Τόμας Μαν 1875- 1955. Νόμπελ Λογοτεχνίας 1929. «Ο πόλεμος είναι μια δειλή απόδραση από τα προβλήματα της ειρήνης.».
Σημειώσεις και συνοπτικά σχόλια σχετικά με την Τροία και τον Τρωικό πόλεμο.
-Το έπος του Ομήρου Ιλιάς { Ιλιάς = Το έπος της πόλης του Ιλίου ( Τροίας)} περιγράφει τον Τρωικό πόλεμο και μας δίνει πληροφορίες για την Τροία, τους Έλληνες εισβολείς αλλά και για τις ελληνικές πόλεις, τα ήθη, τα έθιμα και τις θρησκευτικές δοξασίες της εποχής. Τα έπη του Ομήρου είναι μια «εγκυκλοπαίδεια» για την εποχή του Τρωικού πολέμου.
-Ο Τρωικός πόλεμος είναι ο γνωστότερος πόλεμος της αρχαίας ελληνικής μυθολογίας.
-Το 1100 π.Χ. όπου συμβατικά τοποθετείται η Κάθοδος των Δωριέων και η δωρική κατάκτηση, η Ελλάδα περνά σε μια νέα περίοδο της ιστορίας της. Στον ελλαδικό χώρο εγκαθίστανται οι πληθυσμοί που θα δημιουργήσουν τον ελληνικό πολιτισμό της γεωμετρικής, αρχαϊκής, κλασικής και ελληνιστικής εποχής.
– Μετά τη δωρική κάθοδο μεταναστεύουν πληθυσμοί κυρίως προς ανατολάς στις Μικρασιατικές ακτές. Στα νησιά Ρόδο, Κω, Κάρπαθο.. εγκαθίστανται Δωριείς. Πιο βόρεια στην Έφεσο, Σάμο, Χίο.. έχουμε αποικισμούς από Ίωνες και ακόμα πιο βόρεια στη Λέσβο, στη Μαγνησία, στην Τροία.. εγκαθίστανται Αιολείς.
-Ο Ερρίκος Σλήμαν, Heinrich Schliemann, 1822 – 1890, ήταν Γερμανός επιχειρηματίας που εξελίχτηκε σ` ένα από τους σοφότερους αρχαιολόγους και μάλιστα πρωτοπόρος της λεγόμενης προϊστορικής αρχαιολογίας. Έγινε παγκόσμια γνωστός για την ανακάλυψη της Τροίας αλλά και τις ανασκαφές στην Τροία το 1870. Ανέσκαψε και τις Μυκήνες..Με τη δράση του «έδωσε αποδείξεις» για τις αναφορές του Ομήρου στα έπη, Ιλιάδα και Οδύσσεια. Εν μέρει έδωσε στοιχεία και για τις αναφορές του Βιργιλίου στο μεγαλύτερο έπος της Λατινικής γλώσσας την Αινειάδα.
-Ο σπουδαίος γερμανός αρχαιολόγος Βίλχελμ Ντέρπφελντ, Wilhelm Dorpfeld, 1853 – 1940, υπεστήριξε ότι εντόπισε 9 επάλληλα αρχαιολογικά στρώματα της Ακροπόλεως της Τροίας. Το έκτο απ` αυτά αντιστοιχεί στον Τρωικό πόλεμο.
-Ο Schliemann και ο Dörpfeld ήταν υπέρμαχοι της ιστορικής πραγματικότητας των τόπων που αναφέρονται στα έργα του Ομήρου. Σε μεγάλο μέρος οι δύο σοφοί αρχαιολόγοι δικαιώθηκαν.
-Ο Τρωικός Πόλεμος, ήταν μία εμφύλια πολεμική σύρραξη ανάμεσα στους Έλληνες (αναφέρονται από τον Όμηρο ως Αχαιοί, Δαναοί, Αργείοι και τους Τρώες. Πραγματοποιήθηκε ανάμεσα στα απόρθητα, «θεϊκά» τείχη της Τροίας και την παραλία όπου ήταν όλα τα ελληνικά καράβια. Κράτησε, σύμφωνα με τον Όμηρο, 10 χρόνια και έληξε με την άλωση και την καταστροφή της Τροίας.
