Ο Ησίοδος ήταν αρχαίος Έλληνας ποιητής, ραψωδός, συγγραφέας και μυθογράφος. Γεννήθηκε στην Άσκρη Βοιωτίας τον 8ο αιώνα π.Χ. Σχεδόν συγκαιρινός του Ομήρου.
-Ο Ησίοδος και ο Όμηρος, θεωρούνται οι πρώτοι και κορυφαίοι ποιητές της προκλασικής και προ αρχαϊκής ελληνικής αρχαιότητας. Οι αρχαίοι τους θαύμαζαν και τους τιμούσαν. Μάλιστα σε ποιητικό διαγωνισμό ανάμεσα τους ( που μάλλον δεν έγινε ποτέ) ανεδείκνυαν νικητή τον Ησίοδο.
-Ο Ησίοδος αναγνωρίστηκε από τους αρχαίους, μαζί με τον Όμηρο, ως κορυφαίος και πρωτοπόρος.
– Ο Ησίοδος αναγνωρίστηκε από τους νεότερους μελετητές αξεπέραστος για τη γνώση της αρχαίας μυθολογίας, της οικονομίας, της κοινωνικής διάρθρωσης, της αστρονομίας, της μελέτης του Χρόνου, της κοσμολογίας, της Γεωργίας, της Ναυτιλίας..
-Ο πρώτος ποιητής στη Δυτική Λογοτεχνία που με τα γραπτά του έδειξε ότι αντιλαμβάνεται τον εαυτό του ως μοναδική, ιδιαίτερη και ξεχωριστή προσωπικότητα και ως τέτοιος πρέπει να συμβουλεύσει και να καθοδηγήσει με ποιητικό λυρισμό τους ανθρώπους.
Δύο του έργα σώθηκαν ακέραια:
-«Θεογονία»( Η γενιά, ή γενεαλογία των Θεών) όπου ασχολείται με την καταγωγή των θεών, τις γενεαλογίες τους και την άνοδο του Διός στην κορυφή του αρχαίου κόσμου.
-«Έργα και Ημέραι»: Πρωτοπόρος και εδώ ο ποιητής αφού ασχολείται με τον άνθρωπο και τα προβλήματα του, τις φάσεις της ζωής του, αναφέρεται σε μύθους, συμβουλεύει, φιλοσοφεί.
Μία, από τις εκατοντάδες, διαπιστώσεις- συμβουλές, του Ησιόδου:
Η δε κακή βουλή τω βουλεύσαντι κακίστη.
Η κακή βουλή (απόφαση) κάνει περισσότερο κακό σ’ αυτόν που την πήρε.
Από τα Έργα και Ημέραι, στίχος 266
Αποσπάσματα από το « Έργα και Ημέραι». Παραθέτω το αρχαίο κείμενο και ελεύθερη δική μου απόδοση.
Στίχοι 20 -26: ἥ τε καὶ ἀπάλαμόν περ ὁμῶς ἐπὶ ἔργον ἔγειρεν·
εἰς ἕτερον γάρ τίς τε ἴδεν ἔργοιο χατίζων
πλούσιον, ὃς σπεύδει μὲν ἀρόμεναι ἠδὲ φυτεύειν
οἶκόν τ᾽ εὖ θέσθαι, ζηλοῖ δέ τε γείτονα γείτων
εἰς ἄφενος σπεύδοντ᾽· ἀγαθὴ δ᾽ Ἔρις ἥδε βροτοῖσιν.
Και κεραμεύς κεραμεί κοτέει, και τέκτονι τέκτων·
και πτωχός πτωχώ φθονέει και αοιδός αοιδώ.
Αυτή ( η καλή Έρις) και τον τεμπέλη σπρώχνει στη δουλειά,
Αυτή κάνει τον αδούλη να φθονεί τον πλούσιο νοικοκύρη
που σπεύδει να οργώσει, να σπείρει, να φυτέψει, να θερίσει.
