Ο ντοκιμαντερίστας Νικολά Φιλιμπέρ «Στο Ποταμόπλοιο» καταγράφει διακριτικά και συγκινητικά τον μικρόκοσμο του Adamant, ενός πλωτού κέντρου ψυχικής υγείας στη μέση του Σηκουάνα | «Αγρια φύση» του Ρόμπερτ Κόνολι, μια νέα περιπέτεια του ντετέκτιβ Φαλκ | «Εγώ, ο καπετάνιος» του σπουδαίου σκηνοθέτη Ματέο Γκαρόνε, ένα δράμα, μια σύγχρονη Οδύσσεια, που έχει ως πυρήνα της τη σχέση των δυο πρωταγωνιστών του, τον ισχυρό δεσμό τους και την ανάγκη τους να ονειρευτούν ένα καλύτερο αύριο | «Ματωμένος δεσμός» της Ρόουζ Γκλας που προσπαθεί από την αρχή της ταινίας να «χτίσει» ένα queer νεο-νουάρ δράμα που εμπεριέχει στοιχεία μαύρης κωμωδίας, θρίλερ και οικογενειακού δράματος | «Ενα για τον δρόμο» σε σκηνοθεσία Μάρκους Γκόλερ
Στο ποταμόπλοιο
(On the Adamant, Γαλλία, Ιαπωνία, 2023, 109’)
● Σκηνοθεσία: Νικολά Φιλιμπέρ
Ενας από τους σπουδαιότερους ντοκιμαντερίστες της εποχής μας, ο Νικολά Φιλιμπέρ («Είμαι και έχω», «In the Land of the Deaf»), σκηνοθετεί ένα τρυφερό ντοκιμαντέρ γεμάτο ευαισθησία για τον μικρόκοσμο του Adamant, ενός πλωτού κέντρου ψυχικής υγείας στη μέση του Σηκουάνα.
Ο Φιλιμπέρ δεν επανεφευρίσκει το είδος του ντοκιμαντέρ, δεν πρωτοτυπεί και ούτε το επιδιώκει. Από την πρώτη στιγμή που ξεκινάει η ταινία, είναι ξεκάθαρη η πρόθεσή του να αφήσει την κάμερα να γράφει, καταγράφοντας την καθημερινότητα των ανθρώπων που ζουν πάνω σε αυτό το ιδιότυπο κέντρο ψυχικής υγείας. Θέλει να αφήσει τους άλλους να μιλήσουν, να αναπτύξουν τις σκέψεις τους και να παρουσιάσουν μπροστά στην κάμερα τη ζωή τους χωρίς να παρεμβαίνει με ερωτήσεις ή να γίνεται πιεστικός αφήνοντάς τους να αποκαλύψουν εκείνοι ό,τι θέλουν από τη ζωή τους.
Μέσα από συνεντεύξεις των ασθενών (ελάχιστες οι φορές που το προσωπικό εμφανίζεται μπροστά στην κάμερα) ξετυλίγεται η ιστορία του χώρου και η σημαντική συμβολή του στην απελευθέρωσή τους από τις κοινωνικές αγκυλώσεις και τα στερεότυπα. Ζουν σε ό,τι δεν θυμίζει ίδρυμα, αλλά περισσότερο έναν χώρο όπου υπάρχει η ελευθερία των κινήσεων (δεν υπάρχουν πόρτες, κάγκελα κτλ.) και επικροτείται η ενασχόληση με κάτι δημιουργικό συμβάλλοντας έτσι στην προσπάθεια της ψυχικής ίασης.
Βαθιά ανθρώπινος και συγκινητικός, ο Φιλιμπέρ καταφέρνει να παραδώσει ένα ντοκιμαντέρ που προσεγγίζει διαφορετικά την έννοια της ψυχικής ασθένειας και να δώσει βήμα στους ανθρώπους που τη ζουν. Το «Στο ποταμόπλοιο» κέρδισε την Χρυσή Αρκτο στο Φεστιβάλ Βερολίνου 2023.
