Το κλίμα στο εσωτερικό της Νέας Δημοκρατίας, μετά τις ευρωεκλογές της 9ης Ιουνίου 2024, είναι συγκρουσιακό. Οι ομιλίες των δύο πρώην πρωθυπουργών την 1η Ιουλίου φανέρωσαν ένα πολιτικό χάσμα μεταξύ του Μεγάρου Μαξίμου και πολλών «γαλάζιων» βουλευτών.
Σήμερα, ο υπουργός Επικρατείας και «δεξί χέρι» του Κυριάκου Μητσοτάκη, Άκης Σκέρτσος, αρθρογραφεί στην εφημερίδα «Τα Νέα» με αφορμή τα 50 χρόνια Μεταπολίτευσης. Το κείμενο «στρέφεται» και στο εσωτερικό της κυβερνώσας παράταξης. Κάνει λόγο για την ανάγκη «διαφορετικών κομμάτων» και «μιας πολιτικής κουλτούρας διακυβέρνησης περισσότερο εστιασμένης στην παραγωγή αποτελέσματος, στη μέτρηση, στην αξιολόγηση, στη σύγκριση με την υπόλοιπη Ευρώπη».
Μιλά για μία «νέα Νέα Δημοκρατία», ένα κόμμα πιο «ανοιχτό, τολμηρό και εξωστρεφές» που θα είναι πολιτικά «ευρύχωρο», «μετριοπαθές», ενώ κάνει θετική αναφορά στο παλιότερο «κάλεσμα» του πρωθυπουργού προς «ευρύτερες δημοκρατικές και φιλοευρωπαϊκές δυνάμεις».
Αποσπάσματα από το άρθρο: «Επιτυχίες και αποτυχίες στην Ελλάδα της μετα-Μεταπολίτευσης»
«Τα άλματα που πρέπει να κάνει η Ελλάδα προς την Ευρώπη απαιτούν και διαφορετικά κόμματα. Πιο ανοιχτά, τολμηρά και εξωστρεφή, περισσότερο ευρωπαϊκά και μεταρρυθμιστικά. Γι’ αυτό και η πολιτική διεύρυνση που έχει πετύχει η νέα Νέα Δημοκρατία του Κυριάκου Μητσοτάκη παράγει ένα νέο πολιτικό υπόδειγμα πολλαπλώς χρήσιμο», σημειώνει ο Άκης Σκέρτσος.
Και συνεχίζει: «Διότι με την πολιτική ευρυχωρία που την χαρακτηρίζει, πάντα στη βάση των πολιτικών αρχών και αξιών του φιλελευθερισμού, του ευρωπαϊσμού, της μετριοπάθειας και του κοινοβουλευτισμού, η νέα Νέα Δημοκρατία απαντάει -μεταξύ άλλων- και σε αυτή την ελληνική ιδιαιτερότητα της αδυναμίας συναινέσεων μεταξύ των πολιτικών κομμάτων.
»Με το ειλικρινές κάλεσμα του Πρωθυπουργού σε ευρύτερες δημοκρατικές και φιλοευρωπαϊκές δυνάμεις που κατανόησαν βιωματικά τα αδιέξοδα της στείρας αντιπαράθεσης, αλλά και με τις βαθιές ρίζες που έχει η παράταξη της ΝΔ στην ελληνική κοινωνία, μπορούμε να πάμε επιτέλους μπροστά με περισσότερη αυτογνωσία, αυτοκριτική και αλήθεια», αναφέρει μεταξύ άλλων ο υπουργός Επικρατείας.
«Μπηχτές» στους πρώην;
Όλα τα παραπάνω θα περνούσαν ενδεχομένως απαρατήρητα εάν δεν είχαν προηγηθεί οι παρεμβάσεις Σαμαρά – Καραμανλή στο Πολεμικό Μουσείο. Ο υπουργός Επικρατείας απάντησε στους δύο πρώην πρωθυπουργούς.
Λίγες ημέρες πριν, Αντώνης Σαμαράς και Κώστας Καραμανλής αμφισβήτησαν ευθέως -σχεδόν όλες- τις πτυχές της κυβερνητικής πολιτικής Μητσοτάκη: Από το επιτελικό κράτος και τον μεγάλο αριθμό του υπουργικού συμβουλίου έως την εξωτερική πολιτική, την οικονομική πολιτική κατά της ακρίβειας, το νομοσχέδιο για την ισότητα στον πολιτικό γάμο, αλλά και συνολικά την ιδεολογική φυσιογνωμία του κόμματος.