Ζηλεύει ο γείτονας τον γείτονα και προσπαθεί κι αυτός να πλουτίσει.
Αγαθά πράττει αυτή η Έριδα για τους θνητούς.
Ο ένας κεραμίστας συναγωνίζεται επ` αγαθώ τον άλλο,
ο ξυλουργός τον ξυλουργό, ο φτωχός άλλον φτωχό και
ο τραγουδιστής τον τραγουδιστή.
40-46: νήπιοι, οὐδὲ ἴσασιν ὅσῳ πλέον ἥμισυ παντὸς
οὐδ᾽ ὅσον ἐν μαλάχῃ τε καὶ ἀσφοδέλῳ μέγ᾽ ὄνειαρ.
Κρύψαντες γὰρ ἔχουσι θεοὶ βίον ἀνθρώποισιν.
ῥηιδίως γάρ κεν καὶ ἐπ᾽ ἤματι ἐργάσσαιο
ὥστε σε κεἰς ἐνιαυτὸν ἔχειν καὶ ἀεργὸν ἐόντα·
45αἶψά κε πηδάλιον μὲν ὑπὲρ καπνοῦ καταθεῖο,
ἔργα βοῶν δ᾽ ἀπόλοιτο καὶ ἡμιόνων ταλαεργῶν.
Οι μωροί (ανόητοι), δε γνωρίζουν πόσο ανώτερο είναι το μισό από το ολόκληρο
ούτε και πόσο χρήσιμη είναι η μολόχα κι ο ασφόδελος.
Οι θεοί τα αναγκαία της ζωής τα έχουν καλά κρυμμένα από τους ανθρώπους.
Αλλιώς θα δούλευες μια ημέρα και θα είχες όσα χρειάζεσαι για όλον τον χρόνο.
Κι αμέσως επάνω από το τζάκι σου το τιμόνι της ζωής θα κρεμούσες
Και δε θα χρειαζόσουν πια την εργασία των βοδιών και των ακούραστων, υπομονετικών ημιόνων.
στ. 93. Αίψα γαρ εν κακότητι βροτοί καταγηράσκουσιν.
Γιατί με τα βάσανα οι άνθρωποι γερνούν πολύ γρήγορα.
στ. 228. Ειρήνη ανά γην κουροτρόφος.
Η ειρήνη βοηθά να ζήσουν οι κούροι ( και όχι να σκοτωθούν στον πόλεμο)
στ. 240.Πολλάκι και ξύμπασα πόλις κακού ανδρός απηύρα, ος τις αλιτραίνη και ατάσθαλα μηχανάαται.
Πολλάκις μια ολόκληρη πόλη καταδυναστεύεται και υποφέρει από έναν κακό άνδρα, που μηχανεύεται ζημίες και ατασθαλίες.
στ. 267. Πάντα ιδών Διός οφθαλμός και πάντα νοήσας.
Τα πάντα είδε ο οφθαλμός του Διός και τα πάντα κατάλαβε.
στ. 289. Αρετής προπάροιθε ιδρώτα θεοί αθάνατοι θήκαν.
Μπροστά από την αρετή οι αθάνατοι θεοί έβαλαν τον ιδρώτα ( την εργασία).
στ. 311. Έργον δ’ ουδέν όνειδος, αεργίη δε τ’ όνειδος.
Η εργασία δεν είναι ντροπή. Ντροπή είναι η αδουλιά και η τεμπελιά..
στ. 352. Μη κακά κερδαίνειν: κακά κέρδεα ισ᾽ αάτησιν.
Μην κερδίζεις με κακό τρόπο Τα κακά κέρδη ισοδυναμούν με συμφορές.
στ. 361. Ει γαρ κεν και σμικρόν επί σμικρώ καταθείο και θαμά τούτ᾽ έρδοις, τάχα κεν μέγα και το γένοιτο.
Αν καταθέτεις (βάζεις) τακτικά μικρό πάνω σε μικρό, ταχύτατα αυτό θα γίνει μέγα.