Αγρια φύση
(Force of Nature – The Dry 2, Αυστραλία, 2024, 112’)
● Σκηνοθεσία: Ρόμπερτ Κόνολι
● Ηθοποιοί: Ερικ Μπάνα, Αννα Τορβ, Ντέμπορα-Λι Φαρνές
Πέντε γυναίκες συμμετέχουν σε ένα εταιρικό καταφύγιο πεζοπορίας αλλά μόνο τέσσερις βγαίνουν στην άλλη πλευρά και οι ντετέκτιβ Φαλκ και Κούπερ κατευθύνονται στις οροσειρές Giralang για να ερευνήσουν, με την ελπίδα να βρουν την πληροφοριοδότριά τους ζωντανή. Οι τέσσερις γυναίκες φαίνεται να κρύβουν κάτι για την τραυματική τους εμπειρία, ενώ καθώς ο Φαλκ πλησιάζει στην επίλυση της υπόθεσης, μια καταιγίδα απειλεί να σταματήσει την έρευνα. Ο Ερικ Μπάνα επιστρέφει μετά την «Ξηρασία», με μια νέα περιπέτεια του ντετέκτιβ Φαλκ.
Εγώ, ο καπετάνιος
(Io Capitano, Ιταλία, Βέλγιο, Γαλλία, 2023, 122’)
● Σκηνοθεσία: Ματέο Γκαρόνε
● Ηθοποιοί: Σεϊντού Σαρ, Μουσταφά Φαλ, Ισάκα Σαουαντόγκο
Ο σπουδαίος σκηνοθέτης Ματέο Γκαρόνε («Γόμορρα») σκηνοθετεί την 11η μεγάλου μήκους ταινία του, η οποία απέσπασε τον Αργυρό Λέοντα και το βραβείο Μαρτσέλο Μαστρογιάνι καλύτερου ανερχόμενου ηθοποιού για τον ηθοποιό Σεϊντού Σαρ στο 80ό Φεστιβάλ Βενετίας.
Αντλώντας έμπνευση από αληθινές ιστορίες, ο σκηνοθέτης αφηγείται την ιστορία του 16χρονου Σεϊντού και του ξαδέρφου του Μούσα που ζουν φτωχικά σε ένα χωριό της Σενεγάλης. Ονειρεύονται να ζήσουν στην Ευρώπη, εκεί όπου, όπως νομίζουν, όλα είναι δυνατά: ακόμα και μια μουσική καριέρα για τον Σεϊντού. Αποφασίζουν να αφήσουν την οικογένειά τους και να ταξιδέψουν προς την Ευρώπη όμως ο δρόμος για τη Γηραιά Ηπειρο είναι δύσκολος.
Ο Γκαρόνε σκηνοθετεί ένα δράμα, μια σύγχρονη Οδύσσεια, που έχει ως πυρήνα της τη σχέση των δυο πρωταγωνιστών του, τον ισχυρό δεσμό τους και την ανάγκη τους να ονειρευτούν ένα καλύτερο αύριο. Με την κάμερα να καταγράφει και μια σκηνοθετική προσέγγιση που θυμίζει ντοκιμαντέρ ο σκηνοθέτης προσπαθεί να ισορροπήσει (χωρίς να το πετυχαίνει πάντα) ανάμεσα στον μαγικό ρεαλισμό και το κοινωνικό δράμα. Αυτή η προσπάθεια ισορροπίας δυσκολεύει το εγχείρημά του καθώς αρκετές φορές πέφτει στην «παγίδα» του μελό, προσπαθώντας να εκμαιεύσει συναισθήματα από τον θεατή.
Η «καλογυαλισμένη» φωτογραφία του κατ’ άλλα εξαιρετικού Πάολο Καρνέρα, σε συνδυασμό με την αφήγηση, που αδυνατεί να κρύψει την κατασκευή της, συνθέτουν ένα δράμα που μοιάζει περισσότερο να θέλει να «αντιγράψει» τα μελοδράματα του Χόλιγουντ που δημιουργούν παρόμοιες ιστορίες για να «ησυχάσουν» τη συνείδηση των δημιουργών και των θεατών για όσα δεν μπορούν να διορθώσουν σε αυτόν τον κόσμο, παρά για να αναδειχτεί ένα θέμα και να προκύψει συζήτηση γι’ αυτό.
Αυτό που μένει σίγουρα από την ταινία είναι κάποιες δυνατές σκηνές που όντως μοιάζουν βγαλμένες από την πραγματικότητα και ένας εξαιρετικός Σεϊντού Σαρ που ξετυλίγει σε κάθε σκηνή το αστείρευτο ταλέντο του.
