Ακόμα μεγαλύτερη ελαστικότητα στην απασχόληση φέρνουν προωθούμενες διατάξεις του υπουργείου Εργασίας με όχημα την «απλοποίηση εργατικής νομοθεσίας, ενίσχυση εργαζομένων και υγείας και ασφάλειας στην εργασία», όπως είναι ο τίτλος του επικείμενου νομοσχεδίου, το οποίο θα παρουσιαστεί τη Δευτέρα από τη Νίκη Κεραμέως στο υπουργικό συμβούλιο.
Πιστή στο «ξήλωμα» εργασιακών δικαιωμάτων και στην ικανοποίηση εργοδοτικών επιδιώξεων για σκληρά εργαζόμενους ακόμα περισσότερο «λάστιχο», η κυβέρνηση αποπειράται να θεσπίσει τη δυνατότητα 13ωρης εργασίας στον ίδιο εργοδότη, η οποία σήμερα αποτελεί το όριο για τη δουλειά σε δύο εργοδότες με συνδυασμό πλήρους και μερικής απασχόλησης. Η οπισθοδρομική ρύθμιση ενδέχεται να ζημιώσει τους εργαζόμενους αν δεν αλλάξουν οι προσαυξήσεις των αμοιβών, καθώς βάσει της ισχύουσας νομοθεσίας η μία επιπλέον του οκταώρου ώρα υπερεργασίας και οι τρεις υπερωρίας πληρώνονται συν 20% και 40%, αντίστοιχα, ενώ οι παράνομες υπερωρίες με 60%. Το πλαφόν των 150 ωρών ετησίως αναμένεται να διατηρηθεί.
Σύμφωνα με πληροφορίες, εξετάζεται τροποποίηση και του συστήματος διευθέτησης του χρόνου εργασίας, το οποίο ήδη επιτρέπει την κατανομή του εβδομαδιαίου 40ώρου σε τετραήμερη βάση με 10 ώρες δουλειάς σε μία μέρα και λιγότερες σε άλλες. Το υφιστάμενο πλαίσιο, έργο του νόμου Χατζηδάκη (4808/2021), με περίοδο αναφοράς έξι μηνών, «δυσκολεύει» εργοδότες που θέλουν άμεσες λύσεις για τα διαστήματα με περισσότερο όγκο δουλειάς. Ο νόμος Γεωργιάδη (Ν.5053/2023) κατήργησε την υποχρέωση συμφωνίας του σωματείου ή αίτησης του ίδιου του εργαζόμενου, επιδεινώνοντας το μέτρο, η υλοποίηση του οποίου ωστόσο ακόμη προσκρούει στις αντιστάσεις συνδικάτων.
Τα παραπάνω επίμαχα σημεία αναμένεται να προκαλέσουν σφοδρές αντιδράσεις στο συνδικαλιστικό κίνημα μιας χώρας με τις περισσότερες ώρες εργασίας στην Ευρώπη, σε αντίθεση με άλλα ευρωπαϊκά κράτη που δοκίμασαν το τετραήμερο χωρίς μείωση των αμοιβών. Για παράδειγμα, πιλοτικά προγράμματα ευρείας κλίμακας έχουν εφαρμόσει η Μεγάλη Βρετανία και η Ισλανδία τα τελευταία χρόνια, με στόχο την καταπολέμηση της επαγγελματικής εξουθένωσης και παράλληλα την ενίσχυση της παραγωγικότητας. H Πορτογαλία χρηματοδότησε πιλοτικό πρόγραμμα τετραήμερης εργασίας σε δεκάδες ιδιωτικές επιχειρήσεις, 27 από τις οποίες το θέτουν σε εφαρμογή αυτή την περίοδο.
