Διάβασα επισταμένως το άρθρο του Αντώνη Καρακούση («Το Βήμα», 19 Μαΐου) με θέμα τη δυστοκία που χαρακτηρίζει τις μεθόδους απορρόφησης των κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης. Γράφει και τονίζει ότι 4 δισ. σε αυτή τη φάση «λιμνάζουν» στις αποθήκες της Τραπέζης της Ελλάδος. Επιπλέον επισημαίνει ότι οι μικρές και οι μεσαίες επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν προβλήματα «πρόσβασης» στις διαδικασίες δανεισμού και χρηματοδότησης από τα κονδύλια του Ταμείου.
Με τις αναλύσεις του φίλου Καρακούση συμφωνώ. Αλλά θα μου επιτρέψουν οι αναγνώστες μας να εξετάσουμε μαζί σε ένα θεωρητικοπολιτικό μεταεπίπεδο τι σημαίνει ότι το Ταμείο Ανάκαμψης είναι πρωτίστως πολιτικό ζήτημα. Ελαχε ο ιστορικός κλήρος στη Νέα Δημοκρατία ως κυβέρνηση να εκπονήσει τα προγράμματα διαχείρισης των κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης. Και πράγματι, στη βάση της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας εκπόνησε τεχνοκρατικά προγράμματα σχετικά με την κατανομή των πόρων και των κονδυλίων του Ταμείου. Εκείνο, όμως, το οποίο δεν έχει τονισθεί όσο θα έπρεπε είναι το εξής ζήτημα: με ποιο τρόπο συνδέονται δύο «πράγματα» (με τη φιλοσοφική έννοια του όρου «πράγμα»), τα κονδύλια του Ταμείου και το μοντέλο ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας. Στο ζήτημα αυτό και στο σχετικό ερώτημα η απάντησή μου είναι σαφής: η κυβέρνηση Μητσοτάκη ανέλαβε η ίδια στο όνομα της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας του 41% να διαχειριστεί τα κονδύλια του Ταμείου ως «δική της περιουσία»!
Με άλλα λόγια, όλοι καταλαβαίνουμε ότι η απόσταση ανάμεσα στην τεχνοκρατική λογική των δικών μας περιουσιακών στοιχείων (που εφαρμόζει η κυβέρνηση Μητσοτάκη) και στην πολιτική λογική που θέτει ο συνταγματικός λαός ως αίτημα μεσολαβεί χάσμα που δεν θα γεφυρωθεί ούτε κατά τα επόμενα πενήντα χρόνια (2030-2080).
Θα τολμήσω μια ακόμη μετακριτική: η κυβέρνηση Μητσοτάκη χρησιμοποίησε το Ταμείο Ανάκαμψης όχι μόνον ως μέθοδο για να ενισχύσει την ιθαγενή οικονομική ελίτ, αλλά έκανε και κάτι πιο επικίνδυνο σε πολιτικό επίπεδο: υποθήκευσε το πολιτικό και οικονομικό μέλλον των επόμενων γενεών μέχρι το 2080.
Η οικονομική λογική της ανάπτυξης που υιοθέτησε η κυβέρνηση Μητσοτάκη οδηγεί με μαθηματικά βήματα στο «τέλος της Ελλάδας» έπειτα από πενήντα χρόνια. Πολλοί ισχυρίζονται ότι τα κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης και η διαχείρισή τους θυμίζουν την οικονομική εκμετάλλευση του «σχεδίου Μάρσαλ» μεταπολεμικά. Δεν ισχύουν, κατά τη γνώμη του, αυτές οι αναλογίες ή αντιστοιχίες. Από τη στιγμή κατά την οποία ο Μητσοτάκης διαχειρίστηκε το Ταμείο Ανάκαμψης ως τεχνικό ζήτημα μεθόδου διανομής κονδυλίων και πόρων και δεν επεδίωξε να εκφράσει την πολιτική λογική που ονομάζεται «ανάπτυξη για όλους», οδηγεί την Ελλάδα όχι στη χρεοκοπία, αλλά στον αφανισμό από τον παγκόσμιο χάρτη.
Δεν απελπίζομαι, αλλά, αντιθέτως, επειδή είμαι αισιόδοξος, περιμένω όλα τα πολιτικά κόμματα να θέσουν προς δημόσια διαβούλευση κατά την προεκλογική περίοδο το μείζον ζήτημα πού πάνε τα λεφτά του Ταμείου Ανάκαμψης. Επαναδιατυπώνω το πολιτικό ερώτημα: Πού πάνε τα λεφτά, δηλαδή οι πόροι, του Ταμείου Ανάπτυξης; Οποιο πολιτικό κόμμα στην ελληνική πολιτική κοινωνία απαντήσει σε αυτό το ερώτημα με ορθολογικά επιχειρήματα θα ψηφιστεί από πολίτες οι οποίοι αυτοπροσδιορίζονται Ευρωπαίοι πολίτες.
*Πολιτικός φιλόσοφος
