Από την Κυριακή 26 Ιανουαρίου 2025 μέχρι σήμερα έχουν περάσει τρεις εβδομάδες. Κάθε εχέφρων και φρόνιμος πολίτης θέτει το ερώτημα ποια πράγματα έχουν συμβεί σ’ αυτό το χρονικό διάστημα, για να βρεθεί η «πολιτική αλήθεια» για την οποία μίλησα στο κείμενό μου «Το κοινωνικό αίτημα για την πολιτική αλήθεια» (δημοσιεύθηκε στην Εφ.Συν. στις 31 Ιανουαρίου 2025); Η κοινωνία, η οποία αυτοπροσδιορίζεται, σ’ αυτήν τη συγκυρία, ως η εμπροσθοφυλακή της πολιτικής, απαντάει σ’ αυτό το ερώτημα: δεν έγινε απολύτως τίποτε στο επίπεδο της αυτο-υπέρβασης του πολιτικού συστήματος. Κυβέρνηση και αντιπολίτευση επεξεργάζονται μεθόδους και εκπονούν προγράμματα διάσωσής τους. Οχι σχέδια διερεύνησης της υπόθεσης.
Τρία σημεία, κατά τη θεωρητικο-πολιτική άποψή μου, χρειάζεται να τονιστούν σχετικά με τη διερεύνηση του εγκλήματος των Τεμπών. Πρώτα πρώτα να διευκρινίσω ότι ο όρος «έγκλημα των Τεμπών» δεν είναι δική μου επινόηση. Τον όρο αυτόν επέβαλε στη δημόσια πολιτική διαβούλευση η ίδια η συνείδηση της κοινωνίας μας.
Το πρώτο λοιπόν σημείο αναφέρεται στο χάσμα που έχει δημιουργηθεί ανάμεσα στο πολιτικό σύστημα και την κοινωνία. Το δεύτερο σημείο έχει να κάνει με τις μεθόδους που επινοούν και η κυβέρνηση και τα κόμματα της αντιπολίτευσης για να διαχειριστούν το έγκλημα. Και τέλος, το τρίτο σημείο των επισημάνσεών μου διατυπώνεται ως εξής: η έλλογη κραυγή της κοινωνίας δεν εισακούεται από το πολιτικό σύστημα της χώρας μας. Οπότε ανοίγεται ο «ασκός του Αιόλου»! Η σύγκρουση ανάμεσα στην κοινωνία και το πολιτικό σύστημα σ’ αυτή τη συγκυρία του εγκλήματος των Τεμπών ανατρέπει τις σχέσεις «αφέντη-δούλου». Το ερμηνευτικό σχήμα του αφέντη-δούλου διατύπωσε ο Hegel για να αναλύσει φαινόμενα της εποχής του. Στη δική μας συγκυρία το ερμηνευτικό αυτό εγελιανό σχήμα μάς λέει το εξής: μέχρι τώρα το πολιτικό σύστημα (ο εγελιανός αφέντης) ορίζει τις μεθόδους αντιμετώπισης και τις παραμέτρους διαχείρισης του σχετικού συμβάντος. Μετά τις μεγαλειώδεις συγκεντρώσεις της 26ης Ιανουαρίου 2025 σε 200 πόλεις στην υφήλιο, η ίδια η κοινωνία αναγορεύτηκε στον εγελιανό αφέντη. Αυτή πια η κοινωνία ορίζει τους όρους διερεύνησης του εγκλήματος των Τεμπών. Πράγματι, εάν κανείς κοιτάξει τον τόπο μας από το επίπεδο ενός παρατηρητή, θα διαπιστώσει ότι όσο το πολιτικό σύστημα έχει αγκιστρωθεί στη θέση του εγελιανού αφέντη, τόσο θα βυθίζεται στην ανυποληψία και θα βρεθεί σύντομα στην άβυσσο. Ο αφέντης πια είναι η κοινωνία!
Μία παρατήρηση σχετική με τη χρήση του εγελιανού σχήματος «αφέντης-δούλος». Ο Hegel είναι κρατιστής. Υποστηρίζει ότι το κράτος εξασφαλίζει το «ευ ζην» του ανθρώπου. Ολοι οι άνθρωποι εντός τους κράτους είναι και πολίτες και ελεύθερα άτομα κ.λπ. Στη δική μου επιχειρηματολογία χρησιμοποίησα το εγελιανό σχήμα για να καταδείξω ότι η ελληνική κοινωνία στην τωρινή συγκυρία στο έγκλημα των Τεμπών έχει υπερβεί το θεσμικό υποκείμενο (δηλ. το κράτος και το πολιτικό σύστημα).
Θα συμφωνήσω με τον συνάδελφό μου (στο Πανεπιστήμιο της Φρανκφούρτης) ο οποίος μου επισήμανε ότι εάν πράγματι εντοπίζεις μία τέτοιου τύπου ριζική ανατροπή στις σχέσεις πολιτικού συστήματος και κοινωνίας στη χώρα σου, θα πρέπει αυτή η πολιτική συνθήκη να διερευνηθεί. Να αποτελέσει θεματικό αντικείμενο επιστημονικών ερευνών. Πού βρίσκονται λοιπόν αυτά τα κέντρα θεωρητικών ερευνών; Μήπως η ελληνική πολιτική κοινωνία βαδίζει στους δρόμους των κυβερνητικών σχεδιασμών και στα μονοπάτια των μετρήσεων της κοινής γνώμης και αγνοεί παντελώς την έλλογη κραυγή των Τεμπών;
Θα διατυπώσω, κλείνοντας, μία παρατήρηση: το έγκλημα των Τεμπών δεν μπορεί να «μπαζωθεί» (!) αλλά αντιθέτως συνιστά για την πολιτική συγκρότηση και δόμηση της κοινωνίας μας την ύψιστη θεσμική στιγμή (Moment) πολιτικής αυτογνωσίας. Μετά τις συγκεντρώσεις και τις διαδηλώσεις της 28ης Φεβρουαρίου 2025 τα θεσμικά και πολιτικά πράγματα στον τόπο μας θα είναι εντελώς διαφορετικά.
*Πολιτικός φιλόσοφος
-320x213.jpg)
