Εστία: Μια θεά του 12θεου σχεδόν άγνωστη

Στο αρχαίο ελληνικό Δωδεκάθεο υπήρχαν έξι γυναίκες θεές και έξι άνδρες θεοί. Όλοι σε στενή συγγενική σχέση με τον Δία. Αδέλφια του ήταν: Δήμητρα, Ήρα, Εστία, Ποσειδών. Παιδιά του ήταν: Ήφαιστος, Άρης, Ερμής, Απόλλων, Άρτεμις, Αθηνά, Αφροδίτη. Μαζί με το Δία που κυβερνούσε θεούς και θνητούς, διαμορφωνόταν το 12θεο.

Σημειώσεις για την Εστία, τους θεούς και τις θεές.

– Υπήρχε σοφή μοιρασιά του κόσμου και των αξιωμάτων σε 6 θεούς και 6 θεές.

-Όλοι οι θεοί είχαν την πιο στενή συγγενική σχέση με τον Δία: Αδέλφια του και παιδιά του.

-Στην Ελληνική Θεογονία το πρώτο θεϊκό ζεύγος ήταν ο Ουρανός και η Γαία (Γη). Αυτοί γέννησαν τη δεύτερη γενιά των θεών. ¨Έξι Τιτάνες και έξι Τιτανίδες. Ανάμεσα τους, τελευταίος Τιτάνας γεννήθηκε ο Κρόνος και τελευταία Τιτανίδα η Ρέα. Αυτοί γέννησαν τη τρίτη γενιά των θεών: Τον Δία και τ` αδέλφια του. Ο Δίας έφερε στον κόσμο την τέταρτη γενιά θεών, τα παιδιά του, που συμπλήρωσαν το 12θεο.

– Ο Κρόνος ευνούχισε τον πατέρα του Ουρανό και του πήρε την εξουσία. Την πολυπόθητη αυτή εξουσία πήρε εν τέλει ο Ζευς αφού κατανίκησε τον πατέρα του Κρόνο και όλους τους παλιούς μοχθηρούς θεούς κατακρημνίζοντας τους και φυλακίζοντας τους στα Τάρταρα. Δεν τους αποτέλειωσε και έτσι συνιστούν πάντα μια απειλή καταχωνιασμένη βαθιά μέσα στα σπλάχνα της μητέρας Γης.

-Η  Εστία ήταν η θεά της οικίας, της εστίας, του τζακιού, της πυροστιάς, της άσβεστης φωτιάς, της οικιακής ζωής, της οικογένειας, των βωμών και εστιών..

-Το όνομα της θεάς παραπέμπει στον οίκο και στην εστία, στο σπίτι και στους κατοίκους του.

– Η θεά Εστία γεννήθηκε πρώτη – πρώτη από του θεϊκό ζεύγος της Τιτανίδας Ρέας και του Τιτάνα Κρόνου. Ακολούθησαν: Ήρα, Δήμητρα, Πλούτων, Ποσειδών, Δίας. Ο Πλούτων ή Άδης δεν ήταν στο 12θεο αλλά ήταν ο Άρχων του Κάτω Κόσμου. Όταν μοίρασαν, με κλήρο, το Σύμπαν έλαχε στο Δία ο έναστρος ουρανός και η ατμόσφαιρα. Στον Ποσειδώνα όλα τα νερά, πόντοι, ωκεανοί, ποτάμια,. και στον Πλόυτωνα ο Κάτω Κόσμος. Η επιφάνεια της Γης έμεινε χωρίς θεό γι` αυτό μάχονται συνεχώς οι θνητοί για την κατάκτηση της.

-Η Εστία ορκίστηκε στο όνομα του Δία να παραμείνει για πάντα παρθένα. Η ανταμοιβή της ήταν η απόφαση του Διός να τιμάται πρώτη – πρώτη αυτή στις δημόσιες θυσίες. Το παράδειγμα της αειπάρθενους Εστίας ακολούθησαν οι θεές Αθηνά και Άρτεμις.

-Η Εστία διακρίνετε για την ήρεμη, σεμνή, άδολη, συνεσταλμένη και καλή φύση της. Ήταν η μόνη θεά που δεν έλαβε μέρος στην εξέγερση και συνωμοσία εναντίον του Δία με επικεφαλής τη ζηλόφθονη και δολοπλόκο Ήρα. Ήταν η πιο ήσυχη και φρόνιμη απ` όλους τους θεούς, αγαπητή, σεβάσμια και αναμάρτητη.

-Δεν υπήρχε οικία χωρίς εστία ( τζάκι) όπου κρατούσαν «ζωντανή την πυρά».

-Η λατρεία της Εστίας ήταν πανελλήνια.

