Ο σαρκασμός της άγριας φύσης

Αγριο πράγμα ο σεισμός. Τσακίζει την ανθρώπινη αλαζονεία και υπεροψία, θυμίζει στα δίποδα πλάσματα που έγιναν κυρίαρχοι του πλανήτη ότι στα έγκατά του ενεργούν δυνάμεις που, παρά την επίμονη επιστημονική παρατήρηση και καταγραφή της συμπεριφοράς τους, μπορούν ανά πάσα στιγμή να τους αιφνιδιάσουν δυσάρεστα. Ο φόβος απέναντι στις δυνάμεις της άγριας φύσης είναι το πιο ρεαλιστικό και επιστημονικά βάσιμο ανθρώπινο αίσθημα.

Η γεωλογία, η ηφαιστειολογία, η σεισμολογία είναι οι εξ ορισμού γήινες επιστήμες που μακροσκοπικά ανασυνθέτουν την εξέλιξη του πλανήτη μας στη διάρκεια των 4,5 δισ. ετών της εικαζόμενης ζωής του ως μια πορεία «δημιουργικής καταστροφής».

Οι σεισμοί, τα ηφαίστεια, οι διαρκείς μετακινήσεις των τεκτονικών πλακών, ο τρομακτικός χορός των ηπείρων διαμόρφωσαν το ενδιαίτημα του σύγχρονου ανθρώπου, που προσπαθεί με γνώση μερικών χιλιάδων χρόνων να εξηγήσει φαινόμενα εκατομμυρίων ετών.

Αγριο πράγμα ο σεισμός, αλλά εξίσου άγρια και καταστροφική μπορεί να αποδειχθεί μια υπερβολικά «τρομοκρατική» ή μια υπερβολικά «καθησυχαστική» αντιμετώπιση ενός φαινομένου που εξελίσσεται δεκάδες χιλιόμετρα κάτω από την επιφάνεια της γης και της θάλασσας, όπου δεν φτάνει -προς το παρόν- ανθρώπινη κατασκευή.

Οι Κυκλάδες, ο διασημότερος προορισμός της ΝΑ Μεσογείου, είναι ένα θαύμα της άγριας φύσης και των υποχθόνιων δυνάμεών της. Ο,τι θαυμάζουν στη Σαντορίνη οι Κινέζοι ή οι Αμερικανοί τουρίστες είναι αποτέλεσμα ενός εκρηκτικού βρυχηθμού της Γης. Αλλά για το γεγονός ότι αυτό το θαύμα έχει μετατραπεί σε πεδίο ακραίας εμπορευματοποίησης, απληστίας και κερδοσκοπίας, όπου η πολεοδομία και η αρχιτεκτονική καλούνται να παραβιάσουν όχι μόνο τους νόμους του κράτους, αλλά και τους νόμους της βαρύτητας, δεν φταίνε η άγρια φύση, οι σεισμοί και τα ηφαίστεια.

Η γη τρέμει στις Κυκλάδες, όπως κάνει εδώ και εκατομμύρια χρόνια, αλλά η κυβέρνηση Μητσοτάκη ανησυχεί μη σπάσουν τ’ αυγά της τουριστικής σεζόν και χάσει πόντους από το «σαξές στόρι» της. Κατά τα φαινόμενα, επένδυσε πολλά στο καθησυχαστικό σενάριο για την εξέλιξη των σεισμών στις Κυκλάδες. Η άγρια φύση όμως το ανατρέπει ως προς τη διάρκεια και την ένταση. Και αίφνης, το χάσμα π’ άνοιξε ο σεισμός δεν εγέμισε άνθη, αλλά (πολιτική) κρίση μεταξύ των σεισμολόγων. Των επιστημόνων από τους οποίους περιμένουμε μιαν ορθολογική παρηγοριά ή έγκαιρη προειδοποίηση για το αν και πώς μπορούμε να συνυπάρξουμε με τη φύση και στην άγρια εκδοχή της.