Καμία από τις διατάξεις δεν έγινε γνωστή στη χθεσινή συνάντηση της κ. Κεραμέως με το προεδρείο της ΓΣΕΕ στο πλαίσιο της έναρξης διαλόγου με τους κοινωνικούς εταίρους για το νομοσχέδιο. Εκπρόσωποι της Συνομοσπονδίας απάντησαν στην υπουργό ότι δεν μπορεί να υπάρξει οποιαδήποτε δέσμευση για συμμετοχή σε διαβούλευση, αν πρώτα δεν λάβουν γνώση του περιεχομένου, σημειώνοντας ότι ο κρίσιμος διάλογος που αφορά στον κόσμο της μισθωτής εργασίας σε μια περίοδο απομείωσης των εισοδημάτων, καλπάζουσας ακρίβειας και επιδείνωσης των εργασιακών συνθηκών, είναι αυτός για την αποκατάσταση των Eλεύθερων Συλλογικών Διαπραγματεύσεων.
Απουσίαζαν οι… διατάξεις
«Η υπουργός έκανε μια γενική αναφορά στο πνεύμα του νομοσχεδίου (κύρωση διεθνών συνθηκών, υγεία και ασφάλεια στην εργασία, απλοποίηση διαδικασιών κ.λπ.)», ανέφερε το τριτοβάθμιο όργανο σε ανακοίνωσή του, τονίζοντας επίσης τα εξής: «Πέραν των συζητήσεων των τεχνικών κλιμακίων Υπουργείου – ΓΣΕΕ – Εργοδοτικών Οργανώσεων, που αφορούν στην υποχρέωση που απορρέει από την πρόσφατα κυρωθείσα ευρωπαϊκή οδηγία για τους κατώτερους μισθούς, ουσιαστικό και καταλυτικό ρόλο οφείλει η πολιτεία να αναγνωρίσει στη διαπραγμάτευση μεταξύ ΓΣΕΕ και Εργοδοτικών Οργανώσεων σχετικά με την αποκατάσταση του Συλλογικού Εργατικού Δικαίου».
Γι’ αυτό τον λόγο η ΓΣΕΕ ζήτησε να μην υπάρχουν «διατάξεις που μπορούν και πρέπει να είναι αποτέλεσμα κοινωνικού διαλόγου – διαπραγμάτευσης (ΣΣΕ, χρόνος εργασίας κ.ά.). Είναι πανίσχυρο το αίτημα του κόσμου της μισθωτής εργασίας για μια μεγάλη κοινωνική συμφωνία με επίκεντρο την επαναφορά των Ελεύθερων Συλλογικών Διαπραγματεύσεων με καθολικότητα και επεκτασιμότητα των συμβάσεων, με ισχύ της αρχής της συρροής και της μετενέργειας, όπως ίσχυε πριν την επιβολή των μνημονιακών νόμων».
Χθες έγινε επίσης συνάντηση με τον ΣΕΒ και τις επόμενες μέρες θα ακολουθήσουν η Ελληνική Συνομοσπονδία Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας, η Γενική Συνομοσπονδία Επαγγελματιών Βιοτεχνών Εμπόρων Ελλάδας, ο Σύνδεσμος Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων και ο Σύνδεσμος Βιομηχανιών Ελλάδος.
Στα θετικά του νομοσχεδίου η μείωση της γραφειοκρατίας για τις επιχειρήσεις με απλοποίηση των προσλήψεων (και μέσω κινητού τηλεφώνου) και του πίνακα προσωπικού, με την κατάργηση εντύπων, όπως τα βιβλία των αδειών, και δημιουργίας ψηφιακού φακέλου εργαζομένου.
Από την πλευρά του, το υπουργείο με ανακοίνωσή του υποστηρίζει αορίστως ότι στοχεύει σε βελτιωτικές κοινωνικοασφαλιστικές διατάξεις, εκσυγχρονισμό εργατικών διατάξεων, περαιτέρω θωράκιση των δικαιωμάτων των εργαζομένων, ενίσχυση της υγείας και ασφάλειας στην εργασία, εναρμόνιση με τις διεθνείς συμβάσεις της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ILO) για την εργασία. Τέλος, προβλέπεται η «ενίσχυση» της Επιθεώρησης Εργασίας με βελτιώσεις, οι οποίες αφορούν την αποτελεσματικότερη λειτουργία της Αρχής ως προς τους ελέγχους.
