«Για όλα φταίει το κράτος. Το επιτελικό κράτος φταίει. Κάηκαν τα βουνά, δεν μπορούσε να πιάσει τη φωτιά στα βουνά και κάηκαν τα σπίτια του κόσμου», μας λέει με απόγνωση κάτοικος του οικισμού Ανω Λουτρό Κορινθίας όπου κάηκαν τουλάχιστον 7 σπίτια από το πέρασμα της πύρινης λαίλαπας. Αλλη μια καταστροφή, αυτή τη φορά στην Κορινθία, τέλη Σεπτεμβρίου και αρχές Οκτωβρίου, με τους πυρόπληκτους να μιλάνε για τρανταχτή απουσία του κρατικού μηχανισμού και των πυροσβεστικών δυνάμεων, 2 ηρωικούς εθελοντές να χάνουν τη ζωή τους, δεκάδες χιλιάδες στρέμματα να γίνονται στάχτη και τον αρμόδιο υπουργό, Βασίλη Κικίλια, να κατηγορεί λίγο-πολύ το ανάγλυφο της ορεινής Κορινθίας και τα στενά δρομάκια του Ξυλόκαστρου, σε ένα αφήγημα που θύμισε… στρατηγό άνεμο.
Η αλήθεια είναι ότι η φωτιά έπρεπε να αντιμετωπιστεί στο πρώτο μισάωρο, όταν εκδηλώθηκε το μεσημέρι της Κυριακής. Στη συνέχεια εξαπλώθηκε και συνεχίζει το καταστροφικό έργο της ανεξέλεγκτη. Οπως δήλωσε ο Ανδριανός Γκουρμπάτσης, αντιστράτηγος της Πυροσβεστικής ε.α. («Αθήνα 9,84»): «Οι δασικές πυρκαγιές, αν δεν αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά το πρώτο μισάωρο, είναι πολύ δύσκολο να ελεγχθούν. Ειδικά όταν το ανάγλυφο του εδάφους είναι πολύ έντονο, όπως στα Ροζενά». Για την αντιμετώπιση της πυρκαγιάς δεν χρειάζονταν απαραίτητα τα εναέρια μέσα, για την κινητοποίηση των οποίων παραμένουν ερωτήματα. Ωστόσο, όπως παραδέχτηκε και ο ίδιος ο Βασίλης Κικίλιας, τα πυροσβεστικά μέσα δεν μπορούσαν να φτάσουν γιατί οι δρόμοι στην περιοχή ήταν δύσβατοι ή απλά δεν είχαν ανοιχτεί και συντηρηθεί ποτέ…
Τα κατά Κικίλια αίτια
Χθες το μεσημέρι, ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Βασίλης Κικίλιας, προχώρησε σε συνέντευξη Τύπου σε μια προσπάθεια να δώσει εξηγήσεις για το νέο «επιτελικό φιάσκο». Αρχικά, απέδωσε την ανεξέλεγκτη επέκταση της φωτιάς στις πολύ μεγάλες χαράδρες, τα ρέματα, τους γκρεμούς, τις πολύ ψηλές βουνοκορφές και τα όρη της Κορινθίας στα οποία ήταν δύσκολο να επιχειρήσουν δασοκομάντος και πυροσβεστικά οχήματα.
