Ο θάνατος του μετανάστη Καμράν Ασίχ ενώ βρισκόταν υπό αστυνομική κράτηση και ενώ οι δημοσιευμένες φωτογραφίες δείχνουν ότι υπέστη ξυλοδαρμό βρίσκεται μεταξύ των πολλών υποθέσεων που καταγράφει για την Ελλάδα το 2024 η ετήσια έκθεση της Διεθνούς Αμνηστίας, που δημοσιοποιήθηκε στα μέσα της εβδομάδας.
H έκθεση αποτυπώνει ζοφερή κατάσταση παγκοσμίως, επισημαίνοντας μεταξύ πολλών άλλων τη γενοκτονία του Ισραήλ κατά των Παλαιστινίων στη Γάζα και το όλο και πιο βίαιο σύστημα απαρτχάιντ και παράνομης ισραηλινής κατοχής στη Δυτική Οχθη, την απόλυτη περιφρόνηση του Αμερικανού προέδρου Τραμπ για τα παγκόσμια ανθρώπινα δικαιώματα, αλλά και σε όλο τον κόσμο πολλαπλασιασμό αυταρχικών νόμων, πολιτικών και πρακτικών κατά της ελευθερίας της έκφρασης, του συνεταιρίζεσθαι και της ειρηνικής συνάθροισης.
● Για την Ελλάδα, το ετήσιο πανόραμα αυθαιρεσίας, κρατικών δολοφονιών και παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων της Διεθνούς Αμνηστίας καταγράφει τον θάνατο πρόσφυγα από πυροβολισμούς του Λιμενικού κατά τη διάρκεια καταδίωξης έξω από τη Σύμη τον Ιούλιο, παρά την καταδίκη της Ελλάδας τον Ιανουάριο του 2024 στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου για τον θάνατο Σύρου πρόσφυγα το 2014 ύστερα από πυροβολισμούς του Λιμενικού εναντίον της βάρκας του κατά τη διάρκεια αναχαίτισης. «Παρά την απόφαση, η χρήση πυροβόλων όπλων από τις αρχές κατά τη διάρκεια συνοριακών ελέγχων συνεχίζει να εγείρει ανησυχίες», σημειώνει η οργάνωση.
● Η έκθεση καταγράφει επίσης την καταδίκη της Ελλάδας στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου για παραβίαση της ιδιωτικότητας των οροθετικών γυναικών που υπέστησαν διώξεις και διαπόμπευση το 2012, λόγω του πογκρόμ που είχαν εξαπολύσει ο τότε υπουργός Υγείας Ανδρέας Λοβέρδος και ο τότε υπουργός Δημόσιας Τάξης Μιχάλης Χρυσοχοΐδης.
● Ως προς τις εξελίξεις για το πολύνεκρο ναυάγιο της Πύλου, η έκθεση επισημαίνει την κριτική για την -αρχική τουλάχιστον- παράλειψη της Εισαγγελίας του Ναυτοδικείου Πειραιά να καλέσει για εξηγήσεις ανώτερους αξιωματικούς του Λιμενικού που λειτουργούσαν στο πλαίσιο του Ενιαίου Κέντρου Συντονισμού Ερευνας και Διάσωσης.
● Η ποινική δίωξη κατά του εκπροσώπου του Ελληνικού Παρατηρητηρίου των Συμφωνιών του Ελσίνκι, Παναγιώτη Δημητρά, και του εκπροσώπου της οργάνωσης Aegean Boat Report, Τόμι Ολσεν, εξακολουθεί να προκαλεί ανησυχία, σύμφωνα με την έκθεση. Εναντίον του κ. Ολσεν έχει εκδοθεί διεθνές ένταλμα σύλληψης, ενώ ο κ. Δημητράς παρέμεινε υπό περιοριστικά μέτρα, περιλαμβανομένης της απαγόρευσης εξόδου από τη χώρα, και καταγγέλθηκε περαιτέρω δικαστική παρενόχληση εναντίον του. Οι βασικές κατηγορίες αφορούν τη δράση τους για τη βοήθεια προσφύγων και μεταναστών στα σύνορα, σημειώνει η έκθεση.
● Καταγράφεται επίσης η ανησυχία οργανώσεων για την υπερασπίστρια ανθρωπίνων δικαιωμάτων, Αλεξία Τσούνη, η οποία δικάζεται για ψευδή κατάθεση και συκοφαντική δυσφήμηση, κατηγορίες που «φαίνεται να αποτελούσαν αντίδραση στο αντιρατσιστικό έργο της και στην ακτιβιστική δράση της υπέρ των προσφυγισσών και προσφύγων».
