Εκκίνηση στη διαδικασία εκκαθάρισης των εκλογικών καταλόγων δίνει το υπουργείο Εσωτερικών. Πρόκειται για την πρώτη προσπάθεια «μαζικής» εκκαθάρισης από τις εκλογικές λίστες των στοιχείων ψηφοφόρων που έχουν αποβιώσει, αξιοποιώντας δεδομένα των ψηφιακών μητρώων, με στόχο την –κατά το δυνατόν– πιο πραγματική αποτύπωση του εκλογικού σώματος.
Τα προς διαγραφή ονόματα αθροίζονται σε περίπου μισό εκατομμύριο, σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις.
Η σχετική διαδικασία προβλέφθηκε στον νόμο για την επιστολική ψήφο (άρθρο 29, ν. 5083/2024) στις αρχές του έτους. Για να διαγραφεί το όνομα ενός ψηφοφόρου από τους εκλογικούς καταλόγους, πρέπει να πληρούνται σωρευτικά τέσσερις προϋποθέσεις:
α) να είναι άνω των 80 ετών και ειδικότερα να έχει γεννηθεί πριν από την 1η Ιανουαρίου 1944,
β) να μην έχει υποβληθεί φορολογική δήλωση για το έτος 2022,
γ) να μην έχει εν ισχύι ελληνικό διαβατήριο,
δ) να μη λαμβάνει σύνταξη.
Διασταύρωση
Μια πρώτη διασταύρωση που έχει γίνει από τα σχετικά μητρώα του Δημοσίου εμφανίζει 440.654 ψηφοφόρους να συγκεντρώνουν τις παραπάνω προϋποθέσεις. Για αυτούς, σύμφωνα με το υπουργείο Εσωτερικών, έχει ήδη ενημερωθεί η ψηφιακή πλατφόρμα «Μάθε πού ψηφίζεις» και εμφανίζονται στην κατηγορία των «Εκλογέων προς διαγραφή από τους εκλογικούς καταλόγους».
Στις ευρωεκλογές του Ιουνίου του 2024 ήταν εγγεγραμμένοι στους εκλογικούς καταλόγους 9.796.330 ψηφοφόροι. Αριθμός που –λαμβάνοντας υπόψη ότι η απογραφή του 2021 μέτρησε σε 10.482.487 τους κατοίκους της ελληνικής επικράτειας– δείχνει με βεβαιότητα ότι είναι ατελής η εκκαθάριση των εκλογικών καταλόγων.
Βασικότερη αιτία για την παραμονή στους εκλογικούς καταλόγους ψηφοφόρων που έχουν αποβιώσει είναι οι συγκεκριμένοι εκλογείς να έχουν μεταναστεύσει κάποια στιγμή προ ετών στο εξωτερικό, να έχουν φύγει από τη ζωή, αλλά να μην έχουν δηλωθεί ως αποβιώσαντες.
Σύμφωνα με το υπουργείο, η πρώτη καταγραφή των 440.654 προς διαγραφή εκλογέων συνάδει σε σημαντικό βαθμό με τη μεταναστευτική ροή της χώρας: εντοπίζονται σε μεγαλύτερο βαθμό σε συγκεκριμένες περιοχές της Βόρειας Ελλάδας και της Πελοποννήσου που είχαν μεγάλες μεταναστευτικές ροές τα χρόνια μεταξύ 1950 και 1970. Τέτοιες εκλογικές περιφέρειες είναι ενδεικτικά η Φλώρινα και η Λακωνία. Στη μεν πρώτη, η αποχή ανήλθε στο 66,5% στις εθνικές εκλογές του Ιουνίου του 2023 και στο 73,37% στις ευρωεκλογές του Ιουνίου του 2024. Στη δε δεύτερη, η αποχή στις τελευταίες εθνικές εκλογές ανήλθε στο 60,93% και στις ευρωεκλογές στο 69,69%.