-Η θεά Εστία ήταν το ισχυρότερο σύμβολο του οικογενειακού θεσμού και επέβαλλε στον ιδιοκτήτη της οικίας τον ιερό θεσμό της φιλοξενίας. Προστάτευε και έκρυβε τους παραβάτες και τους διωκόμενους. Αντιπροσώπευε όλα τα ιδιαίτερα γνωρίσματα των αρχαίων Ελλήνων.

-Οι κάτοικοι του σπιτιού της πρόσφεραν τις απαρχές: Τα πρώτα αγροτικά προϊόντα, τα πρώτα σφάγια, τυριά, γάλα..

Ησίοδος-Θεογονία στ. 454 κ.ε.

Ῥείη δὲ δμηθεῖσα Κρόνῳ τέκε φαίδιμα τέκνα,

Ἱστίην Δήμητρα καὶ Ἥρην χρυσοπέδιλον,
455 ἴφθιμόν τ᾽ Ἀίδην, ὃς ὑπὸ χθονὶ δώματα ναίει
νηλεὲς ἦτορ ἔχων, καὶ ἐρίκτυπον Ἐννοσίγαιον,
Ζῆνά τε μητιόεντα, θεῶν πατέρ᾽ ἠδὲ καὶ ἀνδρῶν,

τοῦ καὶ ὑπὸ βροντῆς πελεμίζεται εὐρεῖα χθών..

Η Τιτανίδα Ρέα φρικτά και ολέθρια υποταγμένη στον σκληρό Κρόνο γέννησε τη νέα γενιά των θεών: Την ιερή Εστία, τη Δήμητρα, την Ήρα με τα χρυσά πέδιλα, τον ανίκητο, ανελέητο Άδη που τα παλάτια του είναι βαθιά μέσα στη γη, τον Ποσειδώνα το Γεωσείστη, που προκαλεί πολύ δυνατό ήχο καθώς σείει τη γη. Η Ρέα γέννησε ακόμα τον μυαλωμένο Δία, πατέρα θεών και ανθρώπων που με τις βροντές του τρέμει σύγκορμη η τεράστια γη.

Όλα αυτά τα τέκνα της Ρέας τα κατάπινε ο μέγας Κρόνος την ώρα

460 που ξεγεννούσε η δαμασμένη Τιτανίδα και τα βρέφη έβγαιναν από την κοιλιά της. Ο Κρόνος φρονούσε ότι κανείς από τους ουράνιους θεούς δεν πρέπει να απειλήσει την απόλυτη κυριαρχία του στον Σύμπαντα Κόσμο. Είχε μάθει από τη Γαία Μητέρα και τον Ουρανό έναστρο Πατέρα ότι κάποιο από τα τέκνα του θα του πάρει όλα τα βασιλικά αξιώματα. Έτσι κατάπινε όλα τα παιδιά του βυθίζοντας σε βαρύ, διαρκές πένθος την άμοιρη μητέρα Ρέα.

Πλάτωνος Νόμοι 745b

..τὸ δὴ μετὰ τοῦτο πρῶτον μὲν τὴν πόλιν ἱδρῦσθαι δεῖ τῆς χώρας ὅτι μάλιστα ἐν μέσῳ, καὶ τἆλλα ὅσα πρόσφορα πόλει τῶν ὑπαρχόντων ἔχοντα τόπον ἐκλεξάμενον, ἃ νοῆσαί τε καὶ εἰπεῖν οὐδὲν χαλεπόν: μετὰ δὲ ταῦτα μέρη δώδεκα διελέσθαι, θέμενον Ἑστίας πρῶτον καὶ Διὸς καὶ Ἀθηνᾶς ἱερόν, ἀκρόπολιν ὀνομάζοντα, κύκλον περιβάλλοντα..

Σαφής αναφορά του Πλάτωνα στην θεά Εστία που πρέπει να έχει δικό της τέμενος, βωμό..

Ορφικός ύμνος Εστίας

θυμίαμα αρώματα]Ἑστία εὐδυνάτοιο Κρόνου θύγατερ βασίλεια, ἣ μέσον οἶκον ἔχεις πυρὸς ἀενάοιο, μεγίστου, τούσδε σὺ ἐν τελεταῖς ὁσίους μύστας ἀναδείξαις, θεῖσ᾽ αἰειθαλέας, πολυόλβους, εὔφρονας, ἁγνούς• οἶκε θεῶν μακάρων, θνητῶν στήριγμα κραταιόν, ἀιδίη, πολύμορφε, ποθεινοτάτη, χλοόμορφε• μειδιόωσα, μάκαιρα, τάδ᾽ ἱερὰ δέξο προθύμως, ὄλβον ἐπιπνείουσα καὶ ἠπιόχειρον ὑγείαν.. από τη Βικιθήκη – Ορφικός ύμνος Εστίας

1*. Αρχιτέκτων. Ιστορικός Αρχιτεκτονικής. Ιστορικός Τέχνης.

2*. Στην αξεπέραστη θεά της οικιακής εστίας μας Ιωάννα – Μαρίνα.