«Βραχνάς» το οικογενειακό ενοίκιο

Είναι πλέον διαπιστωμένο, αλλά και ομολογημένο από την ίδια την κυβέρνηση, ότι το κόστος στέγασης και ιδιαίτερα οι τιμές των ενοικίων, είναι, μαζί με τη γενικότερη ακρίβεια ή ως τμήμα αυτής, ο μεγάλος «βραχνάς» των νοικοκυριών. Η «κατοικία του φοιτητή» (στις συνοικίες των πόλεων που φιλοξενούν φοιτητικό πληθυσμό) και του «φτωχού» (κατοικίες μέχρι 60 τ.μ., ισόγειες και υπόγειες) έχουν γίνει απλησίαστες, αλλά εξίσου μεγάλο είναι και το πρόβλημα με την οικογενειακή κατοικία (κατοικία με 2 ανεξάρτητα υπνοδωμάτια 80-110 τ.μ.).

Τα στοιχεία που παραθέτουμε στη συνέχεια* αποκαλύπτουν τον βαθμό επιδείνωσης του προβλήματος ανάμεσα στο 2022 και 2024.

Αύξηση 26%

Για πρώτη ίσως φορά στην ελληνική κοινωνία του τελευταίου μισού αιώνα το πρόβλημα των πανάκριβων ενοικίων έχει γίνει σε τέτοια έκταση και ένταση οξύ κοινωνικό πρόβλημα. Για τους άνεργους, τους χαμηλοσυνταξιούχους, τους singles με εισόδημα περί τον κατώτατο μισθό και τις μονογονεϊκές οικογένειες προσλαμβάνει την πιο οξεία μορφή.

Εκτείνεται όμως κοινωνικά πολύ πέρα απ’ αυτές τις κατηγορίες, καθώς ακόμη και οικογένειες με δύο μισθούς κοντά ή και λίγο πάνω από τον κατώτατο δυσκολεύονται να βρουν αξιοπρεπείς λύσεις κατοικίας χωρίς να «θυσιάσουν» μεγάλο ποσοστό του εισοδήματός τους μόνο για το νοίκι. Από έρευνες της Eurostat -και όχι μόνο- προκύπτει ότι ποσοστό άνω του 60% των ενοικιαστών μόλις (και για να) πληρώσει το νοίκι, αναγκάζεται να κάνει περικοπές σε βασικά αγαθά ή να λάβει οικονομική βοήθεια από τρίτους για να βγάλει τον μήνα.

Από το 2022 στο 2024 η αύξηση των ενοικίων, μεσοσταθμικά, υπολογίζεται σε 26%. Από το 2018 ώς το 2023 οι ζητούμενες από τους ιδιοκτήτες τιμές ενοικίασης για οικογενειακή κατοικία γνώρισαν αύξηση στο εύρος 43,2% – 52,1%!

Οικογενειακή κατοικία

Εχοντας γράψει πολλές φορές για ενοικιαστές μικρών διαμερισμάτων και για φοιτητές, σε αυτό το άρθρο θα εστιάσουμε στην οικογενειακή κατοικία, προσδιορίζοντάς την ως κατοικία με 2 ανεξάρτητα υπνοδωμάτια, άνω του α’ ορόφου και άνω των 70 τ.μ. Στο άγχος και τις τεράστιες δυσκολίες που έχουν ζευγάρια με ένα ή δύο παιδιά να νοικιάσουν μια κατοικία αυτών των προδιαγραφών ή στο άγχος εν αναμονή των νέων «απαιτήσεων» του ιδιοκτήτη για παράταση της μίσθωσης όταν αυτή λήξει.

Στην κατηγορία αυτή, η κατάσταση περιγράφεται από τα εξής δεδομένα:

● Το ποσοστό διαθεσιμότητας τέτοιων κατοικιών με ενοίκιο έως 600 ευρώ είναι ουσιαστικά μηδενικό, το δε 2024 μειώνεται σημαντικά σε όλες τις περιοχές, όπως καταγράφεται στον πίνακα 1. Για λόγους εισοδηματικούς και αξίας της γης και των ακινήτων, στα βόρεια προάστια η διαθεσιμότητα είναι… 0,22%. Για τους ίδιους λόγους, στα νότια προάστια είναι 0,55%. Στο κέντρο της Αθήνας, 6,37%. Στα δυτικά προάστια φτάνει μεσοσταθμικά το 15,09%, παρόλο που σε μεγάλο τους τμήμα είναι περιοχές φτωχές εισοδηματικά. Τέλος, στον Πειραιά είναι 4,2% και στο Υπόλοιπο Αττικής 11%.

● Για το μεγαλύτερο μέρος των διαθέσιμων προς μίσθωση κατοικιών 2 υπνοδωματίων άνω του α’ ορόφου και με 80-110 τ.μ. απαιτείται ενοίκιο άνω των 800 ευρώ. Στα βόρεια προάστια, για το 95,80% των κατοικιών με τέτοιες προδιαγραφές το ζητούμενο ενοίκιο είναι πάνω από 800 ευρώ. Στα νότια προάστια, το 80,40%. Στο κέντρο της Αθήνας, το 66,37%. Στον Πειραιά, το 60,07%. Στα δυτικά προάστια το 47,03% και στο Υπόλοιπο Αττικής το 71,3%.

Ενας μισθός

Επομένως, το κόστος ενοικίασης μιας τέτοιας κατοικίας αγγίζει σχεδόν τον κατώτατο μισθό. Αν σκεφτεί κανείς πόσες επιπλέον δαπάνες πρέπει να προστεθούν στο νοίκι για να βγάλει τον μήνα ένα νοικοκυριό, καταλαβαίνουμε γιατί ένα νοικοκυριό με δύο μισθούς κοντά ή όχι πολύ ψηλότερα από τον κατώτατο δεν μπορεί να «πλησιάσει» τέτοιες κατοικίες.

Ο δεύτερος πίνακας μας δίνει μια ιδέα για το κόστος ενοικίου με κριτήριο την τιμή ανά τετραγωνικό μέτρο σε 16 περιοχές της Αθήνας. Τα στοιχεία του πίνακα καταδεικνύουν επίσης τις μεγάλες αυξήσεις από το 2022 στο 2024. Πρόκειται για ποσοστά αύξησης περισσότερο και από εντυπωσιακά:

● Στους Αμπελοκήπους 56,05%
● Στο Παγκράτι 22,02%
● Στην Κυψέλη 15,89%
● Στη Γλυφάδα 49,04%
● Στη Βούλα 51,65%
● Στο Παλαιό Φάληρο 13,38%
● Στη Ν. Σμύρνη 23,17%
● Στην Καλλιθέα 34,29%
● Στον Νέο Κόσμο 32,41%
● Στο Περιστέρι 20,75%
● Στην Πετρούπολη 50,63% (!)

Τα στοιχεία επιβεβαιώνουν ότι το 2024 αποτελεί έτος νέας μεγάλης αύξησης των τιμών των ενοικίων – προφανώς και των τιμών αγοράς κατοικιών.

* Τα στοιχεία προέρχονται από τον κ. Θέμη Μπάκα, πρόεδρο του Πανελλαδικού Δικτύου e-Real Estates, τον οποίο και ευχαριστούμε