Μεταβατικός πρόεδρος στον «δύσκολο δρόμο» προς τις εκλογές για το Ιράν

Από «μια κλωστή» κρέμεται η πολιτική κατάσταση στο Ιράν και την αιματοβαμμένη Μέση Ανατολή, μετά τη συντριβή ελικοπτέρου και τον θάνατο του 63χρονου ηγέτη Εμπραχίμ Ραΐσι, του υπουργού Εξωτερικών Χουσέιν Αμιραμπντολαχιάν και έξι ακόμα ατόμων. Το κλιμάκιο ήταν σε τελετή για το άνοιγμα φράγματος στα σύνορα του Ιράν με το Αζερμπαϊτζάν. 

Τα συντρίμμια του αεροσκάφους εντοπίστηκαν τα ξημερώματα της Δευτέρας και ο θάνατος των αξιωματούχων ανακοινώθηκε από τις κρατικές αρχές, λίγες ώρες αργότερα. 

Το Ιράν μπαίνει σε μία δύσκολη φάση πολιτικών ανισορροπιών, ενώ κηρύχθηκε πενθήμερο εθνικό πένθος. Το υπουργικό συμβούλιο συγκλήθηκε εκτάκτως το πρωί της Δευτέρας και διόρισε μεταβατικό πρόεδρο τον πρώτο αντιπρόεδρο Μοχάμαντ Μόχμπερ και υπουργό Εξωτερικών τον Αλί Μπαγκερί Κάνι. Σύμφωνα με το Σύνταγμα της χώρας, ο μεταβατικός πρόεδρος πρέπει να οδηγήσει τη χώρα σε προεδρικές εκλογές εντός 50 ημερών. Τα ερωτήματα για την επόμενη ημέρα και τα σενάρια διαδοχής θα κυριαρχήσουν τα επόμενα 24ωρα. 

Το «προφίλ» του μεταβατικού προέδρου

Ο Μοχάμαντ Μόχμπερ διορίστηκε πρώτος αντιπρόεδρος της χώρας τον Αύγουστο του 2021 από τον Ραϊσί και θεωρείται πρόσωπο κοντά στον ανώτατο ηγέτη του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ. Ο Μοχμπέρ ήταν μέλος της ιρανικής αποστολής που επισκέφθηκε τη Μόσχα, τον περασμένο Οκτώβριο, και συμφώνησε στην παροχή πυραύλων εδάφους-εδάφους και παροχή μη επανδρωμένων αεροσκαφών στις ένοπλες δυνάμεις της Ρωσίας.

Το 2010, το όνομά του είχε περιληφθεί σε λίστα της Ευρωπαϊκής Ένωσης για άτομα και οντότητες στα οποία επιβλήθηκαν κυρώσεις για εμπλοκή σε «πυρηνικές ή βαλλιστικές πυραυλικές δραστηριότητες» ενώ δύο χρόνια αργότερα το όνομά του αφαιρέθηκε από τη λίστα. 

Είναι ένας μακροχρόνιος υποστηρικτής του καθεστώτος. Πρώην αξιωματικός του Σώματος των Φρουρών της Επανάστασης και πρώην επικεφαλής της Setad, μιας ισχυρής οικονομικής οργάνωσης που ελέγχεται από τον Ανώτατο Ηγέτη. 

Σύμφωνα με έρευνα του Reuters το 2013, η Setad συγκέντρωσε μια επιχειρηματική αυτοκρατορία αξίας περίπου 95 δισεκατομμυρίων δολαρίων, βασισμένη εν μέρει σε περιουσιακά στοιχεία που κατασχέθηκαν από θρησκευτικές ή άλλες μειονότητες και Ιρανούς που ζούσαν στο εξωτερικό. 

Την ίδια ώρα, το Ισραήλ έσπευσε να ξεκαθαρίσει πως «δεν έχει καμία ανάμειξη» με τη φονική πτώση του ελικοπτέρου.  Αμερικανικές πηγές υπογραμμίζουν ότι το Bell 212 με το οποίο ταξίδευε το προεδρικό κλιμάκιο ήταν ένα μη ασφαλές μοντέλο του 1968, καθώς αν σταματούσε ο κινητήρας δεν διέθετε σύστημα «autorotation» με το οποίο θα μπορούσε να προσγειωθεί.

Υπενθυμίζεται πως, πριν λίγες εβδομάδες, το Ιράν εξαπέλυσε επίθεση με drone και πυραύλους στο Ισραήλ ως απάντηση στο φονικό ισραηλινό χτύπημα της ιρανικής πρεσβείας στη Δαμασκό. Οι σχέσεις των δύο χωρών είναι στο χειρότερο δυνατό σημείο και η απειλή γενικευμένης σύγκρουσης είναι διαρκής. 

⇒ Δείτε τις Live εξελίξεις όπως τις κατέγραψε η efsyn.gr 

Ο θάνατος του Ιρανού προέδρου έρχεται ενώ η χώρα είναι αντιμέτωπη με άνευ προηγουμένου εξωτερικές προκλήσεις, αλλά και εσωτερικές αναταράξεις, καθώς το θεοκρατικό, αυταρχικό καθεστώς αμφισβητείται ευθέως.