Λύση στο πρόβλημα που η ίδια δημιούργησε «προσφέρει» η κυβέρνηση για τους οικισμούς με πληθυσμό κάτω των 2.000 κατοίκων. Με νομοθετική ρύθμιση που κατατέθηκε χθες το βράδυ στη Βουλή, επαναφέρει τη δυνατότητα δόμησης σε εκτάσεις εντός σχεδίου σε 12.800 οικισμούς ανά την ελληνική επικράτεια.
Η απειλή βαρύτατου οικονομικού πλήγματος είχε προκληθεί με το Προεδρικό Διάταγμα (Π.Δ.) 194/2025 που δημοσιοποιήθηκε αιφνιδιαστικά τη Μεγάλη Παρασκευή. Το αποτέλεσμα ήταν χιλιάδες μικροϊδιοκτήτες να κοιμηθούν με οικόπεδα και να ξυπνήσουν με… χωράφια, καθώς το Π.Δ. ανέτρεπε όσα ίσχυαν επί δεκαετίες σχετικά με το ποια οικόπεδα ήταν εκτός οικισμών και εκτός σχεδίου. Υπολογισμοί αρμόδιων δημοτικών υπηρεσιών ήθελαν να χάνει την οικοδομησιμότητά του έως και το 80% των εκτάσεων μικρών οικισμών. Υπενθυμίζεται, επιπλέον, ότι η ΚΕΔΕ είχε «παροτρύνει» προσφυγές δήμων κατά του Π.Δ. στο Συμβούλιο της Επικρατείας, σε συνεδρίασή της τον περασμένο Μάιο.
«Διπλή λύση»
Χθες, λοιπόν, η κυβέρνηση προανήγγειλε «διπλή λύση», με την οποία διασφαλίζεται η δόμηση περίπου στους 9 από τους 10 μικρούς οικισμούς, στα ισχύοντα όρια. Σύμφωνα με όσα εξήγησε ο υπουργός Περιβάλλοντος, Σταύρος Παπασταύρου, με τη νομοθετική ρύθμιση που παρουσιάστηκε σε χθεσινή σύσκεψη με τον πρωθυπουργό:
* Για τους οικισμούς με πληθυσμό έως 700 κατοίκους, διασφαλίζεται η δυνατότητα δόμησης μέχρι το σημερινό τους όριο, με το πολεοδομικό εργαλείο της Ζώνης Ανάπτυξης Οικισμού. Με το συγκεκριμένο εργαλείο δίνεται η δυνατότητα να διευρύνεται το όριο οικισμών κατόπιν ειδικής τεκμηρίωσης. Στις ζώνες αυτές, άρτια θα θεωρούνται τα οικόπεδα με ελάχιστο εμβαδόν αρτιότητας από 500 τ.μ. έως 2.000 τ.μ. και πρόσωπο ελάχιστου μήκους 10 μ. σε κοινόχρηστη οδό. Περαιτέρω λεπτομέρειες θα εξειδικεύονται με το Π.Δ. οριοθέτησης του οικισμού.
* Για τους οικισμούς με πληθυσμό 701-2.000 κατοίκους, θεσμοθετείται η Περιοχή Ειδικών Χρήσεων (ΠΕΧ), ένα νέο πολεοδομικό εργαλείο με το οποίο θα μπορεί να επιστρέφει η οικοδομησιμότητα έως το σημερινό όριο του οικισμού.
«Δημογραφική πρόκληση»
Σύμφωνα με τον κ. Παπασταύρου, η ρύθμιση «λαμβάνει υπόψη τις ανάγκες ενίσχυσης της υπαίθρου και τη μεγάλη δημογραφική πρόκληση». Πρόκειται για μια κυβερνητική ρελάνς, καθώς ήταν η αντιπολίτευση αυτή που κατηγορούσε την κυβέρνηση για μεθοδεύσεις που είχαν αποτέλεσμα την υποβάθμιση και την ερήμωση της υπαίθρου.
Το Π.Δ. 194/2025 είχε προκαλέσει σφοδρές αντιδράσεις, όχι μόνο γιατί απειλούσε με την απώλεια της αξίας ενός οικοπέδου που μπορεί να αποτελούσε το μοναδικό περιουσιακό «αποκούμπι» για ανθρώπους είτε της υπαίθρου είτε των αστικών κέντρων που ευελπιστούσαν να χτίσουν ένα σπίτι στη γη των προγόνων τους. Εντονη ήταν η υποψία ότι η κυβερνητική μεθόδευση υπέκρυπτε μια πολύ συγκεκριμένη σκοπιμότητα: την απαξίωση μικρών οικοπέδων με απώτερο στόχο να εξαγοραστούν από μεγαλύτερα συμφέροντα και να αξιοποιηθούν μετέπειτα με άλλους όρους.