-Στα αετώματα του ναού της Αφαίας στην Αίγινα ~ 490 π.Χ. υπήρχαν γλυπτά που παρίσταναν συγκρούσεις του Τρωικού πολέμου, παρουσία της θεάς Αθηνάς. Η Παλλάδα Αθηνά σύμφωνα με την Ιλιάδα του Ομήρου, ήταν σταθερά στο πλευρό των Ελλήνων. Σήμερα τα λαμπρά αυτά έργα της πρώιμης κλασικής εποχής εκτίθενται στην Γλυπτοθήκη του Μονάχου.
-Στο λαμπρότερο και κορυφαίο κτίσμα της ελληνικής αρχαιότητος, τον Παρθενώνα, ο Φειδίας κόσμησε την Βόρεια όψη με μετόπες που είχαν θέματα σχετικά με τον τρωικό πόλεμο ( Ιλίου πέρσις). Τα γλυπτά του μνημείου ολοκληρώθηκαν το 432 π.Χ. Ο Φειδίας προφανώς θέλησε να τιμήσει την Αθηνά με αυτό το θέμα μια που η θεά ήταν σταθερή συμπαραστάτισσα των Ελλήνων στον Τρωικό πόλεμο. Ο γλυπτικός διάκοσμος του Παρθενώνος είναι σταθμός στην Ιστορία της Τέχνης. Τα λεγόμενα Ελγίνεια μάρμαρα που εκτίθενται στο Βρετανικό Μουσείο αποτελούν τον μεγαλύτερο αρχαιολογικό – καλλιτεχνικό θησαυρό του κόσμου.
– Στον ναό του Ασκληπιού στην Επίδαυρο ~ 380 π.Χ. με αρχιτέκτονα τον Θεόδοτο, ο γλύπτης Τιμόθεος δημιούργησε εναέτια γλυπτά με θέματα από την Πτώση της Τροίας και την Αμαζονομαχία.
-Το ονομαστό ανάκτορο ( Μέγαρο) του βασιλιά της Τροίας Πριάμου ήταν το κυρίως βασιλικό ενδιαίτημα. Ο Όμηρος στην Ιλιάδα μας πληροφορεί ότι το λαμπρό αυτό κτίσμα είχε 50 θαλάμους (έτσι αποκαλεί αυτούς τους βασιλικούς χώρους ο Όμηρος) για τους γιους του Πρίαμου και ακόμα 12 για τους γαμπρούς του.
Ιλιάς, ραψωδία Ζ`, 242 – 250.
Ἀλλ’ ὅτε δὴ Πριάμοιο δόμον περικαλλέ’ ἵκανε
ξεστῇς αἰθούσῃσι τετυγμένον· αὐτὰρ ἐν αὐτῷ
πεντήκοντ’ ἔνεσαν θάλαμοι ξεστοῖο λίθοιο
Ζ 245πλησίον ἀλλήλων δεδμημένοι, ἔνθα δὲ παῖδες
κοιμῶντο Πριάμοιο παρὰ μνηστῇς ἀλόχοισι,
κουράων δ’ ἑτέρωθεν ἐναντίοι ἔνδοθεν αὐλῆς
δώδεκ’ ἔσαν τέγεοι θάλαμοι ξεστοῖο λίθοιο
πλησίον ἀλλήλων δεδμημένοι, ἔνθα δὲ γαμβροὶ
Ζ 250κοιμῶντο Πριάμοιο παρ’ αἰδοίῃς ἀλόχοισιν·
ἄ-λοχος[ᾰ], -ου, ἡ (α αθροιστικό λέχος), σύζυγος, σύντροφος, συμβία.
Ελεύθερη απόδοση.