«Στην έναρξη της πυρκαγιάς, κι ενώ το πρώτο περιπολικό της Πυροσβεστικής έφτασε αμέσως, κι αμέσως μετά μια υδροφόρα, δεν μπορούσε να περάσει από τον χωμάτινο δρόμο. Δεν κατέστη δυνατό και χρησιμοποιήσαμε σε ένα δεύτερο χρόνο ένα D7 ενός δήμου προκειμένου να διανοίξουμε τον δρόμο και να φτάσουν τα 29-30 πυροσβεστικά, τα οποία είχαν φτάσει ήδη στο πεδίο. Παράλληλα όμως επιχείρησαν και τα Bell και ο πρώτος τράκτορας. Ο δεύτερος τράκτορας δεν μπόρεσε να πάρει νερό και στη συνέχεια κλιμάκωσε ο κύριος Αρχηγός επιχειρησιακά με όλες τις δυνάμεις τις οποίες είχαμε στην περιοχή, αλλά και όλα τα εναέρια τα οποία έστειλε όχι μόνο από την Πελοπόννησο αλλά και από την Αθήνα», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Δηλαδή, κατά σειρά έφταιγε η μορφολογία του εδάφους, ο μη προσβάσιμος δρόμος, ένα αχαρτογράφητο χωράφι που δεν όφειλε να βρίσκεται εκεί (!), ο τράκτορας που δεν μπορούσε να πάρει νερό και κάπως έτσι χάθηκαν κρίσιμα λεπτά, για να μην πούμε ώρες…
Τελικά, «δεν το περίμεναν ούτε οι ίδιοι οι επιχειρησιακοί παράγοντες», πάντοτε κατά τον Βασίλη Κικίλια, ούτε οι επιστήμονες και οι στατιστικές, αλλά η καταστροφή συνέβη. Μάλιστα, οργανώσεις εποχικών πυροσβεστών αλλά και κάτοικοι της Δυτικής Πελοποννήσου σχολίαζαν ότι ενώ περιμέναμε πλημμύρες με την πιθανή επιδείνωση του καιρού, εκδηλώθηκε ένα πύρινο μέτωπο που θύμιζε Ιούλιο και όχι Οκτώβριο, με τον κρατικό μηχανισμό, πάντως, να αιφνιδιάζεται για πολλοστή φορά… Δεν λείπουν όμως και οι κάτοικοι που μιλάνε για μια «ύποπτη» φωτιά στα τέλη Σεπτεμβρίου, μόλις ξέσπασαν ισχυροί άνεμοι, με τα σενάρια για εγκατάσταση ανεμογεννητριών να επανέρχονται είτε ως θεωρίες συνωμοσίας είτε ως αυτοεκπληρούμενη προφητεία.
Η εξέλιξη της φωτιάς
Στο καθαρά επιχειρησιακό σκέλος, μέχρι αργά χθες βράδυ η φωτιά έκαιγε για τρίτη μέρα, έστω σε διάσπαρτες εστίες, στις περιοχές Ευρωστίνα, Ξανθοχώρι, Σοφιανά, Κουμαριά Ροζενών, Χελυδόρεο και Ανω Πιτσά και μην απειλώντας σπίτια, με τα εναέρια μέσα να επιχειρούν μέχρι το τελευταίο φως. Μάλιστα, η χώρα μας ζήτησε μετά από 48 ώρες διεθνή ενίσχυση, με εναέρια μέσα να καταφτάνουν από την Κροατία και την Ιταλία στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού. Τεράστιες -εκ των υστέρων- δυνάμεις αποτελούμενες από 550 πυροσβέστες, 28 πεζοπόρα τμήματα και 160 οχήματα προσπαθούσαν να τιθασεύσουν τις φλόγες και να περιορίσουν τον κίνδυνο αναζωπυρώσεων.
Το μετεωρολογικό δελτίο έδειχνε υποχώρηση των δυνατών ανέμων, γεγονός που ευνοούσε το έργο των πυροσβεστικών δυνάμεων, όμως παραμένουν τα ερωτήματα για το πώς φτάσαμε σε ένα τεράστιο πύρινο μέτωπο που, σύμφωνα με τον δήμαρχο Ξυλόκαστρου-Ευρωστίνης, Βλάση Τσιώτο, είχε κάποια στιγμή έκταση 32 χιλιομέτρων! Μέχρι χθες βράδυ το βάρος της κατάσβεσης είχε πέσει σε τρία μέτωπα, νοτιοδυτικά των Σοφιανών προς Σπαρτινέικα, νοτιοανατολικά προς Ξανθοχώρι και στο οροπέδιο της Ευρωστίνας. Αν και η φωτιά έδειχνε μια καλύτερη εικόνα, πηγές της Πυροσβεστικής τόνιζαν στην «Εφ.Συν.» ότι «το βράδυ είναι απρόβλεπτο».
