Ποιος πληρώνει τον παγκόσμιο εμπορικό πόλεμο;

Από σήμερα ο κόσμος μπαίνει σε μια διαδρομή με άγνωστο προορισμό. Ο,τι έχουμε μάθει τις τελευταίες τρεις-τέσσερις δεκαετίες ως «κανόνα» για την παγκόσμια οικονομία και τις εμπορικές συναλλαγές ανάμεσα στα κράτη ανατρέπεται. Οι δασμοί που επιβάλλει ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ σχεδόν σε κάθε τι που εισάγεται στις ΗΠΑ προκαλούν ένα ντόμινο παρενεργειών και αντιδράσεων σε όλο τον πλανήτη.

Δεν είμαστε σίγουροι ότι ο νέος «πλανητάρχης», που ωστόσο προτιμά ως εταίρο τη Ρωσία από την Ε.Ε. και σίγουρα από την Κίνα, έχει στο μυαλό του ένα συγκεκριμένο οικονομικό αποτέλεσμα για την υπερδύναμη που κυβερνά. Πολλοί, ακόμα και από το περιβάλλον των υποστηρικτών του προεκλογικά, τον προειδοποιούν ότι ο εμπορικός πόλεμος εναντίον όλων που έχει κηρύξει θα οδηγήσει τις ίδιες τις ΗΠΑ σε ύφεση και απώλεια ζωτικών αγορών.

Υπάρχει ένα σενάριο που λέει ότι ο όλος σαματάς που προκαλεί ο Τραμπ είναι απλώς το σκηνικό για να «τρομοκρατήσει» τους εμπορικούς εταίρους των ΗΠΑ και ύστερα να ανοίξει ένα παζάρι με καθέναν ξεχωριστά, φροντίζοντας να εξασφαλίσει τα μέγιστα οφέλη για τη χώρα του.

Ακόμα και αν ισχύει αυτό, ως στρατηγική και τακτική του Αμερικανού προέδρου, η ζημιά που προκαλείται στην παγκόσμια οικονομία και μόνο από την «τρομοκρατία των προεδρικών διαταγμάτων» είναι τεράστια. Γιατί σε κάθε «δασμολογική βόμβα» η άλλη πλευρά απαντά με «αντίποινα», ψάχνοντας ποιο προϊόν ή υπηρεσία που εξάγει ο εμπορικός εταίρος θα τον πονέσει περισσότερο.

Στην παγκόσμια σκακιέρα παρατηρούμε τις κινήσεις των μεγαλύτερων παικτών: η Κίνα διατηρεί την αυτοκυριαρχία της και απαντά «μετρημένα». Ο Καναδάς και το Μεξικό μπήκαν σε παζάρι. Η Ε.Ε. ψάχνει τη «συμμετρική» αντίδρασή της, αν και μέχρι στιγμής δεν έχει ανακοινώσει τίποτα. Οι διαρροές από τις Βρυξέλλες ότι η ηγεσία της Ε.Ε. ετοιμάζεται να απαντήσει με «μπαζούκα» προδίδουν μάλλον αμηχανία παρά μέτρηση των επιπτώσεων ενός γενικευμένου εμπορικού πολέμου.

Σε κάθε περίπτωση, το παιχνίδι που έχει επιβάλει στην παγκόσμια σκακιέρα ο «τυφώνας» Τραμπ έχει βάλει τις πολιτικές και τεχνοκρατικές ηγεσίες σε δασμολογικό ανταγωνισμό, χωρίς να υπολογίσουν ποιος θα πληρώσει τον λογαριασμό. Και το μόνο βέβαιο σε αυτόν τον εμπορικό πόλεμο είναι ότι το κόστος του θα πέσει στους ανυποψίαστους πολίτες και καταναλωτές και στις δύο ακτές του Ατλαντικού.