Ηχηρές εξαγορές, ανακατατάξεις και επενδύσεις εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ σφράγισαν την αγορά των βιομηχανικών ακινήτων το 2023, με την αυξημένη ζήτηση για σύγχρονες εγκαταστάσεις αποθήκευσης-διανομής (logistics) να ωθεί ανοδικά τα μισθώματα. Eνδεικτικές του κλίματος που επικρατεί στον χώρο είναι οι τελευταίες ανακοινώσεις δύο εισηγμένων στο Χρηματιστήριο εταιρειών επενδύσεων ακίνητης περιούσιας οι οποίες δραστηριοποιούνται ενεργά στον κλάδο των logistics.
Η Trade Estates, η οποία εξειδικεύεται στην ανάπτυξη εμπορικών πάρκων και Logistics Centers νέας γενιάς, ανακοίνωσε χθες τα οικονομικά αποτελέσματα της χρήσης του 2023, κατά την οποία τα έσοδά της από μισθώματα ανήλθαν στα 26,7 εκατ. ευρώ, από 20,8 εκατ. το 2022, σημειώνοντας αύξηση 28,3%. Τα προσαρμοσμένα κέρδη προ φόρων, τόκων και αποσβέσεων (Αdjusted EBITDA) ανήλθαν στα 18,2 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 23,6%, ενώ τα καθαρά κέρδη αυξήθηκαν κατά 57,1%, στα 37,7 εκατ. ευρώ, επηρεαζόμενα, όπως σημειώνεται, «από την υπεραξία της πρόσφατης απόκτησης του εμπορικού πάρκου Smart Park στα Σπάτα» (το οποίο εξαγόρασε από την εταιρεία Γυαλού, θυγατρική της Reds, έναντι τιμήματος 95,8 εκατ. ευρώ).
Η ανοδική πορεία της εταιρείας, της οποίας βασικός μέτοχος είναι ο Ομιλος Φουρλή (ΙΚΕΑ-Ιntersports) με συμμετοχή της Latsco του Ομίλου Λάτση και της Αutοhellas του Θ. Βασιλάκη (Αegean), προέρχεται μεν από την αξιοποίηση και εμπορικών ακινήτων, τα οποία όμως ακολουθούν τη φιλοσοφία των ενιαίων ανοιχτών χώρων, που βρίσκονται συνήθως στα προάστια των αστικών κέντρων, και λειτουργούν συμπληρωματικά με τα κέντρα logistics «για την εξυπηρέτηση της στρατηγικής omnichannel του λιανεμπορίου», όπως αναφέρει η ταυτότητα της εταιρείας. Το πιο φιλόδοξο πρότζεκτ που έχει ανακοινώσει είναι το «The Ellinikon Park» στον χώρο του πρώην αεροδρομίου Ελληνικού, ενώ παράλληλα σχεδιάζει και την ανάπτυξη νέων κέντρων logistics.
Toν εμπλουτισμό του χαρτοφυλακίου της σε ακίνητα logistics συνεχίζει και η Trastor, η οποία ανακοίνωσε χθες την εξαγορά δύο εταιρειών με νεόκτιστες εγκαταστάσεις logistics στον Ασπρόπυργο, έναντι τιμήματος 6,98 εκατ. ευρώ για την πρώτη (Φινέας Κτηματική-Εμπορική Α.Ε.) και 11,98 εκ.ατ ευρώ για τη δεύτερη (Σόλων Κτηματική Μονοπρόσωπη Α.Ε.). Σύμφωνα με τον διευθύνοντα σύμβουλο της Τrastor, Tάσο Καζίνο, η Trastor μετά και τις νέες συναλλαγές «έχοντας ήδη πραγματοποιήσει επενδύσεις άνω των 110 εκατ. ευρώ είναι ο μεγαλύτερος εισηγμένος θεσμικός ιδιοκτήτης αποθηκευτικών χώρων και χώρων εφοδιασμού στη Δυτική Αττική, με περισσότερο από το 70% των ακινήτων μας να έχει κατασκευαστεί μετά το 2020».
