Από τη Νέα Υόρκη στη Γάζα

Αυτές τις μέρες στη Νέα Υόρκη ο μεγαλύτερος διεθνής οργανισμός του πλανήτη, τα Ηνωμένα Εθνη, συζήτησε και υιοθέτησε το «Σύμφωνο για το Μέλλον», ένα πλέγμα κοινών δράσεων για την παγκόσμια ειρήνη και ασφάλεια, τη βιώσιμη ανάπτυξη και σύγχρονες προκλήσεις, όπως η πρόοδος της επιστήμης και της ψηφιακής τεχνολογίας. Κι όμως, η παράλληλη εικόνα της διεθνούς πραγματικότητας προκαλεί απογοήτευση και αποστροφή.

Την ημέρα που ο ΟΗΕ αναζητούσε λύσεις για το μέλλον του κόσμου, στον Λίβανο σημειωνόταν ιστορικό υψηλό στον αριθμό νεκρών εδώ και δεκαετίες. Η κλιμάκωση του έντασης μεταξύ Ισραήλ και Χεζμπολάχ, παρά τις εκκλήσεις του ΟΗΕ και τις συστάσεις των ΗΠΑ, διευρύνει γεωγραφικά τη σύρραξη απειλώντας με γενίκευση στην ευρύτερη περιοχή και την ενεργό εμπλοκή περιφερειακών παραγόντων. Η δε ανθρωπιστική κρίση στη Γάζα συνεχίζεται εις βάρος του παλαιστινιακού λαού, με χιλιάδες νεκρούς αμάχους, γυναίκες και παιδιά, ενώ οι Ισραηλινοί όμηροι κρατούνται ακόμη από τη Χαμάς. Ολα αυτά συμβαίνουν πάνω σε ένα τραγικό ιστορικό υπόβαθρο, με βαθιές ρίζες εθνικισμού, εξτρεμισμού, θρησκευτικού φανατισμού, εποικισμών, αποκλεισμών, τρομοκρατικών χτυπημάτων. Οσο ο κύκλος του αίματος διευρύνεται, τόσο θα ναρκοθετείται κάθε προσπάθεια εκεχειρίας αλλά και κάθε απόπειρα λύσης με την αναγνώριση παλαιστινιακού κράτους σε ειρηνική συμβίωση με το Ισραήλ.

Την ίδια ώρα στις παρυφές της Ευρώπης η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία έχει προκαλέσει έναν μακρόχρονο πόλεμο φθοράς. Και φυσικά στο βόρειο τμήμα της Κύπρου ο στρατός κατοχής, οι εποικισμοί και οι προσπάθειες της Τουρκίας για την επιβολή διχοτόμησης του νησιού προκαλούν τη διεθνή κοινότητα και την Ε.Ε. Η Ευρώπη αδυνατεί να διαμορφώσει μια συνεκτική κοινή εξωτερική πολιτική. Αδυνατεί να συμφωνήσει ακόμη και για την αναγκαία πραγματική αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών-μελών της για τη διαχείριση της μετανάστευσης και ασύλου, την ώρα που οι ανθρώπινες ροές και τα ναυάγια στις ευρωπαϊκές θάλασσες συνεχίζονται.

Η έξαρση των συγκρούσεων σε πολλές περιοχές του κόσμου μαζί με την ενίσχυση αυταρχικών καθεστώτων και ανελεύθερων «δημοκρατιών», την παραμονή μάλιστα των κρίσιμων προεδρικών εκλογών των ΗΠΑ, επιτείνουν τη διεθνή αβεβαιότητα. Σε αυτόν τον πολυπολικό κόσμο των πρωτοφανών πλανητικών προκλήσεων, όπως η κλιματική κρίση και η τεχνητή νοημοσύνη κ.ά., η παγκόσμια ειρήνη και σταθερότητα δεν συνθέτουν εθιμοτυπικό ευχολόγιο, αλλά πραγματικό και μετρήσιμο κοινό στόχο. Η διεθνής κοινότητα με τους οργανισμούς της και η διεθνής δικαιοσύνη με τα όργανά της έχουν καταλυτικό ρόλο να διαδραματίσουν στη διαμόρφωση ενός πλαισίου που θα στηρίζεται σε κανόνες και όχι αποκλειστικά σε συσχετισμούς ισχύος.

Η Ελλάδα οφείλει να συμμετέχει ενεργά σε κάθε πρωτοβουλία διαμεσολάβησης και αποκλιμάκωσης και τον τερματισμό των συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή και αλλού. Αυτό απαιτεί μια εξωτερική πολιτική πολυδιάστατη και όχι μονοθεματική, μια πραγματική εξωτερική πολιτική αρχών, που θα κατατείνει στην ειρήνη και τη σταθερότητα, στην προστασία της αξίας της ανθρώπινης ζωής, στην καταδίκη της τρομοκρατίας, του αυταρχισμού και του αναθεωρητισμού. Πολιτική επιλογή που εναρμονίζεται με τα μακροπρόθεσμα συμφέροντα μιας χώρας όπως η Ελλάδα, που επιμένει να επικαλείται το διεθνές δίκαιο στις σχέσεις της με την Τουρκία και τους υπόλοιπους γείτονες. Η επιμονή στο διεθνές δίκαιο, την ειρήνη, τη συνεργασία και τα ανθρώπινα δικαιώματα δεν αποτελεί ένδειξη αδυναμίας. Είναι υπεύθυνη αξιακή στάση που επιβάλλεται από διαχρονικές αρχές και όχι από καιροσκοπικές αναγνώσεις της συγκυρίας.

*Βουλευτής Επικρατείας, κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής