Τελικά, ο πρωθυπουργός Νετανιάχου έκανε την αντεπίθεσή του. Ούτε λίγο ούτε πολύ κατηγόρησε τους πάντες ότι βρίσκονται στη λάθος πλευρά. Υποστήριξε ότι το σύνθημα «Λευτεριά στην Παλαιστίνη» ισοδυναμεί με το «Heil Hitler». Ετσι, απολύτως σκόπιμα, μεταφέρει ένα πολύ ευαίσθητο και πολύπλοκο πολιτικό, ιστορικό και ηθικό ζήτημα στο πλαίσιο της σύγκρουσης Ισραήλ – Χαμάς. Εάν τελικά ζητούσε σεβασμό, πρώτος όφειλε να δείξει σεβασμό. Εδώ, είναι σημαντικό να διευκρινίσουμε το πλαίσιο και να αναλύσουμε προσεκτικά τις δηλώσεις και τις έννοιες που εμπλέκει.
Ο Νετανιάχου χρησιμοποιεί ένα έμμονο, απλουστευτικό μοτίβο. Εχει κάνει πολλές δηλώσεις για τη σύγκρουση Ισραήλ – Παλαιστίνης κατά τη διάρκεια της μακράς πολιτικής του καριέρας. Ομως, χωρίς συγκεκριμένη παραπομπή ή πλαίσιο, είναι δύσκολο να αξιολογηθεί τι ακριβώς λέει ή αν έχει δίκιο. Ο Νετανιάχου παρουσιάζει όλα τα παλαιστινιακά πολιτικά κινήματα –ειδικότερα σήμερα εκείνα που συνδέονται με τη Χαμάς ή άλλες ομάδες που χαρακτηρίζονται από το Ισραήλ και μεγάλο μέρος της διεθνούς κοινότητας ως τρομοκρατικές– ως απειλές για την ασφάλεια και την ύπαρξη του Ισραήλ. Να θυμίσουμε για ακόμα μία φορά ότι ο Νετανιάχου υποστήριζε τη Χαμάς με σκοπό να αποδυναμώσει τα αντίστοιχα κοσμικά παλαιστινιακά κινήματα.
Σε πολλές περιπτώσεις, ο Νετανιάχου και οι υποστηρικτές του έχουν συγκρίνει τις παλαιστινιακές φιλοδοξίες για κρατική υπόσταση ή ελευθερία, με απειλές βίας, ριζοσπαστικές ιδεολογίες, τρομοκρατία ή ακόμη και με αντισημιτισμό. Οι δηλώσεις του σήμερα αποσκοπούν στο να δικαιολογήσουν τη γενοκτονία και την τελική λύση που προκρίνει για τους Παλαιστινίους.
Η εξίσωση της παλαιστινιακής ελευθερίας με το «Heil Hitler» είναι μια προκλητική και παράλογη αναλογία. Ο Νετανιάχου εδώ υπονοεί ότι ο παλαιστινιακός εθνικισμός ή τα αιτήματα αυτοδιάθεσης είναι ιστορικά και ηθικά ισοδύναμα με τον ναζισμό και τα εγκλήματά του. Μια τέτοια σύγκριση δεν είναι μόνο βαθιά προσβλητική, αλλά είναι ιστορικά και πραγματολογικά ανακριβής. Αλλά ας δούμε γιατί, εκτός των άλλων, η εξίσωση είναι και αρκετά επικίνδυνη.
Πρώτον, γιατί το ναζιστικό καθεστώς βασίστηκε σε ρατσιστική υπεροχή, αντισημιτισμό και συστηματική γενοκτονία, που οδήγησε στη δολοφονία έξι εκατομμυρίων Εβραίων και εκατομμυρίων άλλων. Οι παλαιστινιακές εθνικές φιλοδοξίες, παρότι συγκρουσιακές (αμφιλεγόμενες έστω για πολλούς), εστιάζουν στην αυτοδιάθεση, την κρατική υπόσταση και την αντίσταση στην κατοχή. Δεν εκφράζουν ούτε προωθούν γενοκτονία ή ρατσιστική υπεροχή.