Πόσο ομοιάζει με την παροιμία: Φασούλι το φασούλι γεμίζει το σακούλι.
στ. 372. Πίστεις αρ τοι ομώς και απιστίαι ώλεσαν άνδρας.
Η πίστη αλλά και η απιστία κατέστρεψαν ανθρώπους.
στ. 410. Μήδ’ αναβάλλεσθαι ες τ’ αύριον ες τ’ έννηφιν.
Μην αναβάλλεις για αύριο και μεθαύριο (ότι μπορείς να κάνεις σήμερα)
στ. 503. Ουκ αεί θέρος εσσείται, ποιείσθε καλιάς.
Δεν θα είναι πάντα καλοκαίρι, φτιάξτε τα καλύβια σας.
στ. 694. Μέτρα φυλάσσεσθαι· καιρός δ᾽ επί πάσιν άριστος.
Κράτα το μέτρο. Υπάρχει ο άριστος (κατάλληλος) καιρός για όλα.
στ. 695. Μήτε τριηκόντων ετέων μάλα πολλ᾽ απολείπων μητ᾽ επιθείς μάλα πολλά· γάμος δε τοι ώριος ούτος.
Ούτε να είσαι πολύ κάτω από τριάντα ούτε πολύ παραπάνω. Αυτή είναι η κατάλληλη ώρα (ηλικία) για γάμο.
στ. 702. Ού μεν γαρ τι γυναικός άμεινον αγαθής.
Το καλύτερο που μπορεί να σου συμβεί είναι μια καλή γυναίκα.
στ. 719. Γλώσσης τοι θησαυρός εν ανθρώποισιν άριστος φειδωλής.
Άριστος θησαυρός για τους ανθρώπους είναι η φειδωλή γλώσσα.
Σημείωση: Το ρητό «λακωνίζειν εστί φιλοσοφείν» αποδίδεται στον Χείλωνα τον Λακεδαιμόνιο, 200 περίπου χρόνια μετά τον Ησίοδο. Σήμερα λέμε: «Τα πολλά λόγια είναι φτώχια».
στ. 762. Φήμη.. κακή αργαλέη φέρει, χαλεπόν δ’ αποθέσθαι.
Η κακή φήμη είναι βαρύ φορτίο και είναι δύσκολο να απαλλαγείς από αυτήν.
Και μια πληροφορία για την αποικία των Μεγαρέων Βυζάντιο στα στενά του Βοσπόρου.
Θύννων δ᾽ ωραίων Βυζάντιον έπλετο μήτηρ και σκόμβρων βυθίων τε και ευχόρτου λικιβάττεω.
Το Βυζάντιο έχει ωραίους θύννους (τόνους) και σκουμπριά από βαθιά νερά. Έχει και θαλερά αμπέλια.
Λίγα από την «Θεογονία.»
στ 116.Ή τοι μέν πρώτιστα Χάος γένετο. Πρώτιστα το Χάος έγινε.
στ. 120. Ήδ᾽ Έρος, ος κάλλιστος εν αθανάτοισι θεοίσι, λυσιμελής, πάντων δε θεών πάντων τ᾽ ανθρώπων δάμναται εν στήθεσσι νόον και επίφρονα βουλήν.
Γλυκύτατε Έρωτα, που είσαι ο πιο ωραίος από τους αθάνατους θεούς, που κάνεις να λύνονται τα μέλη (λυσιμελής) Σε ανθρώπους και σε θεούς αιχμαλωτίζεις το νου και τη θέληση.
στ. 613. Ως ουκ έστι Διός κλέψαι νόον ουδέ παρελθείν.
Δεν είναι δυνατό να ξεγελάσεις ούτε να παρέλθεις, να ξεπεράσεις τη θέληση του Δία.
1*. Αρχιτέκτων. Ιστορικός Αρχιτεκτονικής. Ιστορικός Τέχνης.
2*. Στους αγαπημένους Ιωάννα – Μαρίνα, Ειρήνη, Χαράλαμπο, Νικόλα.
-320x213.jpg)
