Η νέα δουλειά του Μιχαήλ Μαρμαρινού «ζ – η – θ, ο Ξένος. Μια επιστροφή στις πηγές: Επίσκεψη σε τρεις ραψωδίες της Οδύσσειας» σήμερα Παρασκευή και αύριο Σάββατο στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου είναι αναμφίβολα ένα πολυαναμενόμενο γεγονός του επετειακού Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου. Εχουμε ήδη αναφερθεί στην παράσταση του Μαρμαρινού, που πραγματοποιείται σε παραγωγή του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος και του Θεατρικού Οργανισμού Κύπρου και στόχο έχει να θυμίσει τις ομηρικές διαπιστώσεις και αφηγήσεις για την έννοια του ξένου ελπίζοντας σε μία επανενεργοποίηση του σώματος και του πνεύματος. Να επισημάνουμε μόνον πως η παράσταση με πρωταγωνιστή τον Χάρη Φραγκούλη (ως «Ξένο») πάει στην Επίδαυρο ακριβώς το διήμερο μετά α) τις ανακοινώσεις του πρωθυπουργού Κ. Μητσοτάκη για την αναστολή εξέτασης αιτήσεων ασύλου, αρχικά για τρεις μήνες, για όσους μετανάστες καταφτάνουν στην Ελλάδα από τη Βόρεια Αφρική με πλωτά μέσα, αλλά και τη δημιουργία μόνιμης κλειστής δομής στην Κρήτη και β) του ρατσιστικού παραληρήματος στα κανάλια του νέου υπουργού Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνου Πλεύρη. Η σύμπτωση, σαφής.
Δεν είναι όμως μόνον η παράσταση στο Αρχαίο Θέατρο που «ερεθίζει» τον συνειρμό. Είναι και αυτή που, ενταγμένη στον φεστιβαλικό κύκλο «Contemporary Ancients», αποκαλύπτει ανάλογο στόχο: «Πώς θα μπορούσε άραγε να ηχήσει μουσική από τη σκέψη του πρόσφυγα, τη σκέψη του αιχμάλωτου, τη σκέψη του ανθρώπου σαν κατάντησε κι αυτός πραμάτεια, όπως γράφει ο Σεφέρης στον “Τελευταίο σταθμό”· από τον θρήνο της Εκάβης που πάει να γίνει σκλάβα μετά την άλωση της Τροίας στις “Τρωάδες” του Ευριπίδη· από τον πόνο των ανθρώπων που έχουν βιώσει τη σκλαβιά σε όλη τους τη ζωή;», διαβάζουμε για τις «Ιαχές». Και να τι είναι:
● ΙΑΧΕΣ: «Αντηχήσεις» από «τη σκέψη του ανθρώπου που κατάντησε κι αυτός πραμάτεια» όπως γράφει ο Σεφέρης στον «Τελευταίο σταθμό». Από τους θρήνους αυτών που παίρνουν τον δρόμο της σκλαβιάς όπως τους αποτυπώνει ο Ευριπίδης στην «Εκάβη» και τις «Τρωάδες». Και από το αρχαίο δράμα μέχρι στίχους από τη δημοτική, τη νεότερη ελληνική και παγκόσμια ποίηση. Ολα αυτά συνυφαίνει το πρωτότυπο μουσικό έργο «Ιαχές» που παρουσιάζεται απόψε Παρασκευή και αύριο στο μικρό θέατρο της Αρχαίας Επιδαύρου, με την υπογραφή, του γνωστού συνθέτη και μουσικού Αλέξανδρου-Δράκου Κτιστάκη και του κορυφαίου ηθοποιού Χρήστου Στέργιογλου που εδώ κάνει και τη σκηνοθεσία -ενώ επιπλέον ερμηνεύει επί σκηνής με τον λυρικό τραγουδιστή Γιώργο Ιατρού- και του σκηνοθετικού διδύμου (γνωστού κυρίως από τις κινηματογραφικές του δουλειές) των Ταξιάρχη Δεληγιάννη και Βασίλη Τσιουβάρα που έχουν κάνει τη δραματουργική επεξεργασία. Ο ξεριζωμός ως πανανθρώπινο νήμα που όσο μας συνδέει στον χρόνο άλλο τόσο μας διαχωρίζει σε νικητές και ηττημένους, πλούσιους και φτωχούς, ίσως τυχερούς και άτυχους…
Κατά τα άλλα, το καλλιτεχνικό πρόγραμμα του Φεστιβάλ Αθηνών-Επιδαύρου προσφέρει ακόμη σπουδαίες επιλογές για τις επόμενες ημέρες. Και πρώτα-πρώτα…
● ΜΙΚΗΣ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ: Με «Το Αξιον Εστί», την αξεπέραστη ποιητική σύνθεση που έγινε μια μεγαλοπρεπή μουσική δημιουργία θα τιμήσει το φεστιβάλ, την ερχόμενη Κυριακή (13/7), στο Ηρώδειο, τα 100 χρόνια από τη γέννηση του συνθέτη τη χρονιά που έχει ανακηρυχτεί Ετος Μίκη Θεοδωράκη από το ΥΠΠΟ. Ο Γιώργος Νταλάρας είναι ο λαϊκός τραγουδιστής, ο Δημήτρης Πλατανιάς ερμηνεύει τα μέρη του ψάλτη ενώ τα ενορατικά αναγνώσματα των «Παθών» απαγγέλει ο Δημήτρης Καταλειφός. Μαζί τους η Χορωδία του Δήμου Αθηναίων, η Χορωδία της ΕΡΤ και η Κρατική Ορχήστρα Αθηνών, υπό τη μουσική διεύθυνση του Μύρωνα Μιχαηλίδη. Η συναυλία ανοίγει με το Συμφωνικό κοντσέρτο για πιάνο του Μανώλη Καλομοίρη, με σολίστ τον Τίτο Γουβέλη.
