Πόσο μέσα έπεσαν αυτήν τη φορά οι δημοσκοπήσεις

Επιβεβαιώθηκαν στη μεγάλη εικόνα οι δημοσκοπήσεις του τελευταίου διαστήματος, ως προς την αναμενόμενη πρόβλεψη κατάταξης των κομμάτων, αλλά όχι τόσο στα τελικά ποσοστά και στους μέσους όρους των διαφορών που έδιναν στα πρώτα κόμματα, στοιχείο που καθορίζει τα πολιτικά συμπεράσματα και τα γεγονότα της επόμενης μέρας.

Με βάση τον μέσο όρο των 7 τελευταίων δημοσκοπήσεων, οι οποίες δημοσιεύτηκαν μεταξύ 3 και 7 Ιουνίου, το προβάδισμα της Νέας Δημοκρατίας επιβεβαιώθηκε μαζί με την «κλειδωμένη» δεύτερη θέση του ΣΥΡΙΖΑ και την τρίτη θέση του ΠΑΣΟΚ.

Η Ν.Δ. εκλέγει μεν 7 ευρωβουλευτές, όπως αναμενόταν, όμως το τελικό ποσοστό στην κάλπη αποδείχθηκε χαμηλότερο και από το κάτω όριο που προέβλεπαν όλες οι εταιρείες και είναι δεδομένο πως θα προκαλέσει τριγμούς στο εσωτερικό του κυβερνώντος κόμματος. Ακόμα και ο ίδιος ο πρωθυπουργός στη χθεσινή του δήλωση παραδέχθηκε πως δεν πέτυχε τους στόχους που είχε θέσει.

Επιπλέον η μέση διαφορά μεταξύ της αξιωματικής αντιπολίτευσης και του ΠΑΣΟΚ στις δημοσκοπήσεις ήταν σαφώς μεγαλύτερη από αυτήν που αποτυπώθηκε στο τελικό αποτέλεσμα (1,7% αντί για 3-5%). Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν κατάφερε να έχει ξεκάθαρο προβάδισμα σε σχέση με το ΠΑΣΟΚ, αδυνατώντας να εδραιώσει τη θέση του ως ισχυρή αξιωματική αντιπολίτευση. Η δημοσκοπική αισιοδοξία του τελευταίου διαστήματος για τον Στέφανο Κασσελάκη δεν επιβεβαιώθηκε, ενώ ο ίδιος επίσης δεν πέτυχε τους στόχους που είχε θέσει το τελευταίο διάστημα («πάνω από 20%»).

Ολες οι δημοσκοπήσεις προέβλεπαν μάχη για την τέταρτη θέση μεταξύ της Ελληνικής Λύσης και του ΚΚΕ, το οποίο επιβεβαιώθηκε και από το exit poll. Οι εταιρείες Μetron Analysis, Alco, MRB και Pulse έδιναν την τελευταία εβδομάδα ελαφρύ προβάδισμα στο κόμμα του Κυριάκου Βελόπουλου, με την ακροδεξιά Ελληνική Λύση τελικά να βγαίνει τέταρτη τρυπώντας το «ταβάνι» της.

Οσον αφορά το «ταβάνι» της Ν.Δ., στην εκτίμηση ψήφου στις μετρήσεις της τελευταίας εβδομάδας, η Alco υπολόγιζε το εύρος της Νέας Δημοκρατίας στο 29,2% έως 33,6%, η MRB από 29% έως 34% και η Pulse από 28,1% έως 33,9%. Η Metron Analysis εκτιμούσε ότι η Ν.Δ. θα βρεθεί από το 29,7% έως το 34,3%. Ο μέσος όρος του τελικού exit poll έδινε τη Ν.Δ. στο 29%. Τελικά η Ν.Δ. έπεσε ακόμα πιο χαμηλά και μετά βίας προσέγγισε το 28%, το κάτω όριο δηλαδή που έδινε η εταιρεία Pulse.

Η ανησυχία για την αυξημένη αποχή επιβεβαιώθηκε, όμως ήταν δύσκολο να ανιχνευτεί δημοσκοπικά το ακριβές εύρος της. Σύμφωνα με την εταιρεία Metron, το ποσοστό της συμμετοχής στις ευρωεκλογές αναμενόταν να κυμανθεί κάτω από το 50%. Τελικά η αποχή ξεπέρασε το 60%, καταγράφοντας αρνητικό ρεκόρ όλων των εποχών.

Στη δεξαμενή των αναποφάσιστων η Ν.Δ. είχε το μεγαλύτερο μέρος, καθώς προεκλογικά 4 στους 10 δήλωναν ότι στις προηγούμενες εκλογές είχαν ψηφίσει το κυβερνών κόμμα. Θεωρείται δεδομένο πως η Ν.Δ. είχε σημαντικές απώλειες από την αποχή, ωστόσο απαιτείται μεγαλύτερη ανάλυση αποτελεσμάτων για να εξαχθούν ακριβή συμπεράσματα. Μία πρόγευση για το μέγεθος της αποχής είχε δώσει η δημοσκόπηση της Alco, καθώς στην ερώτηση «Πιστεύετε ότι η ψήφος σας στις ευρωεκλογές μπορεί να αλλάξει κάτι στην Ελλάδα;» το 60% απαντούσε «όχι». Ως προς την Πλεύση Ελευθερίας και τη Νίκη, όλες οι δημοσκοπήσεις προέβλεπαν ότι θα εξέλεγαν από μια έδρα, όπως και έγινε.

Ως προς τη μη εκλογή ευρωβουλευτή από τη Νέα Αριστερά και το ΜέΡΑ25, αυτό ήταν το πιθανότερο σενάριο που έδιναν οι δημοσκοπικές εταιρείες, οι οποίες ωστόσο προέβλεπαν η Νέα Αριστερά να φτάσει οριακά το 3%, κάτι που δεν πραγματοποιήθηκε.