Δήλωση πίστης στο αφήγημα της Νέας Δημοκρατίας ότι η Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων (ΡΑΣ) έχει την πλήρη ευθύνη για την ασφάλεια των σιδηροδρόμων -και άρα η κυβέρνηση δεν μπορεί να κατηγορείται παρά μόνο για… πλημμέλημα- έδωσαν με τον τρόπο τους τα νέα μέλη της Ολομέλειάς της που πέρασαν χθες από την αρμόδια επιτροπή της Βουλής.
Στην πολύωρη συζήτηση, οι νέοι διοικούντες τη ΡΑΣ προσπάθησαν να απαντήσουν στις κατηγορίες για τα «ασυμβίβαστα» που σχετίζονται με ρόλους που άσκησαν στο παρελθόν ή θα συνεχίσουν να ασκούν παράλληλα με τα νέα τους καθήκοντα. Μέσα από τις ερωταπαντήσεις αναδείχτηκαν για ακόμα μια φορά οι λόγοι που έφεραν τον ελληνικό σιδηρόδρομο σε τέτοιο βαθμό απαξίωσης. Δυστυχώς, μάλιστα, η νέα πρόεδρος της Αρχής, Γεωργία Αϋφαντοπούλου, αρνήθηκε καν να προσδιορίσει πότε θα γίνουν ασφαλή τα τρένα στην Ελλάδα, λέγοντας πως δεν μπορεί «να διακινδυνεύσει μια τέτοια πρόβλεψη».
Κάτω από τη «βαριά σκιά» των Τεμπών, πολλά βασανιστικά ερωτήματα έμειναν απλώς αναπάντητα ή απαντήθηκαν με τρόπο που δεν οδηγεί σε ξεκάθαρες λύσεις. Η «Εφ.Συν.» έχει αναφερθεί επανειλημμένως στο ζήτημα της ευθύνης για τον σιδηρόδρομο και την ασφάλειά του. Αυτή η ευθύνη ανατέθηκε από το φθινόπωρο του 2019 στη ΡΑΣ, αλλά ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Σιδηροδρόμων (ERA) είπε μετά τα Τέμπη ότι έπρεπε να επιστρέψει στο υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών. Με βάση το πόρισμα του ERA, η Ελλάδα παραπέμπεται στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο και η κυβέρνηση υποσχέθηκε τον περασμένο Φεβρουάριο ότι η ευθύνη θα επιστρέψει στο υπουργείο. Λίγο μετά, όμως, άλλαξε ο αρμόδιος υπουργός, ήρθε ο Κ. Κυρανάκης και κατέθεσε σε διαβούλευση νομοσχέδιο που δεν αγγίζει καθόλου αυτό το θέμα.
Το συγκεκριμένο θέμα ετέθη από την αντιπολίτευση και πρωτίστως από την πρόεδρο της Πλεύσης Ελευθερίας, Ζωή Κωνσταντοπούλου, που δυσκόλεψε ιδιαίτερα τη ζωή των νέων μελών της ΡΑΣ, ενώ και ο κ. Κυρανάκης δεν κατάφερε, παρά την έντονη προσπάθεια, να κρύψει τον εκνευρισμό του.
Η κ. Αϋφαντοπούλου προσπάθησε να θολώσει τα νερά, μιλώντας για «συνευθύνη» και την απαραίτητη συνεργασία ανάμεσα στα «οικοσυστήματα» του σιδηροδρόμου. Ο νέος αντιπρόεδρος της ΡΑΣ, ομότιμος καθηγητής Ευρωπαϊκού Δικαίου, Μιχάλης Χρυσομάλλης, τόνισε εξαρχής ότι βασική δουλειά του θα είναι η συμμόρφωση με τις ευρωπαϊκές οδηγίες, η παραβίαση των οποίων προκάλεσε την παραπομπή της Ελλάδας. Η Ζωή Κωνσταντοπούλου ρώτησε τι θα γίνει με τις δεσμεύσεις που είχε αναλάβει τον περασμένο Φεβρουάριο ο τότε αρμόδιος υπουργός Χρ. Σταϊκούρας. Στη δική του απάντηση ο κ. Χρυσομάλλης τόνισε για την παραπομπή ότι η Κομισιόν «κινήθηκε αργά μετά τα Τέμπη και κατόπιν εορτής». Αμέσως μετά, όμως, είπε ότι το νομοσχέδιο για τον σιδηρόδρομο κάνει «κάποια βήματα», αν και δεν περιλαμβάνει καμία αλλαγή στο θέμα των αρμοδιοτήτων και μάλλον αυξάνει εκείνες της ΡΑΣ.
