«Το παρελθόν χτυπά την πόρτα» έχει τίτλο το μυθιστόρημα της συγγραφέα και δημοσιογράφου Αννας Ι. Στεργίου που κυκλοφορεί στις 21 Ιουλίου, από τις εκδόσεις «Κομνηνός». Κεντρικός ήρωας ο Μηνάς Σταύρου, «διαπρεπής πνευμονολόγος, γεννημένος σ’ ένα απομακρυσμένο χωριό της Ηπείρου, ο οποίος μένει στη Γαλλία. Εκεί ο Σταύρου έχει ένα περίεργο τροχαίο ατύχημα και πέφτει σε κώμα. Οι γυναίκες, που έχει δίπλα του, θ’ αφηγηθούν και θα ερμηνεύσουν τον δικό τους Μηνά, όσο βρίσκεται στο μεταίχμιο ζωής και θανάτου και θα ξετυλίξουν τις δικές τους αλήθειες. Το μυθιστόρημα παρακολουθεί την ιστορία μίας ελληνικής οικογένειας, επί τέσσερις γενεές, η οποία προκειμένου να μην οδηγηθεί στο περιθώριο, κρύβει τα μυστικά της. Ενας ιστός στήνεται από τον «χορό» των γυναικών, που περιτριγυρίζουν τον Μηνά προκειμένου να μη χάσει η οικογένεια το «καλό όνομα» απέναντι στον μικρόκοσμο της ελληνικής κοινωνίας. Η προσωπικότητά του Μηνά διασταυρώνεται με την ιστορία της Ελλάδας και του απόδημου ελληνισμού, την ταλαιπωρία των Ελλήνων ανθρακωρύχων, τα κυκλώματα στον χώρο της υγείας, τις ελπίδες, τα πάθη και τις ίντριγκες των γυναικών.
Παίρνουμε μία «γεύση» από το καινούργιο της μυθιστόρημα «Το παρελθόν χτυπά την πόρτα», προδημοσιεύοντας ένα απόσπασμα.
Ο Μηνάς απ’ όταν χώρισε στα πενήντα πέντε του χρόνια έμεινε μόνος. Νοίκιασε ένα τριάρι με σκοπό να μπορεί να μένει κι η Νικόλ (η κόρη του) όποτε θέλει –πράγμα που δεν συνέβη– αλλά και για να γνωρίσει καλύτερα τη Λίζα, η οποία ήταν στην τελική ευθεία για την απόκτηση του διδακτορικού τίτλου. Αυτός την είχε ενθαρρύνει εξάλλου να ολοκληρώσει τις σπουδές της, ενώ η ίδια τα είχε παρατήσει.
Μετά την Πρωτομαγιά η Λίζα με τον Μηνά λογάριαζαν να εγκατασταθούν στο νέο τους διαμέρισμα, κοντά στο ιατρείο του. Οι πρώτες κούτες είχαν ήδη φτάσει. Παρόλο που της άρεσε ως άνθρωπος ο Μηνάς, η οικογενειακή ζωή δεν της ταίριαζε κι έπρεπε να δώσει πολλές απαντήσεις για το παρελθόν της. Ο καθρέφτης της όμως είχε αρχίσει να της δείχνει τις πρώτες ρυτίδες και η αναπάντεχη εγκυμοσύνη της άλλαξαν τα σχέδια. Είχε κάνει δυο αμβλώσεις κατά το παρελθόν, τρεις προσπάθειες για εξωσωματική γονιμοποίηση κι ο πρώην σύντροφός της, ο Τιερί, ένας τυχάρπαστος τύπος κυκλοφορούσε πλέον με μια νεαρή Ρωσίδα.
Η Λίζα Μαραγκούδη με τα έντονα σκούρα πράσινα μάτια, που ήταν καλά κρυμμένα πίσω από γυαλιά, έφυγε από το σαλόνι των επισκεπτών και πήγε στις τουαλέτες του νοσοκομείου για να ξεπλύνει το πρόσωπό της. Εβγαλε τη μάσκα της για τον κορονοϊό κι απολύμανε τα χέρια της. Κοιτάχτηκε στον καθρέφτη κι έριξε νερό στα μάτια της. Καθάρισε τα θολωμένα γυαλιά και πλέον ξαναφόρεσε τη μάσκα της καλής συντρόφου. Οχι, δεν είχε καμία διάθεση να εμπλακεί σ’ όλο αυτό που συνέβαινε στον Μηνά κι απευχόταν μια τέτοια εξέλιξη. Της άρεσε, ήταν τσιμπημένη μαζί του, ενδιαφερόταν γι’ αυτόν αλλά αν ο Μηνάς δεν συνερχόταν, δεν είχε διάθεση να κάνει την καλή νοσοκόμα σ’ όλη την υπόλοιπη ζωή της.
Τι περίεργη τροπή πήραν τα πράγματα; Πριν λίγες μέρες χαιρόταν με το δαχτυλίδι που της έδωσε ο Μηνάς και τώρα αναρωτιόταν αν θα έμενε ανάπηρος και θα περνούσε όλη της τη ζωή να τον νταντεύει. Από τη μια στενοχωριόταν αλλά από την άλλη σκεφτόταν και τον εαυτό της και το μωρό στην κοιλιά της. Ναι, είχε συναισθήματα για τον Μηνά αλλά δεν φανταζόταν τον εαυτό της δίπλα σ’ έναν άντρα, που κινδύνευε να μείνει φυτό.
