Μας ενδιαφέρει άμεσα η Κύπρος, αλλά ως αριστερούς ευρωπαϊστές μας ενδιαφέρει και το μέλλον μιας στρατηγικά αυτόνομης Ε.Ε. Γι’ αυτό και προτείνω μια Ευρώπη από τη Γριλανδία ώς την Κύπρο, καθώς αμφότερες οι περιοχές αυτές της Ευρώπης απειλούνται.
Λυπάμαι που κάποιοι στην Αριστερά δεν τολμούν να προτείνουν ένα πανευρωπαϊκό σύστημα ασφάλειας με τη συμμετοχή και της Ρωσίας, ως στρατηγική βέβαια, όχι συγκυριακή επιλογή, καθώς ο πόλεμος της Ουκρανίας κάποια στιγμή θα τελειώσει, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο.
Επισημαίνω ότι ο αγώνας των κομμουνιστών και της Αριστεράς πανευρωπαϊκά για την ύφεση και τον αφοπλισμό ήταν αγώνας και για την άρση της ψυχροπολεμικής διαίρεσης της Ευρώπης. Πρώτο μεγάλο επίτευγμα ύστερα από πρόταση της Σοβιετικής Ενωσης, η Διάσκεψη για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη, γνωστή και ως «Ελσίνκι» ή ΔΑΣΕ, με την καθοριστική συμβολή της «Οστπολιτίκ» του σοσιαλδημοκράτη Βίλι Μπραντ.
Με τη μετεξέλιξη της ΔΑΣΕ σε ΟΑΣΕ (Οργανισμός για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη), προέκυψε και ο στόχος ενός πανευρωπαϊκού συστήματος ασφάλειας, που στα χρόνια του Γκορμπατσόφ απέκτησε πλουσιότερο περιεχόμενο, υπό τον όρο «κοινό ευρωπαϊκό σπίτι». Η διάδοχος της ΕΣΣΔ, νομικά, όχι πολιτικοϊδεολογικά, Ρωσική Ομοσπονδία, συνέχισε να στηρίζει την ιδέα ενός πανευρωπαϊκού συστήματος ασφάλειας. Μάλιστα, το ΥΠΕΞ της Ρωσίας είχε κάνει διεθνές συνέδριο στη Μόσχα το 1995, για τα είκοσι χρόνια του «Ελσίνκι».
Αρα, ο όρος «Ευρώπη από τον Ατλαντικό ώς τα Ουράλια» πολιτικά δεν υφίσταται. Υφίσταται όμως ο όρος «Ευρώπη από τον Ατλαντικό ώς το Βλαδιβοστόκ», στη δεν σημερινή συγκυρία του επιθετικού τραμπισμού, πολιτικό νόημα έχει και η πρότασή μου στην αρχή του άρθρου, «Ευρώπη από τη Γριλανδία ώς την Κύπρο», για να είναι κοντά και στην Παλαιστίνη!
Στην Ελλάδα, το ΚΚΕ υπήρξε θερμός υποστηρικτής της ΔΑΣΕ, ο δε τότε γ.γ. του κόμματος, Γρηγόρης Φαράκος, το 1991 είχε προτείνει ένα «Βαλκανικό Ελσίνκι» ως απάντηση στη γιουγκοσλαβική κρίση, θέση που συμμεριζόταν και ο Ανδρέας Παπανδρέου.
Με την ευκαιρία, ενημερώνω ότι «Ευρώπη από τον Ατλαντικό ώς τα Ουράλια» ήταν για το ευρωπαϊκό αντιπυρηνικό κίνημα μια αποπυρηνικοποιημένη Ευρώπη, διότι οι πύραυλοι μέσου βεληνεκούς, SS-20 οι σοβιετικοί, Πέρσινγκ και Κρουζ οι αμερικανικοί, ήταν εγκατεστημένοι ή επρόκειτο να εγκατασταθούν σε πολλές χώρες εκατέρωθεν της γραμμής διαίρεσης της ηπείρου μας, όπως και στο στενά οριζόμενο ευρωπαϊκό τμήμα της ΕΣΣΔ. Ποτέ όμως δεν υπαινιχθήκαμε ότι η Ευρώπη δεν είναι το πέραν των Ουραλίων τμήμα της ΕΣΣΔ, σήμερα της Ρωσίας.
Κλείνοντας, προτείνω τούτη η εφημερίδα να τιμήσει τα 50 χρόνια από τη Διάσκεψη του Ελσίνκι, την 1η Αυγούστου 2025.
*Υπεύθυνος του Γραφείου Ειρήνης του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ.