Οταν πήρε τον λόγο η κ. Αϋφαντοπούλου, είπε μεν ότι πρέπει να αλλάξει το άρθρο 56 του νόμου 4632/2019 (έδινε την πλήρη ευθύνη στη ΡΑΣ), αλλά στη συνέχεια άρχισε να μιλά για «συνευθύνη» και «συνυπευθυνότητα». Στη συνέχεια προσπάθησε να πει ότι είναι άλλο θέμα οι αρμοδιότητες και άλλο οι ευθύνες, ενώ έβαλε στο κάδρο των ευθυνών και τη Βουλή. Οταν πιέστηκε ιδιαίτερα από τη Ζωή Κωνσταντοπουλου να προβλέψει πότε θα είναι ασφαλής ο ελληνικός σιδηρόδρομος, η κ. Αϋφαντοπούλου απάντησε: «Χρειάζεστε πολύ συγκεκριμένες απαντήσεις, εννοώ η Βουλή που έχει την ευθύνη, γιατί για μένα, και ως πολίτη, θεωρώ ότι εκτός από την κυβέρνηση, έχει και η Βουλή ευθύνη». «Τώρα θα έχετε εσείς ευθύνη», τη διέκοψε η κ. Κωνσταντοπούλου και ζήτησε πάλι χρονική πρόβλεψη, την οποία δεν «διακινδύνευσε» η νέα επικεφαλής της ΡΑΣ.
Στο θέμα τοποθετήθηκε και ο Κ. Κυρανάκης, λέγοντας αόριστα ότι θα αλλάξει το πλαίσιο που δίνει το σύνολο των ευθυνών στη ΡΑΣ. Πρόσθεσε, όμως, ότι υπάρχει διαβούλευση με τον ERA και την Κομισιόν, προφανώς για να αλλάξουν όσα είχαν συμφωνηθεί από τον κ. Σταϊκούρα για την επιστροφή της ευθύνης στο υπουργείο.
«Σύγκρουση συμφερόντων»
Μεγάλη συζήτηση έγινε για τα ασυμβίβαστα των θέσεων που αναλαμβάνουν ορισμένα μέλη της ΡΑΣ. Η κ. Αϋφαντοπούλου υπήρξε διευθύντρια Ερευνών του Ινστιτούτου ΕΚΕΤΑ/ΙΤΕΜ αλλά και πρόεδρος του Οργανισμού Ευφυών Συστημάτων Μεταφορών ITS. Μέλος του ITS είναι και η Hellenic Train, την οποία τώρα θα πρέπει να ελέγξει, ενώ η ίδια παρέστη το 2022 σε πανηγυρικές εκδηλώσεις μαζί με τον τότε αρμόδιο υπουργό Κ. Αχ. Καραμανλή, που διαφήμιζαν μια εικονική πραγματικότητα με υπερσύγχρονα τρένα. Η νέα πρόεδρος προσπάθησε να απαντήσει ότι τέτοιοι φορείς επιβάλλονται από την Ευρωπαϊκή Ενωση, ότι στον ITS δεν δίνουν χρήματα τα μέλη του αλλά και ότι στην εκδήλωση υπεγράφη μνημόνιο συνεργασίας, το οποίο όμως ουδέποτε εφαρμόστηκε.
Στη διοίκηση του ITS συμμετείχε ακόμα ένα νέο μέλος της ΡΑΣ, ο καθηγητής Γιώργος Στεφανίδης. Επίσης, άλλο νέο μέλος, ο Πέτρος Παπαγιαννάκης, είναι διευθύνων σύμβουλος σε έναν γαλλοϊσπανικό φορέα διαχείρισης σιδηροδρομικής υποδομής (όπως στην Ελλάδα είναι ο ΟΣΕ), ο οποίος, μάλιστα, δήλωσε ευθαρσώς πως θα παραμείνει στη θέση του και δεν βλέπει «σύγκρουση συμφερόντων». Πάντως, λίγο νωρίτερα, ο κ. Παπαγιαννάκης είχε αναφέρει ότι «θα βάλω όλη μου την ενέργεια και όλη μου την εργασία» για να μην ξανασυμβούν Τέμπη.
Ενα από τα πέντε νέα μέλη, ο συγκοινωνιολόγος Στέλιος Ευσταθιάδης, παραλίγο να μην περάσει καν από ακρόαση καθώς έφτασε με μεγάλη καθυστέρηση στη συνεδρίαση. Το παράδοξο είναι ότι ο Κ. Κυρανάκης τον δικαιολόγησε επειδή άλλαξε η ώρα της συνεδρίασης (τρεις ώρες νωρίτερα) και δεν είχε προλάβει να έρθει αεροπορικώς από τις Βρυξέλλες, ενώ ο ίδιος ο κ. Ευσταθιάδης έδωσε άλλη εξήγηση, λέγοντας ότι προχθές «υπήρχε μια απεργία και δεν γίνανε πτήσεις» και ήρθε «με την πρώτη πρωινή, η οποία, δυστυχώς, είχε και καθυστέρηση».
