Jürgen Habermas: ο δικός μου άνθρωπος

Η Ευρώπη και η οικουμένη ψάχνουν να βρουν κοσμοθεωρητικούς προσανατολισμούς. Ομως όποιος κοιτάξει δίπλα μας συναντάει αυτούς που έρχονται από τις χώρες που δεν είναι «Ευρώπη». Ο Jürgen Habermas στο σεμινάριό του με ρωτούσε πώς η «Ευρώπη» μπορεί να ανακατασκευασθεί! Και εγώ απαντούσα ότι η οικουμένη μάς ανήκει!

Επειτα από χρόνια κατάλαβα ότι στο «Σεμινάριο Habermas» η θεωρητικο-πολιτική επιχειρηματολογία είναι ρητορική υπόθεση, όταν δεν απαντάει στα πραγματολογικά προβλήματα της ζωής μας. Τότε σε ένα εξάμηνο ήρθαν και δύο υπότροφοι από την Αμερική. Θα πρέπει να ομολογήσω ότι τα δύο αυτά αμερικανάκια δεν κατάλαβαν γιατί βρίσκονται στο σεμινάριο!

Πρέπει όμως να με ρωτήσετε για το θέμα του σεμιναρίου επί δέκα χρόνια (2010-2020). Ο κορυφαίος φιλόσοφος Jürgen Habermas μιλούσε για τον δυϊσμό ανάμεσα στα συστήματα (πολιτικό και οικονομικό) και τον κοινωνικό βιόκοσμο. Αλλά στην πραγματικότητα μιλούσε για την ευρωπαϊκή ψυχή και το ευρωπαϊκό πνεύμα.

Ο Jürgen Habermas σε μια ιδιαίτερη ανθρώπινη στιγμή με πήρε από το χέρι. Αισθανόμουν ότι το χέρι του φιλοσόφου με οδηγούσε στο πνεύμα της σκέψης του. Τότε ο εαυτός μου έγινε «εγώ». Το επόμενο πρωί τηλεφώνησα στον Habermas. Το σήκωσε η Ute, η σύζυγος του Habermas. Ηταν η αγάπη μου όπως δεν την είχα καταλάβει ποτέ!

Ο Jürgen Habermas κάθε φορά που θα πήγαινα στον προαστιακό σταθμό ερχόταν μαζί μου. Μου έδινε το εισιτήριο για το κέντρο του Μονάχου.

Στο σπίτι του πήγα δέκα φορές (1990-2020). Η Ute μαγείρευε κάθε φορά τα σπαράγγια και το φαγητό της διαμόρφωνε τις συνθήκες της επικοινωνίας. Κάθε φορά αισθανόμουν ότι ο καθηγητής μου Jürgen Habermas ήταν ο δικός μου άνθρωπος. Μαζί του έζησα και ζω ακόμη και στις μέρες μας μια ανθρώπινη συνθήκη που λέει ότι δύο άνθρωποι, εάν δεν ζούνε στις συνθήκες του εαυτού τους, καταδικάζονται στην ανυπαρξία.

Με τον καθηγητή μου Jürgen Habermas έζησα και ζω μοναδικές στιγμές ζωής. Για μένα προσωπικά ο Habermas είναι ο ψυχικός, πολιτικός και επιστημολογικός οδοδείκτης στη ζωή μου. Είναι ο πνευματικός πατέρας μου στη ζωή και τον θάνατο.

*Πολιτικός φιλόσοφος