Το μεταναστευτικό δεν είναι εθνικό ζήτημα

Η διαχείριση των προσφυγικών και μεταναστευτικών ροών από τη Λιβύη φανερώνει ότι η κυβέρνηση επενδύει στον «εξωτερικό εχθρό», η ύπαρξη του οποίου ενώνει στο εσωτερικό και ταυτόχρονα προσφέρει συγκάλυψη σε λάθη και παραλείψεις της στην προσπάθεια διπλωματικής επανασύνδεσης με την αφρικανική χώρα, παραδοσιακής συμμάχου τις προηγούμενες δεκαετίες.

Εκτός από την ψήφιση, κατά παράβαση των διεθνών συμβάσεων για τα ανθρώπινα δικαιώματα, της ντροπιαστικής και ρατσιστικής τροπολογίας για αναστολή εξέτασης των αιτημάτων χορήγησης ασύλου σε πολίτες που φτάνουν στη χώρα μας από τη Βόρεια Αφρική, η κυβέρνηση –με τη βοήθεια των περισσότερων μέσων ενημέρωσης– επικοινωνεί στην κοινή γνώμη ότι τα όσα βιώνει η Κρήτη τις τελευταίες εβδομάδες είναι αποτέλεσμα της συμμαχίας της κυβέρνησης εθνικής ενότητας της Λιβύης με την κυβέρνηση Ερντογάν, η οποία έχει στόχο να περιορίσει τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα στη νοτιανατολική Μεσόγειο. Πρόκειται δηλαδή για το γνωστό επιχείρημα της «εργαλειοποίησης» του μεταναστευτικού από την πλευρά της Λιβύης, ακολουθώντας την τουρκική πρακτική στο ανατολικό Αιγαίο.

Το επιχείρημα είναι σαθρό καθώς οι μετακινήσεις πληθυσμού που επιφέρει η αστάθεια στη διχασμένη Λιβύη απασχολεί τις γειτονικές χώρες Μάλτα και Ιταλία, οι οποίες δεν έχουν διαφορές με τη Λιβύη για τις θαλάσσιες ζώνες (υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ). Η κυβέρνηση όμως, ακόμα μια φορά, σκοπίμως ανάγει το μεταναστευτικό σε εθνικό ζήτημα, διαπλέκοντάς το με το θέμα του καθορισμού θαλασσίων ζωνών το οποίο συνιστά διαχρονικά διακρατική διαφορά με την Τουρκία και πλέον με τη Λιβύη, όπως αποδεικνύει η χθεσινή γνωστοποίηση της ρηματικής διακοίνωσης της κυβέρνησης εθνικής ενότητας της Λιβύης στον ΟΗΕ, με την οποία ισχυρίζεται ότι η Ελλάδα παραβιάζει τα κυριαρχικά της δικαιώματα με την αδειοδότηση ερευνών για υδρογονάνθρακες σε θαλάσσιες περιοχές νότια της Κρήτης από την αμερικανική Chevron.

Η ταύτιση του μεταναστευτικού με τα ζητήματα εθνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων είναι παραπλανητική. Χρησιμοποιείται από την κυβέρνηση για να καλύψει τις αστοχίες και τις αδυναμίες της για την απώλεια των διπλωματικών διαύλων επικοινωνίας αρχικά με την Τρίπολη και στη συνέχεια με τη Βεγγάζη. Η Αθήνα, καθυστερημένα και εναγωνίως, προσπαθεί να αποκτήσει διπλωματικές επαφές και με τις δύο πλευρές της Λιβύης με σκοπό την αποτροπή της εφαρμογής του τουρκολιβυκού μνημονίου. Η διένεξη με τη Λιβύη καταδεικνύει ότι η οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών είναι υπόθεση όλων των κρατών που γειτνιάζουν στα νερά της Μεσογείου.

Η διευθέτησή της πρέπει να γίνει στη βάση των αρχών του διεθνούς δικαίου. Η Ελλάδα το επικαλείται, αλλά οι κινήσεις της κυβέρνησης δείχνουν ότι προτεραιότητα έχει η ισχύς έναντι του διεθνούς δικαίου. Γι’ αυτό, άλλωστε, επιλέχθηκε η πολιτική επίδειξης πυγμής προς τη Λιβύη με την αποστολή πολεμικών πλοίων ανοιχτά της χώρας, παρότι η παρουσία των πλοίων του Πολεμικού Ναυτικού πρακτικά δεν μπορεί να εμποδίσει τις μεταναστευτικές και προσφυγικές ροές. Η συμπόρευση της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής με τις αρχές του διεθνούς δικαίου είναι το ισχυρότερο όπλο της ελληνικής διπλωματίας. Τα εθνικά νταηλίκια και η δημιουργία νέων εχθρών βλάπτουν τα ελληνικά συμφέροντα, παρότι προσφέρονται για εσωτερική κατανάλωση.