Βιομηχανικά ακίνητα
Οι επενδύσεις σε βιομηχανικά ακίνητα-logistics το τελευταίο τρίμηνο του 2023 ανήλθαν στα 60 εκατ. ευρώ, αυξημένες κατά 20% σε σύγκριση τόσο με το 2022 όσο και με το τρίτο τρίμηνο του 2023.
Αντίστοιχα το μέσο μηνιαίο μίσθωμα για τα πρώτης κατηγορίας (prime) ακίνητα αυξήθηκε το β’ εξάμηνο του 2023 κατά 5% σε σύγκριση με το α’ εξάμηνο, στα 5,25 ευρώ ανά τ.μ. από 5 ευρώ, όπως καταγράφεται στην τριμηνιαία έκθεση της εταιρείας συμβούλων επαγγελματικών ακινήτων Cushman Wakefield Proprius.
Ωστόσο οι αποδόσεις prime yields (δηλαδή το ποσό που αποφέρει ετησίως ένα μισθωμένο ακίνητο υψηλής ποιότητας σε σχέση με την αξία κτήσης του) κινούνται πτωτικά, γύρω στο 7% με πρόβλεψη για περαιτέρω μείωση το 2024.
Στις σημαντικότερες συναλλαγές του τέλους του 2023 η Proprius συγκαταλέγει την εξαγορά αποθηκών στη Μάνδρα Αττικής από την Trastor με μισθωτή την Goldair Cargo έναντι 7 εκατ ευρώ, την εξαγορά των εγκαταστάσεων της πρώην Πίτσος στου Ρέντη από τον Σκλαβενίτη, την επένδυση της Goldair σε αποθήκες στον Ασπρόπυργο, ύψους 13 εκατ. ευρώ, την αγορά του παλαιού εργοστασίου της ιστορικής υποδηματοποιίας «Αλυσίδα-Ελβιέλα» στη Θεσσαλονίκη από τον Μασούτη και την εξαγορά των εγκαταστάσεων του τυπογραφείου Ιριδα στο Κορωπί από τον Θέμη Αλαφούζο, για 11,5 εκατ. ευρώ.
Οπως σημειώνει η εταιρεία, «η μειωμένη προσφορά ακινήτων εξακολουθεί να είναι πρόβλημα για την αγορά logistics και οι υπάρχουσες εγκαταστάσεις δεν καλύπτουν τη ζήτηση, γεγονός που ωθεί ανοδικά τα ενοίκια στα κέντρα logistics πρώτης κατηγορίας. Εξαιτίας της έλλειψης προσφοράς, οι μεγάλες αλυσίδες σουπερμάρκετ αγόρασαν το 2023 οικόπεδα στην περιοχή του Ασπρόπυργου για να χτίσουν αποθηκευτικές εγκαταστάσεις-hubs».
Αθροιστικά εντός του 2023, με βάση τις εκθέσεις της C&W Proprius βγήκαν στην αγορά αποθήκες logistics-βιομηχανικοί χώροι συνολικού εμβαδού 710.000 τ.μ., ενώ οι επενδύσεις το διάστημα Απριλίου-Δεκεμβρίου έφτασαν τα 160 εκατ. ευρώ (δεν καταγράφηκαν συγκεντρωτικά στοιχεία για το α’ τρίμηνο του 2023).
Συνολικά, σύμφωνα με τη C&W Proprius, οι επενδύσεις στον κλάδο των επαγγελματικών ακινήτων το 2023 έφτασαν τα 2,02 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 22% από το 2022. Τα γραφεία και ο τομέας της φιλοξενίας προσέλκυσαν τα περισσότερα κεφάλαια, 38,6% και 24,7% επί του συνόλου αντίστοιχα, ενώ η βιομηχανία και τα γραφεία σημείωσαν τη μεγαλύτερη ανάπτυξη σε ετήσια βάση. Ο κλάδος της φιλοξενίας κατέγραψε πτώση 28% σε ετήσια βάση, αντανακλώντας κυρίως την απουσία ευκαιριών στη ζητούμενη τιμή.
