Σαν σήμερα, 7 Ιανουαρίου 2004, ανακοινώθηκε η γέννηση του ΣΥΡΙΖΑ με το όνομα Συνασπισμός της Ριζοσπαστικής Αριστεράς – Ενωτικό Κοινωνικό Μέτωπο, συμμαχικό εκλογικό σχήμα για τις εκλογές του Μαρτίου εκείνης της χρονιάς.
Στις εκλογές του 2000, ο Συνασπισμός είχε κινδυνεύσει να μείνει εκτός Βουλής. Στη συνέχεια, είχε υποστεί την αποχώρηση της φιλοσημιτικής πτέρυγας –μετέπειτα ΑΕΚΑ– υπό τον Νίκο Μπίστη, είχε δε αποχωρήσει προς ΠΑΣΟΚ και η πρώην πρόεδρός του Μαρία Δαμανάκη.
Στο μεταξύ, ο ΣΥΝ είχε δυναμικά συνδράμει στο διεθνές κίνημα κατά της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης, συμμετέχοντας είτε στο Παγκόσμιο Κοινωνικό Φόρουμ του Πόρτο Αλέγκρε είτε στην Αντισύνοδο στους G-8 στη Γένοβα, Ιούλιο του 2001, που ήταν και η αρχή έναν χρόνο μετά, Νοέμβριο 2002, του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Φόρουμ στη Φλωρεντία. Παράλληλα, εργαζόταν με ιδιαίτερη ζέση για την ίδρυση κόμματος της Ευρωπαϊκής Αριστεράς.
Ευρεία η συμπόρευση –πλην ΚΚΕ– και στην Ελλάδα αριστερών πολιτικών υποκειμένων διαφορετικών αποχρώσεων, πολιτικών καταγωγών και διαδρομών που συμμετείχαν στην ίδρυση του Ελληνικού Κοινωνικού Φόρουμ. Επομένως, υπήρχε η ώσμωση και το κλίμα εμπιστοσύνης για τη συγκρότηση εκλογικής συμμαχίας με προγραμματικό υπόβαθρο τις διακηρύξεις του Παγκόσμιου Κοινωνικού Φόρουμ και κεντρικά συνθήματα «ένας άλλος κόσμος είναι εφικτός» και «οι άνθρωποι πάνω από τα κέρδη», καθώς και του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Φόρουμ, το οποίο από τη φύση του δεν θα μπορούσε να είναι αντιευρωπαϊκό.
Με αυτή τη φόρμουλα, αρχικά συμμετείχαν στον ΣΥΡΙΖΑ αριστεροί ευρωπαϊστές, σαν τον ΣΥΝ και την ΑΚΟΑ, από κοινού με πολέμιους της «καπιταλιστικής ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης», προς έκπληξη πολλών.
Το αντιπολεμικό στοιχείο επίσης ήταν ισχυρός συνεκτικός κρίκος, δεδομένου ότι ήδη βρισκόταν σε εξέλιξη ο λεγόμενος «πόλεμος κατά της τρομοκρατίας» από τον Αμερικανό πρόεδρο Τζορτζ Μπους τον νεότερου, με συρράξεις στο Αφγανιστάν και το Ιράκ. Δεν ήταν τυχαίο ότι η ίδρυση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Φόρουμ στη Φλωρεντία (2002) ολοκληρώθηκε με γιγαντιαία αντιπολεμική κινητοποίηση μισού εκατομμυρίου διαδηλωτών που ζητούσαν «όχι πόλεμο στο Ιράκ». Επρόκειτο πρώτη φορά για διαδήλωση αποτροπής του πολέμου, όχι εναντίον, μετά την έναρξή του, που τελικά έλαβε χώρα με τη «συμμαχία των προθύμων» τους πρώτους μήνες του 2003, με πρωτεργάτες τους Μπους – Μπλερ, στη βάση εντελώς ψευδών ισχυρισμών περί κατοχής πυρηνικών όπλων από το τυραννικό καθεστώς στο Ιράκ του Σαντάμ Χουσεΐν.
Ετσι άρχισε αυτό που προσωπικά ονομάζω «έπος ΣΥΡΙΖΑ», με τα γνωστά και μεγάλα επιτεύγματα, αλλά και αρκετές κατηφόρες, τα τελευταία χρόνια. Μπαίνει σήμερα στα 21, αλλά χρόνια δεν μετρά, διότι η Αριστερά οφείλει να είναι πάντα νέα.
*Μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ.