Έφτασε στο περικαλλές Μέγαρο του Πριάμου, όπου όλες οι αίθουσες ήταν κτισμένες με σκαλιστούς , πελεκητούς λίθους. Πενήντα θάλαμοι πλησίον αλλήλων, κτισμένοι με σκαλιστούς λίθους ανήκαν στους πενήντα γιους του Πριάμου και τις γυναίκες τους. Ακόμα, στο απέναντι μέρος της αυλής, δώδεκα θάλαμοι, επίσης κτισμένοι με πελεκητούς λίθους για τους γαμπρούς και τις κόρες του.
-Η έρευνα δεν έχει οριστικά καταλήξει για την εξωτερική όψη των μυκηναϊκών παλατιών και ιδίως των Μεγάρων. Αυτό ισχύει και για το παλάτι της Τροίας. Πολλοί πιστεύουν ότι η εξαιρετική διακόσμηση του εσωτερικού των ανακτόρων συνεχιζόταν και στο εξωτερικό των μνημειακών αυτών κτισμάτων.
Τα τείχη της Τροίας. Ποσειδών και Απόλλων. Ιλιάς, ραψωδία Φ`, 435 κ.ε.
αὐτὰρ Ἀπόλλωνα προσέφη κρείων ἐνοσίχθων·
Φοῖβε τί ἢ δὴ νῶϊ διέσταμεν; οὐδὲ ἔοικεν
ἀρξάντων ἑτέρων· τὸ μὲν αἴσχιον αἴ κ’ ἀμαχητὶ
ἴομεν Οὔλυμπον δὲ Διὸς ποτὶ χαλκοβατὲς δῶ.
ἄρχε· σὺ γὰρ γενεῆφι νεώτερος· οὐ γὰρ ἔμοιγε
Φ 440καλόν, ἐπεὶ πρότερος γενόμην καὶ πλείονα οἶδα.
νηπύτι’ ὡς ἄνοον κραδίην ἔχες· οὐδέ νυ τῶν περ
μέμνηαι ὅσα δὴ πάθομεν κακὰ Ἴλιον ἀμφὶ
μοῦνοι νῶϊ θεῶν, ὅτ’ ἀγήνορι Λαομέδοντι
πὰρ Διὸς ἐλθόντες θητεύσαμεν εἰς ἐνιαυτὸν
Φ 445μισθῷ ἔπι ῥητῷ· ὃ δὲ σημαίνων ἐπέτελλεν.
ἤτοι ἐγὼ Τρώεσσι πόλιν πέρι τεῖχος ἔδειμα
εὐρύ τε καὶ μάλα καλόν, ἵν’ ἄῤῥηκτος πόλις εἴη·
Φοῖβε σὺ δ’ εἰλίποδας ἕλικας βοῦς βουκολέεσκες
Ἴδης ἐν κνημοῖσι πολυπτύχου ὑληέσσης.
Φ 450ἀλλ’ ὅτε δὴ μισθοῖο τέλος πολυγηθέες ὧραι
ἐξέφερον, τότε νῶϊ βιήσατο μισθὸν ἅπαντα
Λαομέδων ἔκπαγλος, ἀπειλήσας δ’ ἀπέπεμπε.
σὺν μὲν ὅ γ’ ἠπείλησε πόδας καὶ χεῖρας ὕπερθε
δήσειν, καὶ περάαν νήσων ἔπι τηλεδαπάων·
Φ 455στεῦτο δ’ ὅ γ’ ἀμφοτέρων ἀπολεψέμεν οὔατα χαλκῷ.
νῶϊ δὲ ἄψοῤῥοι κίομεν κεκοτηότι θυμῷ
μισθοῦ χωόμενοι, τὸν ὑποστὰς οὐκ ἐτέλεσσε.