Ο Μηνάς ήταν κλειστός και ίσως περίεργος άνθρωπος. Πότε τρυφερός και στοργικός, πότε απόμακρος και μοιραίος. Μετά τα δυο πρώτα χρόνια άρχισε να της μιλά για εκείνο το παιδί, που είχε όνειρο να γίνει γιατρός. Της είπε για την απόσταση, που τον χώριζε από τους γονείς του, τον Νικόλα και τη Σοφία. Κι ένα βράδυ, που είχε πιει αρκετά, της μίλησε για τον χαμό του αδελφού του, του Κωστάκη και τις οδυνηρές συνέπειες, που είχε στην οικογένειά του.
Η Λίζα κοίταξε γύρω της. Οι περισσότεροι άντρες, που είχε γνωρίσει μέχρι σήμερα, κοίταζαν πρώτα τον εαυτό τους και μετά τη γυναίκα, την οποία είχαν δίπλα της. Ο Μηνάς ξεχώριζε. Αν και τον πλησίασε έχοντας κατά νου κυρίως το πορτοφόλι του, όταν τον γνώρισε, άλλαξε γνώμη. Μακάρι να τον είχε γνωρίσει νωρίτερα, προτού πάρει ολέθριες αποφάσεις για τη ζωή της.
Υπήρχε άραγε πιθανότητα ν’ ανακάμψει ο οργανισμός του; Θυμήθηκε την προφητεία της μάντισσας, της Ζώρας, για τον Μηνά. Της την είχε ξεφουρνίσει κάποτε η θεία του, η Βαλάντω, που την είχε περί πολλού: Μεγάλος και τρανός θα γίνεις και θα μιλούν όλοι για σένα. Τρεις φορές θα πεθάνεις, τρεις φορές θ’ αναστηθείς. Με τρεις γυναίκες θ’ αγαπηθείς και τρία παιδιά θα κάνεις».
Ο Μηνάς το έβρισκε πολύ αστείο, που η θεία του με τη Λίζα ασχολούνταν με την προφητεία μίας Ρομά, που προσπαθούσε απλώς να βγάλει ένα μεροκάματο. Η αλήθεια ήταν όμως πως τον κοίταξε πολύ περίεργα, όταν είδε τη γραμμή της ζωής του. Του είπε πως κοβόταν στη μέση σε κάποιο σημείο λίγο μετά τα πενήντα του χρόνια αλλά κατά περίεργο τρόπο ξαφνικά συνέχιζε. Δεν της είχε ξανασυμβεί κάτι τέτοιο. Μα, η Λίζα το είχε ανάγκη από κάπου να πιαστεί, ακόμη κι αν αυτό ήταν η προφητεία μιας αγύρτισσας.
– Λες να καταφέρετε να κάνετε δίδυμα; Νέα γυναίκα είσαι κι εμείς έχουμε ιστορικό διδύμων στην οικογένεια. Η Ζώρα είχε προβλέψει πως ο Μηνάς θα κάνει τρία παιδιά, είχε ρωτήσει η Βαλάντω τη Λίζα, αφήνοντάς την ν’ αναρωτιέται πόσο χαζή είναι η θεία του.
Η θεία του Μηνά δεν φημιζόταν για τη διακριτικότητά της. Η Λίζα το είπε στον Μηνά.
–Καλά, εσύ πήγες Πανεπιστήμιο, έκανες μεταπτυχιακό, θα γίνεις διδάκτορας κι ακούς τη θεία μου, που καλά να ’ναι, αλλά με το ζόρι έβγαλε το δημοτικό; Είναι δυνατόν να πιστεύεις αυτές τις σαχλαμάρες; έλεγε ο Μηνάς στη Λίζα.
Οι σχέσεις του με την εκκλησία ήταν καθαρά τυπικές και με τη μεταφυσική ανύπαρκτες. Επέμεινε πως η επιστήμη έχει τις απαντήσεις για όλα. Γι’ αυτό και η κόρη του παραξενεύτηκε πως βρήκε το κομποσκοίνι μέσα στο αυτοκίνητο.
–Δηλαδή, εσύ δεν έχεις αμφιβολίες για τη ζωή μετά; Υπάρχουν γιατροί που πιστεύουν στον Θεό. Οι αρχαίοι Ελληνες φιλόσοφοι μιλούσαν για την ψυχή, έλεγε η Λίζα.
–Η ζωή είναι μπροστά μας, έλεγε ο Μηνάς. «Ομορφη, άσχημη, απρόβλεπτη αλλά όποια και να ’ναι, κι όση μου μένει, θέλω να τη ζήσω μαζί σου Μόνα Λίζα…», της έλεγε και την έπαιρνε στη ζεστή αγκαλιά του.
i] Αυτό είναι το τρίτο μυθιστόρημα της Στεργίου (έχουν προηγηθεί τα «Τα μάτια του φόβου» το 2004 και «Η κυρά του Δράκου» το 2022 που και τα δύο κυκλοφορούν από τις εκδόσεις «Κομνηνός), η οποία έχει καταθέσει ακόμα μία βιογραφία («Τάσος Χαλκιάς: το φύσημα του θεού», 2014, εκδόσεις Μιχάλη Σιδέρη), μία πολιτική ανάλυση («Ο δίδυμος καπιταλισμός», 2023), και δύο παιδικά («Οι Ατρόμητοι της Μαργαριτοχώρας: Η κλοπή των λαγηνιών από το αρχαιολογικό μουσείο της Αθήνας» και «Οι Ατρόμητοι της Μαργαριτοχώρας: Το κυνήγι των λαθρέμπορων ζώων στην Κένυα» , 2022, εκδόσεις Κομνηνός)