«Είναι άλλο πράγμα η διεύρυνση και άλλο η μετάλλαξη», είχε πει ο Αντώνης Σαμαράς. «Συνιστά μήπως πολιτική πρόταση το “ούτε Δεξιά, ούτε Κέντρο, ούτε Αριστερά, μόνο μπροστά”; Τι σημαίνει όταν λέμε ότι τα “προβλήματα δεν έχουν χρώμα”;», είχε προσθέσει απαντώντας σε παλιότερη συνέντευξη του πρωθυπουργού.
«Πώς και γιατί δημιουργήθηκε η “μικρότερη και πιο φοβική” Νέα Δημοκρατία όλων των εποχών, σε αυτές τις εκλογές; Μήπως ο ιστορικά μικρότερος αριθμός ψήφων δείχνει ότι το δέντρο, πράγματι, ούτε ψηλώνει, ούτε απλώνεται, ακριβώς διότι αποκόπηκε από τις ρίζες του; Πώς γίνεται όταν όλη η Δύση στρέφεται πιο Δεξιά, ορισμένοι να αναζητούν διαρκώς τους ανεμόμυλους ενός φαντασιακού κέντρου;», είχε σχολιάσει ο Α. Σαμαράς εξαπολύοντας πυρά στους «κεντρώους» της Νέας Δημοκρατίας – χαρακτηριστικότερο παράδειγμα αποτελεί ο επί χρόνια στενότατος συνεργάτης του πρωθυπουργού, Άκης Σκέρτσος.
«Η αυταρέσκεια και η αλαζονεία, ο δύσκολα συγκαλυπτόμενος ελιτισμός δεν φανερώνουν μόνο ρηχότητα και επιπολαιότητα. Φανερώνουν στην ουσία υπεροψία για την άλλη άποψη, δογματικές αγκυλώσεις, περιφρόνηση για τους πολλούς, τις αγωνίες, τα προβλήματα, τις προσδοκίες τους. Αν δεν καταλαβαίνεις γιατί δυσανασχετούν και διαμαρτύρονται οι πολλοί, αν επιμένεις, κόντρα σε όλες τις ενδείξεις, ότι εσύ έχεις δίκιο και οι πολλοί άδικο, αν πιστεύεις ότι ξέρεις πάντα καλύτερα από αυτούς και η μόνη παραδοχή που κάνεις είναι ότι θα έπρεπε απλώς να το επικοινωνήσεις καλύτερα, είναι σχεδόν βέβαιο ότι εκείνοι έχουν δίκιο κι εσύ άδικο», είχε σημειώσει σκωπτικά ο Κώστας Καραμανλής στην ίδια εκδήλωση.
Πόσες «γραμμές» υπάρχουν;
Για πολλούς, η κακή εκλογική επίδοση της 9ης Ιουνίου συνιστά αποτέλεσμα της «απομάκρυνσης» του κόμματος από την ιδεολογική του αφετηρία και της προσπάθειας προσέγγισης λιγότερο συντηρητικών ακροατηρίων, επί προεδρίας Μητσοτάκη. Οι δύο πρώην πρωθυπουργοί μίλησαν για την ανάγκη επιστροφής στις παλιές, δεξιές ρίζες της Νέας Δημοκρατίας, κάτι που έχουν επισημάνει και αρκετοί βουλευτές, όπως ο Νικήτας Κακλαμάνης.
Η σημερινή τοποθέτηση Σκέρτσου όμως υποστηρίζει ακριβώς το αντίθετο. Μάλιστα κάνει λόγο για υποδειγματική στρατηγική διεύρυνσης που πρέπει να μιμηθούν και τα υπόλοιπα κόμματα. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, στην πρόσφατη «εκρηκτική» συνεδρίαση της ΚΟ μίλησε για «ρίζες» που ξεραίνονται και δεν ψηλώνουν το δέντρο, ενώ είχε χαρακτηρίσει «ψευτοδιλήμματα» τα «περί δήθεν στροφής προς το κέντρο, προς τα δεξιά, τα αριστερά».
Είναι φανερό πως η κυβερνώσα παράταξη βρίσκεται σε ιδεολογικό αδιέξοδο με πολλές, διαφορετικές και αντικρουόμενες ερμηνείες του αποτελέσματος και οράματος για την επόμενη ημέρα. Η κυβερνητική προοπτική -από το 2016- και η κατάκτηση της εξουσίας -2019 και 2023- μπορεί να λειτουργούσαν ως «συγκολλητική ουσία» έως σήμερα και να «κουκούλωναν» τις όποιες διαφορές.
Το 28% των ευρωεκλογών όμως και το αρνητικό ρεκόρ ψήφων στην ιστορία του κόμματος φέρνουν στο προσκήνιο τα «μεγάλα ρήγματα»…