● Και άλλα πρόσωπα υπήρξαν θύματα αστυνομικής αυθαιρεσίας και βρέθηκαν αντιμέτωπα με τις δικαστικές αρχές λόγω του έργου τους στην υπεράσπιση δικαιωμάτων. Η οργάνωση καταγράφει την προσαγωγή της δικηγόρου Αννυς Παπαρρούσου και διαδηλωτών πριν από προγραμματισμένη διαδήλωση για εξακρίβωση στοιχείων. Η προσαγωγή «φάνηκε να ήταν παράνομη και αποσκοπούσε κυρίως στην αποτροπή της συμμετοχής τους στη διαμαρτυρία», σημειώνει η οργάνωση.
● Γίνεται αναφορά στην αποζημίωση που επιδίκασε δικαστήριο στον φωτορεπόρτερ Ορέστη Παναγιώτου για τον σοβαρό τραυματισμό του από εκτόξευση νερού από αστυνομική αύρα κατά τη διάρκεια διαδήλωσης το 2021 και την ποινή φυλάκισης οκτώ μηνών με αναστολή σε αστυνομικό για πρόκληση σωματικής βλάβης από αμέλεια.
● Ως προς την ελευθερία του Τύπου, η οργάνωση υπογραμμίζει ότι δεν έχει θεσπίσει η Ελλάδα αποτελεσματικό νομικό πλαίσιο για την αντιμετώπιση των καταχρηστικών αγωγών SLAPP και αναφέρεται στην υπόθεση της (τέτοιας) αγωγής που δέχτηκαν η δημοσιογράφος Σταυρούλα Πουλημένη και το συνεταιριστικό μέσο Alterthess ύστερα από ρεπορτάζ για περιβαλλοντική ζημία (το Εφετείο καταδίκασε τη δημοσιογράφο).
● Σε αυτό το πλαίσιο, η έκθεση αναφέρεται στην απόρριψη των αγωγών του πρώην διευθυντή του γραφείου του πρωθυπουργού Γρηγόρη Δημητριάδη κατά τριών δημοσιογράφων, της «Εφ.Συν.» και των Reporters United σχετικά με τις αποκαλύψεις τους για το σκάνδαλο των υποκλοπών. Αποτυπώνει όμως και τις σοβαρές ανησυχίες για την έρευνα του εισαγγελέα του Αρείου Πάγου που δεν βρήκε σύνδεση μεταξύ των παρακολουθήσεων με το παράνομο λογισμικό Predator και του κρατικού μηχανισμού.
● Η ψήφιση του νόμου για την ισότητα στον γάμο τον Φεβρουάριο περιλαμβάνεται στην έκθεση, η οποία όμως αναφέρεται στα συνεχιζόμενα κενά του νομικού πλαισίου που αφήνουν τα ΛΟΑΤΚΙ άτομα εκτεθειμένα σε «συνεχιζόμενο κίνδυνο διακρίσεων».
● Καταγράφεται επίσης η σύσταση της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ προς την Ελλάδα να τροποποιήσει τον νόμο για τη συνεπιμέλεια και να ποινικοποιήσει τη γυναικοκτονία. Επιπλέον, στην υπόθεση του αντιρρησία συνείδησης Λάζαρου Πετρομελίδη, που είχε δικαιωθεί στο παρελθόν στην Επιτροπή του ΟΗΕ, η έκθεση υπογραμμίζει ότι «η Ελλάδα δεν είχε ακόμη προχωρήσει σε πλήρη αποκατάσταση προς το πρόσωπό του [Πετρομελίδη], ούτε είχε θεσπίσει μεταρρυθμίσεις για την αποτελεσματική “διασφάλιση του δικαιώματος στην αντίρρηση συνείδησης”».
● Αναφορικά με το δικαίωμα σε υγιές περιβάλλον, η έκθεση καταγράφει τους θανάτους από τις πυρκαγιές και από θερμοπληξία το καλοκαίρι, την πρόβλεψη για αύξηση των εμφανίσεων ακραίου καύσωνα λόγω κλιματικής αλλαγής αλλά και την επέκταση των υποδομών φυσικού αερίου που «ενισχύει την εξάρτηση της χώρας από τα ορυκτά καύσιμα».
●Τέλος, ως προς το δικαίωμα στην υγεία, η Διεθνής Αμνηστία καταγράφει τις αναφορές ειδικών και επαγγελματιών υγείας σε «ελλείψεις προσωπικού, εξαντλητικά ωράρια, δυσκολία στη λήψη αδειών και κλινικές που κινδυνεύουν να κλείσουν ή λειτουργούν με περιορισμένη ικανότητα λόγω έλλειψης προσωπικού ή/και εξοπλισμού».
