Είναι σίγουρα μια προσπάθεια επαναπροσέγγισης του Ηνωμένου Βασιλείου στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Στην πρώτη σύνοδο κορυφής μεταξύ των δύο πλευρών μετά το Brexit, που πραγματοποιήθηκε χθες στο Λονδίνο, κατέληξαν σε συμφωνία συνεργασίας σε τομείς όπως η αλιεία, η ενέργεια, η κινητικότητα των νέων, αλλά και η άμυνα.
Στόχος της συνόδου ήταν να δείξει πόσο Ε.Ε. και Η.Β. συμφωνούν σε βασικά παγκόσμια ζητήματα, σε μια εποχή που η πολυμερής παγκόσμια τάξη δέχεται επιθέσεις από τη Μόσχα και το Πεκίνο και αμφισβητείται όλο και περισσότερο από την Ουάσινγκτον.
Η επαναπροσέγγιση είναι σίγουρα μια νίκη για τις Βρυξέλλες, που ωστόσο δεν πανηγυρίζεται ως «στήριξη» στον πρωθυπουργό των Εργατικών Κιρ Στάρμερ.
Χρειάστηκαν ξανά μαραθώνιες συνομιλίες, που ολοκληρώθηκαν λίγες ώρες πριν από την έναρξη της συνάντησης θυμίζοντας τις δύσκολες μέρες του Brexit. Τα ανοιχτά διμερή ζητήματα ήταν ακανθώθη: από τη μία πλευρά η Ε.Ε. επέμεινε στη θέση της ότι τίποτα δεν έχει συμφωνηθεί μέχρι να συμφωνηθούν όλα, ενώ από την άλλη η κυβέρνηση της Βρετανίας είχε να αντιμετωπίσει τον «βραχνά» των τοπικών εκλογών, όπου το Μεταρρυθμιστικό Κόμμα του Mr. Brexit, Νάιτζελ Φάρατζ, σημείωσε καλές επιδόσεις.
Στη σύνοδο υπογράφηκαν τρία έγγραφα συνεργασίας, εκ των οποίων το βασικότερο ήταν το Μνημόνιο Συναντίληψης που καθορίζει τις παραμέτρους των σχέσεων σε μια σειρά διμερών θεμάτων, συμπεριλαμβανομένων των «δύσκολων» όπως τα αλιευτικά δικαιώματα, οι υγειονομικοί και φυτοϋγειονομικοί κανόνες (SPS) και η κινητικότητα των νέων, ήταν επομένως το πιο επίδικο, με τις διαπραγματεύσεις να συνεχίζονται κατά τη διάρκεια της νύχτας της Κυριακής. Από πολιτικής άποψης τα πιο δύσκολα ζητήματα για τον οικοδεσπότη Κιρ Στάρμερ είναι η 12ετής παράταση της πλήρους αμοιβαίας πρόσβασης σε ύδατα για την αλιεία και η δικαιοδοσία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου σε θέματα υγειονομικών κανόνων.
Οι ισχύοντες κανόνες για την αλιεία λήγουν τον Ιούνιο του 2026 και οι αριθμοί που είχαν διακινηθεί πριν από την οριστικοποίηση της συμφωνίας κυμαίνονταν γύρω από μια πενταετή παράταση, όπως ήθελαν και οι προκάτοχοι του Βρετανού πρωθυπουργού. Τελικά η συμφωνία για την αλιεία έκλεισε για 12 χρόνια.
Σημαντική κρίνεται και η συνεργασία στον τομέα της ασφάλειας και της άμυνας, παρ’ όλο που η συμφωνία δεν επιτρέπει ακόμη στο Ηνωμένο Βασίλειο να συμμετάσχει στο πρόγραμμα SAFE της Ε.Ε. ύψους 150 δισεκατομμυρίων ευρώ για την ενίσχυση των κοινών προμηθειών.
Για παράδειγμα δεν έχει ακόμη καθοριστεί πόσο θα πρέπει να συνεισφέρει το Ηνωμένο Βασίλειο στον προϋπολογισμό της Ε.Ε. για να συμμετάσχει.
Το εργαλείο, που αποτελεί μέρος του σχεδίου Rearm Europe για την ενίσχυση του αμυντικού τομέα της Ε.Ε., περιλαμβάνει τη λεγόμενη ευρωπαϊκή προτίμηση, βάσει της οποίας περίπου το 65% των οπλικών συστημάτων που αγοράζονται πρέπει να κατασκευάζονται στην Ε.Ε. ή σε τρίτες χώρες με τις οποίες έχει συνάψει συμφωνίες. Αυτό επί του παρόντος αποκλείει το Ηνωμένο Βασίλειο, αλλά δεν αναμένεται να αλλάξει.
Τέλος, συμφωνήθηκε και η επιστροφή του προγράμματος μετακίνησης νέων Erasmus+ και στο Ηνωμένο Βασίλειο.
