Παγωμένη μεσολάβηση

Την ώρα που γίνεται ολοένα και πιο συχνά λόγος για πάγωμα της σύγκρουσης στην Ουκρανία, αυτό που φαίνεται να παγώνει στη σκιά της κορύφωσης της προεκλογικής περιόδου στις ΗΠΑ για το ορατό μέλλον είναι η προσδοκία αποτελεσματικής αμερικανικής μεσολάβησης στη Μέση Ανατολή.

Σχεδόν έναν χρόνο μετά την επίθεση της Χαμάς στο Ισραήλ, ο Νετανιάχου μοιάζει να έχει κερδίσει το παιχνίδι καθυστέρησης που του επιτρέπει να διαχειρίζεται έναν διμέτωπο σκληρό πόλεμο στη Γάζα και στον Λίβανο ως κανονικότητα.

Οι ΗΠΑ έχουν μεγάλη προϊστορία μεσολάβησης στη Μέση Ανατολή. Εχουν εμπλακεί ως μεσολαβητής στο Μεσανατολικό από το καλοκαίρι του 1970, όταν σταμάτησαν τον πόλεμο φθοράς μεταξύ Ισραήλ και Αιγύπτου στη Διώρυγα του Σουέζ.

Ακολούθησαν, μετά τον πόλεμο του Κιπούρ το 1973, η διπλωματία των μικρών βημάτων του Κίσινγκερ, η μεσολάβηση Κάρτερ στο Καμπ Ντέιβιντ το 1978-79, η προσπάθεια των Μπους – Μπέικερ το 1991-92 και, τέλος, η μεσολάβηση Κλίντον την περίοδο 1994-2000.

Από την ημέρα των εκλογών, την πρώτη Τρίτη του Νοεμβρίου, μέχρι την ορκωμοσία του νέου προέδρου στις 20.1.2025, υπάρχει η δυνατότητα για τον Νετανιάχου να δημιουργήσει τετελεσμένα που θα εκμηδενίσουν κάθε δυνατότητα αμερικανικής μεσολάβησης.

Οποιος και να είναι ο νικητής των εκλογών, η περίοδος μέχρι την αλλαγή φρουράς στον Λευκό Οίκο είναι υψηλού κινδύνου για την ευρύτερη περιοχή από το Ιράν έως την Υεμένη.

Η ταπείνωση του κύρους των ΗΠΑ επί έναν χρόνο γίνεται αντιληπτή μόνον αν συγκρίνουμε την πολιτική Μπάιντεν με την αποφασιστικότητα του Μπους του πρεσβύτερου στην περίοδο 1991-92, που οδήγησε σε πρόωρες εκλογές και νέα κυβέρνηση στο Ισραήλ.

Με άλλα λόγια, μια μεσολαβητική παρουσία 55 χρόνων στην περιοχή, στην οποία διακυβεύονται ζωτικά συμφέροντα των ΗΠΑ, κινδυνεύει να έχει άδοξο τέλος.

Η κατάσταση πραγμάτων στην Ουκρανία είναι επίσης, για την ίδια μεταβατική περίοδο, αποφασιστικής σημασίας για τις ΗΠΑ.

Στο πολύ πιθανό ενδεχόμενο κατάρρευσης του μετώπου ύστερα από ρωσική επίθεση, η Ουάσινγκτον θα βρίσκεται στην παραζάλη της σκληρής μετεκλογικής αντιπαράθεσης, όποιος κι αν είναι ο νικητής που θα αναδείξουν οι κάλπες.

Εύλογα γεννάται το ερώτημα αν αντέχει το διεθνές κύρος των ΗΠΑ μια παρατεταμένη εσωτερική πολιτική, κοινωνική και θεσμική κρίση.

Το πιο πρόσφατο παράδειγμα αποσταθεροποίησης Υπερδύναμης με διεθνείς επιπτώσεις είναι η ΕΣΣΔ, που διέψευσε την παραδοχή ότι μερικές χιλιάδες πυρηνικές κεφαλές είναι μια ασφάλεια κατά παντός κινδύνου.