκρατία, έξοδα, κόπο, ανταγωνισμό στα προϊόντα.
Αναπόφευκτα τα χωριά φθίνουν. Ωστόσο η ιδέα του χωριού θα συνεχίσει να υπάρχει «ως ένα παγκόσμιο χωριό», αναφέρει ο Μαρκ Σβίτερ στον πρόλογο της έκδοσης, μέσα από αξίες, παραδόσεις, πολιτιστική κληρονομιά. Eνώ τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, το ψηφιακό σχολείο, οι ηλεκτρονικές πλατφόρμες και οι τεχνολογικές δυνατότητες θα μας ενώνουν με τα χωριά, όσο μακριά κι αν βρίσκονται.
