Η «συλλογή Ζουμπουλάκη» πέρασε και επισήμως στο ελληνικό Δημόσιο

Ηταν πέρυσι τον Μάιο, όταν το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο είχε γνωμοδοτήσει υπέρ και το υπουργείο Πολιτισμού είχε αποδεχτεί «τη δωρεά της Ασπασίας-Ελένης (Πέγκυς) Ζουμπουλάκη, νόμιμης κατόχου 6.099 κινητών μνημείων, προς το Ελληνικό Δημόσιο, προκειμένου αυτά να ενταχθούν στις συλλογές των δημοσίων μουσείων».

Τότε πρωτοδιαβάσαμε και για το ακριβές περιεχόμενο της συλλογής: «Τα αντικείμενα χρονολογούνται από τους προϊστορικούς έως τους μεταβυζαντινούς χρόνους και αντιπροσωπεύουν ποικίλες κατηγορίες: Πήλινα, χάλκινα και μαρμάρινα αγγεία, χάλκινα και πήλινα ειδώλια διαφόρων τύπων, είδη καλλωπισμού, χάλκινα όπλα, ιατρικά εργαλεία, γυάλινα μικροαντικείμενα, τμήματα από πήλινες σαρκοφάγους, νομίσματα και μήτρες νομισμάτων, εικόνες, εγκόλπια κ.ά.».

Χθες, σε μια λιτή εκδήλωση στο Φετιχιέ Τζαμί, στη Ρωμαϊκή Αγορά, παρουσία της Προέδρου της Δημοκρατίας, Κατερίνας Σακελλαροπούλου, της υπουργού Πολιτισμού, Λίνας Μενδώνη, και της Πέγκυς Ζουμπουλάκη, πραγματοποιήθηκε η επίσημη τελετή παράδοσης και αποδοχής της συλλογής των 6.099 αριστουργημάτων κι από αυτά των πρώτων 178 αρχαίων αντικειμένων και μίας εικόνας του Ευαγγελιστή Λουκά, που η προέλευσή τους τεκμηριώθηκε. Τους μήνες που μεσολάβησαν και σε συνέχεια της απόφασης αποδοχής της δωρεάς, η Διεύθυνση Τεκμηρίωσης και Προστασίας Πολιτιστικών Αγαθών σε συνεργασία με τη Διεύθυνση Μουσείων Εκθέσεων και Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων του ΥΠΠΟ, ανέλαβε τη διαδικασία επιλογής των αντικειμένων και σταδιακής απόδοσής τους στις Εφορείες Αρχαιοτήτων και τα Μουσεία της Χώρας, βάσει της αρχαιολογικής τεκμηρίωσης της προέλευσής τους. Τα 178 αρχαία αντικείμενα π.χ. τα ταύτισε η Εφορεία Αρχαιοτήτων Βοιωτίας, με γνώμονα τεχνοτροπικά χαρακτηριστικά, καταλήγοντας ότι πρόκειται για δημιουργίες τοπικών εργαστηρίων, πολλά εκ των οποίων είναι μάλιστα «εξαιρετικά δείγματα των βοιωτικών εργαστηρίων των Κλασικών Χρόνων» -όπως επεσήμανε χθες η κ. Μενδώνη. Ετσι, η ΕΦΑ Βοιωτίας αποδέχθηκε τη δωρεά τους, ενώ μαζί μ’ αυτά στην κατοχή της περιήλθε και η εικόνα του ευαγγελιστή Λουκά, έργο επτανησιακού εργαστηρίου του 17ου αιώνα, το οποίο συνδέεται με την περιοχή της Θήβας.

Στη χθεσινή τελετή, όπου παραβρέθηκαν και η προϊσταμένη Διεύθυνσης Τεκμηρίωσης και Προστασίας Πολιτιστικών Αγαθών, Βασιλική Παπαγεωργίου, η προϊσταμένη Διεύθυνσης Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων, Ελενα Κουντούρη, η προϊσταμένη Διεύθυνσης Μουσείων Εκθέσεων και Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων, Νικολέττα Συραγά, η προϊσταμένη της ΕΦΑ Βοιωτίας, Αλεξάνδρα Χαραμή, και υπηρεσιακά στελέχη του ΥΠΠΟ, η κ. Μενδώνη αναφέρθηκε διεξοδικότερα στα σημαντικότερα από τα 178 αντικείμενα. Διευκρίνισε κατ’ αρχάς ότι «χρονολογούνται από τη Μυκηναϊκή περίοδο έως τους Κλασικούς χρόνους. Πρόκειται για τμήματα από πήλινες μυκηναϊκές λάρνακες με εικονιστικές παραστάσεις, ειδώλια σχήματος Ψ και Φ, ψευδόστομους αμφορίσκους, πρόχους, κύπελλα, αλάβαστρα, κύλικες, υδρίες και πυξίδες με γραμμική κυρίως διακόσμηση, που χρονολογούνται από τον 15ο έως τον 13ο αι. π.Χ. Τα ολιγάριθμα αγγεία Υστερο-γεωμετρικών χρόνων (8ος αι. π.Χ.) φέρουν γραμμική διακόσμηση, συχνά σε συνδυασμό με εικονιστική διακόσμηση πτηνών και ασπίδων. Στους Αρχαϊκούς (7ος-6ος αι. π.Χ.) και Κλασικούς χρόνους (5ος-4ος αι. π.Χ.) χρονολογείται σειρά σανιδόμορφων γυναικείων ειδωλίων με χρωματικό διάκοσμο, καθώς και ειδώλια ένθρονων ή όρθιων γυναικείων μορφών με τη χαρακτηριστική βοιωτική κόμμωση και γυμνών ανδρικών μορφών. Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν ένα ειδώλιο βοσκού με φρυγικό πίλο και ένα ειδώλιο καθήμενης παιδικής μορφής, στον τύπο του «λατρευτού του ναού» (5ος αι. π.Χ.). Δείγματα του μελανόμορφου ρυθμού απαντούν σε ληκύθους, κύλικες και σε σκύφους, με παραστάσεις διονυσιακών και μουσικών σκηνών, προετοιμασίας τεθρίππου και κωμαστών. Οι ανθεμωτές, μελανόγραφες κύλικες και οι μελαμβαφείς κάνθαροι με ψηλό πόδι, αποτελούν εξαιρετικά δείγματα των βοιωτικών εργαστηρίων των Κλασικών χρόνων. Η εικόνα είναι έργο επτανησιακού εργαστηρίου του 17ου αιώνα, που φέρει παράσταση του ευαγγελιστή Λουκά, ο οποίος συνδέεται με την περιοχή της Θήβας, όπως προκύπτει από τις αγιολογικές πηγές και τα ανασκαφικά ευρήματα».