τοῦ δὴ νῦν λαοῖσι φέρεις χάριν, οὐδὲ μεθ’ ἡμέων
πειρᾷ ὥς κε Τρῶες ὑπερφίαλοι ἀπόλωνται
Φ 460πρόχνυ κακῶς σὺν παισὶ καὶ αἰδοίῃς ἀλόχοισι
Τὸν δ’ αὖτε προσέειπεν ἄναξ ἑκάεργος Ἀπόλλων·
ἐννοσίγαι’ οὐκ ἄν με σαόφρονα μυθήσαιο
ἔμμεναι, εἰ δὴ σοί γε βροτῶν ἕνεκα πτολεμίξω
δειλῶν, οἳ φύλλοισιν ἐοικότες ἄλλοτε μέν τε
Φ 465ζαφλεγέες τελέθουσιν ἀρούρης καρπὸν ἔδοντες,
ἄλλοτε δὲ φθινύθουσιν ἀκήριοι. ἀλλὰ τάχιστα
παυώμεσθα μάχης· οἳ δ’ αὐτοὶ δηριαάσθων.
Ὣς ἄρα φωνήσας πάλιν ἐτράπετ’· αἴδετο γάρ ῥα
πατροκασιγνήτοιο μιγήμεναι ἐν παλάμῃσι.
Ελεύθερη απόδοση:
Ο Ποσειδών είπε στον Απόλλωνα: «Φοίβε θυμάσαι πόσα βάσανα τραβήξαμε όταν ο Δίας μας έστειλε τιμωρία στην Τροία να κτίσουμε τα απόρθητα τείχη της πόλης; Να εργαστούμε κάτω από τις διαταγές του σκληρού και άκαρδου βασιλιά Λαομέδοντα; Εγώ έκτιζα τα θεόρατα τείχη κι εσύ έβοσκες τα βόδια του αδίστακτου βασιλιά.
Φ 450. Όταν σήμαναν το τέλος της εργασίες μας οι χαρούμενες, θελκτικές Ώρες τότε ο άκαρδος βασιλιάς αρνήθηκε να πληρώσει την εργασία μας. Μας έδιωξε με απειλές ότι αφού μας κόψει τα αυτιά θα μας αλυσοδέσει και δούλους σε νησιά αυτός να μας πουλήσει. ( η απίστευτα σκληρή εργοδοσία απέναντι και σε θεούς). Φύγαμε με πόνο ψυχής που ο βασιλιάς μας στέρησε την αμοιβή που είχαμε συμφωνήσει και μας έδιωξε με βάναυσο τρόπο. Τώρα εσύ Απόλλωνα τα ξέχασες όλα αυτά και στηρίζεις τους Τρώες σ` αυτόν τον πόλεμο; Θα έπρεπε να ζητάς τον ριζικό αφανισμό τους ανδρών, γυναικών και παιδιών».
Ο Φοίβος του απάντησε αμέσως και του είπε: «Ω Ποσειδώνα μέγιστε παύω να πολεμάω γι αυτούς τους άμοιρους θνητούς που τόσο πρόσκαιροι είναι. Τη μιά σαν φύλλα πράσινα που `ναι ζωή γεμάτα, έχουν ψυχή και όρεξη τη ζήση να γλεντήσουν και την επόμενη στιγμή πέφτουν νεκροί στο χώμα. Ας πάψουμε να παίρνουμε το μέρος των ανθρώπων».
Ο Απόλλων στράφηκε αλλού. Δεν ήθελε να φιλονικήσει με τον κοσμοσείστη αδελφό του πατέρα του Δία.
-Το Μουσείο της Τροίας βρίσκεται 800 μέτρα ανατολικά του αρχαιολογικού χώρου της Τροίας και περιλαμβάνει επτά τμήματα. Εμπλουτίζεται συνεχώς με νέα ευρήματα και αποτελεί θησαυρό γνώσης για την Τροία, την περιοχή της και τον Τρωικό πόλεμο.
1*. Αρχιτέκτων. Ιστορικός Αρχιτεκτονικής. Ιστορικός Τέχνης.
2*. Στις αγαπημένες φίλες Άννα Εξηντάρη και Εύα Σπηλιωτοπούλου που ξεκίνησαν ένα ταξίδι γνώσης στην Τροία.