Ματωμένος δεσμός
(Love Lies Bleeding, ΗΠΑ, Ηνωμένο Βασίλειο, 2024, 104’)
● Σκηνοθεσία: Ρόουζ Γκλας
● Ηθοποιοί: Κρίστεν Στιούαρτ, Κέιτι Ο’Μπράιαν, Τζένα Μαλόουν, Ντέιβ Φράνκο, Εντ Χάρις
Η καινούργια ταινία της Ρόουζ Γκλας, που έχει σκηνοθετήσει την πολύ καλή ταινία «Η Αγία Μοντ», αφηγείται την ιστορία της Λου (Κρίστεν Στούαρτ), μίας μοναχικής μάνατζερ γυμναστηρίου, που ερωτεύεται με πάθος την Τζάκι (Κέιτι Ο’Μπράιαν), μία φιλόδοξη μπόντι μπίλντερ που οδεύει προς το Βέγκας για να εκπληρώσει το όνειρό της. Ομως, αυτός ο έρωτας πυροδοτεί βία και οι δυο τους εγκλωβίζονται στον ιστό της βουτηγμένης στο έγκλημα οικογένειας της Λου.
Η σκηνοθέτις προσπαθεί από την αρχή της ταινίας να «χτίσει» ένα queer νεο-νουάρ δράμα που εμπεριέχει στοιχεία μαύρης κωμωδίας, θρίλερ και οικογενειακού δράματος με επίκεντρο τη σχέση των δυο πρωταγωνιστριών. Η πρόθεσή της είναι να χρησιμοποιήσει τα συγκεκριμένα είδη ώστε να ξετυλίξει την ιστορία της σχολιάζοντας, με ευφάνταστο τρόπο κάποιες φορές, την πατριαρχία και να επιχειρήσει μια εκτενή σκιαγράφηση των δυο γυναικών. Δυστυχώς όμως δεν καταφέρνει να ανατρέψει τις συμβάσεις των παραπάνω ειδών χρησιμοποιώντας πολλές φορές τα κλισέ τους στερώντας έτσι από την ταινία της μια φρεσκάδα.
Η αφήγησή της είναι γραμμική, κατασκευασμένη απλά. Και η ίδια αδυνατεί να εμβαθύνει στους χαρακτήρες, μένοντας μόνο στην επιφάνεια και τη σεξουαλική έλξη των δυο γυναικών, καταγράφοντας μόνο τα γεγονότα που μοιάζουν απλώς βαλμένα στη σωστή θέση ώστε να οδηγηθούμε στο φινάλε. Αν και υπάρχουν πολλές σεναριακές ανατροπές και στιγμές που νιώθουμε ότι η αφήγηση ξεφεύγει από τη σύμβαση και θα δούμε κάτι διαφορετικό εν τέλει απογοητευόμαστε με την αφηγηματική τροπή.
Η Κρίστεν Στούαρτ είναι το δυνατό χαρτί της ταινίας καθώς είναι εξαιρετική στον ρόλο της και υπάρχει μια πολύ καλή χημεία με την Κέιτι Ο’Μπράιαν στην οθόνη που σίγουρα ανεβάζει την ποιότητα της ταινίας.
Ενα για τον δρόμο
(One for the Road, Γερμανία, 2023, 115’)
● Σκηνοθεσία: Μάρκους Γκόλερ
● Ηθοποιοί: Φρέντερικ Λάου, Νόρα Τσίρνερ, Μπάρακ Γιγκίτ, Φρειδερίκη Μπεχτ
Ο Μαρκ (Φρέντερικ Λάου) μοιάζει να έχει τα πάντα υπό έλεγχο και να «σκοράρει» με επιτυχία τόσο στην επαγγελματική του ζωή, όσο και στις ξέφρενες νυχτερινές εξορμήσεις του στα μπαράκια του Βερολίνου. Παρ’ όλα αυτά ο Μαρκ δεν παραδέχεται την εξάρτησή του από το αλκοόλ. Ενα βράδυ πέφτει σε μπλόκο και αλκοτέστ της αστυνομίας και χάνει το δίπλωμά του. Για να το ξανακερδίσει πρέπει να περάσει από μια σειρά ιατρικών και ψυχολογικών τεστ.