Παρεμπιπτόντως κι επειδή μια βραδιά για τον Μίκη ποτέ δεν είναι αρκετή, στις 16 Αυγούστου στο μικρό θέατρο της αρχαίας Επιδαύρου η εμβληματική ερμηνεύτρια των τραγουδιών του, Μαρία Φαραντούρη και ο τενόρος Τάσης Χριστογιαννόπουλος θα παρουσιάσουν σε μια «Νύχτα Μαγικιά» ένα ρεπερτόριο βαθύ λυρισμού σε στίχους μεγάλων ποιητών και στιχουργών ανάμεσά τους των Τάσου Λειβαδίτη («Λυρικά», 1976), Κώστα Καρτελιά («Οδύσσεια», 2006), Διονύση Καρατζά («Η Βεατρίκη στην Οδό Μηδέν», 1994).
● ΟΡΧΗΣΤΡΑ ΔΩΜΑΤΙΟΥ ΜAΛΕΡ – ΓΙΟΥΤΖΑ ΓΟΥΑΝΓΚ: Στο Ηρώδειο την ερχόμενη Τρίτη (15/7) επιστρέφει η σπουδαία Κινέζα πιανίστρια Γιούτζα Γουάνγκ σε διττό ρόλο αρχιμουσικού και σολίστ. Θα διευθύνει από το πιάνο της μία από τις δυναμικότερες ορχήστρες της Ευρώπης, την Ορχήστρα Δωματίου Μάλερ, σε έργα Μπετόβεν, Σοπέν, Στραβίνσκι, Τσαϊκόφσκι (15/7). Ας υπογραμμίσουμε στην ατζέντα μας και το ραντεβού στο Ηρώδειο την ερχόμενη Πέμπτη (17/7) με μια βραδιά τζαζ μυσταγωγίας με τον θρυλικό κοντραμπασίστα και συνθέτη Ντέιβ Χόλαντ, τον σαξοφωνίστα συνεργάτη του, Κρις Πότερ, και το νέο τους κουαρτέτο Kismet.
● ΒΙΒΛΙΑ ΕΠΙ ΣΚΗΝΗΣ: Τρεις παραστάσεις βασισμένες σε βιβλία έρχονται από την ερχόμενη Κυριακή (13/7) στην Πειραιώς 260. Η νέα καλλιτεχνική διευθύντρια του Διεθνούς Θεάτρου του Αμστερνταμ, Ελίνε Αρμπο, μάς συστήνεται με το αυτοβιογραφικό βιβλίο της Γαλλίδας νομπελίστα Ανί Ερνό «Τα Χρόνια» (13, 14/7) που αφηγείται τη διαδρομή πολιτικοποίησης μιας γυναίκας μεσοαστικής ανατροφής που μεγαλώνει στον απόηχο του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.
Οι Daria Deflorian και Francesca Marciano υπογράφουν τη θεατρική μεταφορά «Η χορτοφάγος, Σκηνές από το μυθιστόρημα της Χαν Γκανγκ» της -επίσης βραβευμένης με Νόμπελ λογοτεχνίας- Νοτιοκορεάτισσας Χαν Γκανγκ για την αθέατη βία που κρύβουν οι οικογενειακές σχέσεις αντανακλώντας το κοινωνικό τους πλαίσιο (13-15/7).
Το αυτοβιογραφικό βιβλίο της Κίττυς Αρσένη «Μπουμπουλίνας 18» μεταφέρει στη σκηνή στην ομώνυμη παράσταση η σκηνοθέτρια Σοφία Καραγιάννη, με πρωταγωνίστρια την ανιψιά τής συγγραφέα, ηθοποιό Αμαλία Αρσένη, η οποία ζωντανεύει τη συγκλονιστική μαρτυρία της θείας της για τα βασανιστήρια που υπέστη την περίοδο της Χούντας (13-16/7).
● CONTEMPORARY ANCIENTS (από πέρυσι): Δύο θεατρικούς μονολόγους που γράφτηκαν ειδικά για το φεστιβάλ και παίχτηκαν πέρσι στη Μικρή Επίδαυρο θα έχει την ευκαιρία να δει το αθηναϊκό κοινό από την ερχόμενη Κυριακή έως τις 16 Ιουλίου, στην Πειραιώς 260.
Πρόκειται για το, εμπνευσμένο από την «Ιφιγένεια εν Αυλίδι» του Ευριπίδη, «Ιφιγένεια / Βορά» της Βίβιαν Στεργίου σε σκηνοθεσία Αικατερίνης Παπαγεωργίου, με την Ελίζα Σκολίδη. Και για το «Εγώ, μια δούλα» του Βαγγέλη Χατζηγιαννίδη, σε σκηνοθεσία Νίκου Χατζόπουλου, όπου μία εξαιρετική Φιλαρέτη Κομνηνού συνομιλεί με την Εκάβη του Ευριπίδη.