Δεύτερον, οι Παλαιστίνιοι, όπως και κάθε λαός, επιδιώκουν πολιτική ελευθερία, ανθρώπινα δικαιώματα. Αξιώνουν τέλος στην κατοχή ή τον εξαναγκασμό σε μετακίνηση από τις εστίες τους. Παρότι υπάρχουν ομάδες που χρησιμοποιούν βία ή έχουν εξτρεμιστικές απόψεις, αυτό δεν δικαιολογεί ταύτιση των Παλαιστινίων ή των δίκαιων ατομικών δικαιωμάτων και πολιτικών στόχων με τον ναζισμό.
Τρίτον, ο Νετανιάχου υλοποιεί αποανθρωποποίηση του Αλλου. Η ταύτιση ενός ολόκληρου λαού ή του αγώνα του για ελευθερία με το «Heil Hitler» αποανθρωποποιεί τους αντιπάλους του στην ερμητικά κλειστή παρερμηνεία του. Η τελική λύση που επιλέγει διαιωνίζει το μίσος και την κυκλικότητα μιας ζοφερής, ανεπιθύμητης ιστορίας.
Τέλος, ο Νετανιάχου υπονομεύει οποιαδήποτε ειρηνευτική προσπάθεια. Χρησιμοποιεί την ανθρωπιστική βοήθεια ως εργαλείο πίεσης ή στρατιωτική τακτική. Οι ακραίες συγκρίσεις εμποδίζουν τη δημιουργική διαπραγμάτευση, ενισχύουν την καχυποψία και «νομιμοποιούν» εκβιαστικές πολιτικές, επιδεινώνουν τη σύγκρουση και τον πόνο στις δύο πλευρές. Αν υποθέσουμε ότι η εστίαση του Νετανιάχου στις απειλές ασφαλείας θεωρείται για πολλούς Ισραηλινούς μια νόμιμη ανησυχία, η άρνηση να έχουν οι Παλαιστίνιοι φιλοδοξίες πατρίδας, ελευθερίας και κράτους ή η εξίσωσή τους με τον φασισμό αγνοεί απαράγραπτα δικαιώματα. Δεν αναγνωρίζει ότι οι Παλαιστίνιοι έχουν, όπως κάθε λαός, το δικαίωμα στην αυτοδιάθεση βάσει του διεθνούς δικαίου.
Η σύγκριση του «Λευτεριά στην Παλαιστίνη» με το «Heil Hitler» είναι ιστορικά και ηθικά εσφαλμένη και προσβλητική για τη διεθνή κοινότητα. Και όπως κάθε κρεσέντο κυνισμού, δεν λέει ολόκληρη την ιστορία. Λέει μόνο ότι οι Παλαιστίνιοι «θα απειλούν για πάντα τους Ισραηλινούς» – άρα, να εξοντωθούν. Δεν λέει τίποτα για την παραστρατιωτική Χαγκάνα (Haganah) του 1920, τη μετεξέλιξή της σε στρατό εξόντωσης των Αράβων και, το 1948, την αναβάθμισή της στις γνωστές πάνοπλες σήμερα Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις ή IDF (που είναι ο ισραηλινός στρατός).
Οι παλαιστινιακές αξιώσεις για ταυτότητα, ελευθερία και κράτος δεν μπορούν να ταυτιστούν με τη ναζιστική ιδεολογία. Αλλά αν η κατανόηση της σύγκρουσης Ισραήλ – Παλαιστίνης απαιτεί λεπτούς χειρισμούς, τουλάχιστον είναι κρίσιμο να διαχωριστούν αμέσως τα μέτρα ασφαλείας από τις γενοκτονικές πρακτικές. Και ο Νετανιάχου δεν το κάνει. Αντίθετα, προχωράει. Καταδικάζει τους Παλαιστινίους και προετοιμάζει την «επιβολή του εθνικού σχεδίου». Το δηλώνει άλλωστε. Θέλει να μετατρέψει τις εθνο-εκκαθαρισμένες περιοχές σε ισραηλινούς οικισμούς ή σε παιδότοπο του Τραμπ. Και οι υπόλοιποι; Βλέπουν τη γενοκτονία για να την καταδικάσουν μετά.
-320x213.jpg)
